Làng cổ Thổ Hà (phường Vân Hà, Bắc Ninh) ngày nay vẫn giữ trọn sức sống của một làng nghề sầm uất với sản phẩm bánh đa nem và bánh đa nướng truyền thống.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, tuổi trẻ Bắc Ninh đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để quảng bá, lan tỏa giá trị các làng nghề truyền thống, đưa sản phẩm đặc trưng đến gần hơn với công chúng, nhất là giới trẻ.
Ngày 27/4, tại làng cổ Thổ Hà (phường Vân Hà) diễn ra chương trình giao lưu nghệ thuật truyền thống kết hợp sáng tác ảnh, thu hút gần 200 nhiếp ảnh gia quốc tế thuộc Hiệp hội Nhiếp ảnh Hoa Kỳ (PSA).
Từ những bức ảnh đen trắng, người xem như bước vào hành trình ký ức kéo dài nhiều năm, nơi mỗi gương mặt là một câu chuyện, mỗi ánh nhìn là một lát cắt của đời sống, và mỗi khoảnh khắc được chụp lại chính là dấu chân của một người làm báo lặng lẽ đi dọc đất nước.
Làng Thổ Hà, nay thuộc xã Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh, nằm bên tả ngạn sông Cầu, là một trường hợp tiêu biểu phản ánh sinh động mối quan hệ biện chứng giữa bảo tồn di sản văn hóa và phát triển bền vững trong bối cảnh đương đại. Đây không chỉ là một làng nghề nổi tiếng, mà còn là không gian văn hóa – xã hội đặc thù, nơi các giá trị vật thể và phi vật thể đan xen, cộng sinh và được tái tạo liên tục trong đời sống cộng đồng.
Vùng đất Kinh Bắc - Bắc Ninh giàu truyền thống được xem là 'miền di sản' lắng đọng chiều sâu lịch sử và văn hóa. Nơi đây hội tụ nhiều giá trị văn hóa được thế giới vinh danh như: Dân ca quan họ, nghệ thuật ca trù, thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái; Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm, trò chơi kéo co làng Hữu Chấp, nghề làm tranh dân gian Đông Hồ...
Làng Thổ Hà (phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh), là một trong những trung tâm làm gốm nổi tiếng nhất của người Việt vào thế kỷ 14. Tuy nhiên, nghề gốm dần mai một, chỉ còn nghề làm bánh đa vẫn được người dân truyền từ đời này qua đời khác, tạo nên nét văn hóa ẩm thực đặc sắc.
Dự án xây dựng cầu Vân Hà - công trình kết nối giữa khu vực Vân Hà, Thổ Hà của tỉnh Bắc Giang cũ sang khu vực trung tâm Bắc Ninh cũ, bắc qua sông Cầu - với chiều dài khoảng 360m.
Thổ Hà là một làng cổ nằm bên bờ bắc dòng sông Cầu thơ mộng thuộc tỉnh Bắc Ninh, nơi đây được biết đến là một làng quê tiêu biểu độc đáo mang dấu ấn đặc trưng của vùng quê Kinh Bắc xưa với hình ảnh cây đa, bến nước, sân đình, những ngôi nhà cổ, những con ngõ nhỏ rêu phong, cổ kính đã tạo nên một quần thể kiến trúc cảnh quan hết sức độc đáo.
Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà tọa lạc trong không gian làng cổ Thổ Hà, bên bờ Bắc sông Cầu - vùng đất hội tụ tinh hoa văn hóa xứ Kinh Bắc.
Ngày 9/3, tại đình Thổ Hà, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường Vân Hà (tỉnh Bắc Ninh) tổ chức Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ (văn chỉ) Thổ Hà.
Sáng 9/3, tại đình Thổ Hà, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ phường Vân Hà (tỉnh Bắc Ninh) tổ chức Lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà.
Vốn được mệnh danh là xứ sở của lễ hội 'nô nức, đông vui quanh năm', mỗi năm Bắc Ninh có hơn 1.300 lễ hội truyền thống được tổ chức, tập trung nhiều nhất vào mùa xuân, trở thành điểm hẹn văn hóa quen thuộc, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương. Trong số đó có nhiều lễ hội nổi tiếng, được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Nhiều người làm ăn, kinh doanh tin rằng đầu năm 'vay' lộc Bà, cuối năm quay lại 'trả lễ' sẽ gặp may mắn, phát đạt, vì thế dòng người đổ về đây vẫn đông nghịt ngay từ những ngày đầu xuân.
Ở những làng quê đông dân như Thổ Hà (phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh), va chạm đời thường khó tránh khỏi. Ông Nguyễn Văn Thái (sinh năm 1956), Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng Tổ hòa giải tổ dân phố bằng sự hiểu biết pháp luật và phong tục địa phương đã công tâm 'gỡ rối', góp phần vun đắp tình làng, nghĩa xóm.
Kinh Bắc là miền đất 'trăm nghề, nghìn tục', từ lâu đã được nhận diện không chỉ bởi những làn điệu quan họ mượt mà, mà còn bởi hệ thống làng nghề, làng cổ với những giá trị văn hóa đặc sắc kết tinh qua nhiều thế kỷ. Trong dòng chảy ấy, các làng cổ: Diềm, Thổ Hà, Phù Lãng, Đông Hồ hiện lên như những điểm sáng tiêu biểu, nơi nghề truyền thống và phong tục không chỉ tồn tại trong ký ức mà vẫn đang chuyển động tích cực trong đời sống hôm nay.
Bảo tồn, phát triển làng cổ Thổ Hà (Bắc Ninh) đặt ra nhiều thách thức trong quá trình đô thị hóa. Ông Nguyễn Đại Lượng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Vân Hà nhấn mạnh vai trò 'nhạc trưởng' của chính quyền cơ sở trong dẫn dắt và tạo đồng thuận.
Mỗi mùa nước lên, phù sa từ sông Hồng, sông Thao lại lặng lẽ trải mình, kết tầng, kết vỉa suốt hàng triệu năm, tạo nên những mỏ đất sét nguyên mộc – thứ 'đất Việt cổ' nuôi dưỡng các làng nghề trứ danh như Bát Tràng, Thổ Tang, Thổ Hà… Từ mạch nguồn ấy, cùng với khát vọng 'Kiến tạo kỳ tích sông Hồng', