Kể tên những mường lớn ở xứ Thanh, sẽ không thể thiếu Mường Xia - tên gọi cũ là Mường Chu Sàn, bao gồm các xã Sơn Thủy, Na Mèo (huyện Quan Sơn trước đây). Đây là vùng đất trù phú, đồng bào dân tộc Thái nơi đây còn gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa và tín ngưỡng tâm linh, góp phần làm phong phú bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số trên vùng đất Mường Xia.
Do ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài từ đêm 25 đến sáng 26/8, nhiều khu vực trên địa bàn tỉnh Lào Cai xảy ra lũ ống và sạt lở đất gây ảnh hưởng đến giao thông và sinh hoạt của người dân.
Thanh Hóa có hệ thống hang động khá phong phú, trải khắp các địa phương miền núi trong tỉnh, có thể kể đến như hang Ma, hang Con Moong... Tại xã biên giới Sơn Thủy, có một hang động tuy còn hoang sơ, chưa được nhiều người biết đến nhưng được đánh giá là 'hang động đẹp nhất xứ Thanh': động Bo Cúng.
Chương trình 1719 đã và đang góp phần đổi thay diện mạo nhiều bản, làng, hộ gia đình ở vùng cao, biên giới. Trong bối cảnh còn gặp nhiều khó khăn, thách thức, để chương trình phát huy được vai trò trong đời sống xã hội là cả sự cố gắng, nỗ lực không ngừng của các cấp ủy, chính quyền vì mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau.
Từ những điểm sinh hoạt tạm bợ, nay các nhà văn hóa ở huyện miền núi Quan Sơn (Thanh Hóa) đã trở thành nơi 'giữ lửa' văn hóa bản làng, làm bệ đỡ cho các phong trào và gắn kết cộng đồng đồng bào dân tộc thiểu số.
Thời gian qua, việc xây dựng thiết chế văn hóa, thể thao (VHTT) luôn được cấp ủy, chính quyền, huyện Quan Sơn quan tâm. Thông qua các chương trình mục tiêu quốc gia, thiết chế VHTT đã được đầu tư xây dựng tương đối đồng bộ, đáp ứng nhu cầu học tập, trao đổi, gìn giữ văn hóa, luyện tập thể dục - thể thao của người dân trên địa bàn huyện.
Tại bản Chanh, xã Song Pe, huyện Bắc Yên đang có nhiều mô hình chăn nuôi hiệu quả, trong đó, gia đình bà Đinh Thị Muộn là một trong những điển hình tích cực phát triển kinh tế từ nuôi gia súc.
Ngồi co ro trong căn nhà ọp ẹp nhìn qua vách nứa lưa thưa, khu tái định cư đã hiển hiện hình hài nền móng, chị Vi Thị Tấc đã ánh lên niềm vui. Rằng sẽ không bao lâu nữa, vợ chồng và hai đứa nhỏ nhà chị sẽ có nơi ở mới an toàn, chẳng còn canh cánh lo âu trong đêm hôm mưa gió bão bùng.
Động Bo Cúng tọa lạc tại huyện Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa, là một trong những kỳ quan thiên nhiên kỳ vĩ nhất của khu vực miền Trung.
Ngoài hoạt động tham quan, đến nay một số điểm đến trên địa bàn tỉnh vẫn để khách 'cưỡi ngựa xem hoa'. Bởi vậy, các điểm đến này chủ yếu thu hút dòng khách lẻ, khách tự do, chưa thu hút được nguồn khách từ các đơn vị lữ hành.
Ngày 19/11, nhận được thông tin từ Bệnh viện Đa khoa huyện Bắc Yên có bệnh nhân cần truyền máu, anh Cầm Văn Duy, Kiểm tra viên Viện Kiểm sát nhân dân huyện, đã kịp thời hiến máu cứu bệnh nhân qua cơn nguy kịch.
Gương mẫu trong cộng đồng dân cư, giúp đỡ bà con thay đổi nếp nghĩ, cách làm trong phát triển kinh tế, xóa bỏ các hủ tục lạc hậu, đảm bảo an ninh trật tự... là những việc làm của người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Sơn La. Là 'điểm tựa' giữa nhân dân với Đảng, chính quyền và mặt trận tổ quốc các cấp.
Tại các địa bàn miền núi tỉnh Thanh Hóa, việc người dân mạnh dạn chuyển đổi trồng cây dược liệu đang góp phần đang tạo ra hướng đi mới, góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa để nâng cao thu nhập, xóa đói giảm nghèo.
Để thỏa thuận hợp tác phát triển du lịch không chỉ dừng lại ở những cái 'bắt tay', nhiều giải pháp thiết thực đã được Thanh Hóa và các địa phương trong mỗi hành trình liên kết đề ra. Trong đó, tập trung làm mới sản phẩm hiện có, phát triển đa dạng sản phẩm du lịch đặc sắc hay hợp tác phát triển tuyến du lịch xanh... là những giải pháp trọng tâm nhằm cùng nhau đẩy mạnh phục hồi, tăng tốc phát triển.
Ẩn mình dưới tán rừng xanh mướt của huyện miền núi Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa, động Bo Cúng là một thắng cảnh kỳ vĩ, độc đáo, xứng đáng được đưa vào hành trình khám phá của du khách đến với vùng đất miền tây xứ Thanh.
Mường Xia có tên gọi cũ là Mường Chu Sàn, bao gồm các xã Sơn Thủy, Na Mèo (Quan Sơn). Nơi đây có khoảng 8.000 người sinh sống với các dân tộc Thái, Mường, Mông, Kinh... Vùng đất Mường Xia còn gìn giữ nhiều nét văn hóa truyền thống với các làn điệu dân ca, dân vũ, điệu múa, nếp nhà sàn, nghề dệt thổ cẩm, ẩm thực... Bên cạnh đó, thiên nhiên còn ban tặng cho vùng đất nơi đây cảnh quan hùng vĩ, đẹp như bức tranh sơn thủy hữu tình với những địa danh nổi tiếng như: động Bo Cúng, đền thờ Tướng quân Tư Mã Hai Đào, núi Lá Hoa, núi Pha Dùa, dòng suối Xia...
Những năm qua huyện Quan Sơn đã phát huy tiềm năng, lợi thế, chú trọng đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng để phát triển du lịch và bước đầu đã đạt được những kết quả rất đáng ghi nhận.
Động Bo Cúng, bản Ngàm... cùng nhiều sản phẩm du lịch đa dạng khác đã và đang thúc đẩy du lịch huyện Quan Sơn phát triển.
Về với miền Tây Thanh Hóa, động Bo Cúng với khung cảnh kỳ vĩ, thực sự là điểm đến hấp dẫn với du khách phương xa khi đến đây.
Nhờ vào việc chuyển đổi tập quán canh tác nhỏ lẻ, tự phát sang mô hình hợp tác xã sản xuất theo quy trình hiện đại… người dân đồng bào vùng cao tỉnh Thanh Hóa đã có thêm thu nhập, cuộc sống dần ổn định hơn.
Những năm gần đây, động Bo Cúng thuộc địa bàn bản Chanh, xã Sơn Thủy là một trong những điểm đến khám phá hang động gắn với du lịch cộng đồng hấp dẫn của huyện Quan Sơn nói riêng và của khu vực miền núi Thanh Hóa nói chung. Với chiều dài khoảng 1 km với nhiều ngách hang, động Bo Cúng có vô vàn những nhũ đá với đủ màu sắc và hình hài độc đáo đem đến những trải nghiệm thú vị dành cho du khách.
Với lợi thế có đường biên giới dài, tiếp giáp với tỉnh Hủa Phăn (Lào) là điều kiện thuận lợi để các huyện vùng biên của tỉnh Thanh Hóa phát triển du lịch, góp phần xóa đói, giảm nghèo, giữ vững chủ quyền an ninh biên giới quốc gia.
Với tiềm năng lợi thế về đất đai, khí hậu và chủ trương phát triển cây dược liệu đã góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng và tăng giá trị sản xuất nông nghiệp tại các huyện miền núi của tỉnh Thanh Hóa. Đặc biệt, đồng bào vùng cao đã chuyển từ tập quán canh tác nhỏ lẻ, tự phát sang mô hình liên kết hợp tác sản xuất hàng hóa hiện đại, từ đó tăng thu nhập, cuộc sống ngày càng 'khỏe' hơn...
Cách TP Thanh Hóa khoảng gần 190 km về hướng Tây Bắc, động Bo Cúng tọa lạc tại bản Chanh, xã Sơn Thủy (Quan Sơn). Đến đây, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp kỳ vĩ, đủ màu sắc của hệ thống nhũ đá trong hang mà còn được hòa mình với thiên nhiên, cảnh quan hoang sơ của núi rừng nơi đây.
Thông tin từ Phòng Văn hóa – Thông tin huyện Quan Sơn sáng 3-5, trong 5 ngày nghỉ lễ dịp 30-4 và 1-5 năm nay, Khu du lịch động Bo Cúng (bản Chanh, xã Sơn Thủy) đón gần 5.000 lượt khách du lịch, cao nhất từ trước tới nay và gấp 10 lần so với cùng kỳ.
Huyện Quan Sơn có Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo, là cửa ngõ giao thương với nước bạn Lào và là địa phương có đông đồng bào dân tộc Thái, Mường, Mông cùng sinh sống. Với truyền thống văn hóa đa dạng, đặc sắc của Lễ hội Mường Xia, di tích lịch sử cầu Phà Lò, di tích danh thắng động Bo Cúng… đã tạo cho huyện miền núi này tiềm năng lớn trong phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm, khám phá.
Cây dược liệu ở một số huyện miền núi Thanh Hóa đang mở ra hướng đi mới, góp phần nâng cao thu nhập, giúp đồng bào vùng cao thoát nghèo.
Nếu so sánh hiệu quả kinh tế, trồng cây dược liệu tại các huyện miền núi của tỉnh Thanh Hóa cho thu nhập cao gấp 3 đến 4 lần so với trồng lúa và cây hoa màu khác.
Nhằm thực hiện tốt công tác quản lý, bảo tồn và khai thác tiềm năng phát triển du lịch động Bo Cúng ở bản Chanh, xã Sơn Thủy (Quan Sơn), UBND huyện Quan Sơn đã mời Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh (BCRA) ở Việt Nam hỗ trợ huyện nghiên cứu, khảo sát động Bo Cúng, nhằm phát triển ngành du lịch bền vững.
Việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc gắn với phát triển du lịch luôn được huyện Quan Sơn quan tâm thực hiện, góp phần thúc đẩy du lịch phát triển.
Động Bo Cúng thuộc bản Chanh, xã Sơn Thủy (Quan Sơn) được người dân địa phương phát hiện từ năm 2008, sau đó được nhiều người khám phá và trở thành điểm du lịch thu hút khách của huyện Quan Sơn. Động dài gần 1 km, với nhiều ngách hang khác nhau, chiều rộng khoảng 50 m.
Từng được xem là huyện có an ninh rừng ổn định bậc nhất xứ Thanh nhưng từ cuối tháng 11/2021 đến nay trên địa bàn huyện Quan Sơn xảy ra nhiều vụ phá rừng gây bức xúc dư luận.
Ngày 26-5, đoàn công tác liên ngành gồm đại diện các đơn vị: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông (NN&PTNT), Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, Chi cục Kiểm lâm tỉnh, huyện Quan Sơn và các chủ rừng nhà nước trên địa bàn, đã có chuyến kiểm tra thực địa và tổ chức làm việc để làm rõ trách nhiệm, đề xuất hướng xử lý các tổ chức, cá nhân liên quan đến các vụ phá rừng trên địa bàn huyện Quan Sơn thời gian gần đây.
Ngày 11/11, Phòng Cảnh sát PCCC& CNCH Công an tỉnh và Công an huyện Bắc Yên đã phối hợp với UBND xã Song Pe tổ chức Ra mắt 5 'Cụm dân cư an toàn PCCC' và tập huấn nghiệp vụ PCCC& CNCH cho Đội PCCC dân phòng năm 2021 tại xã Song Pe.
Hưởng ứng phong trào 'Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ', ngày 18/2, huyện Thuận Châu tổ chức Lễ phát động 'Tết trồng cây' xuân Tân Sửu năm 2021 và trồng được trên 100 cây lát hoa, cây sấu dọc hành lang giao thông tuyến đường vào bản Nà Lạn, xã Tông Cọ.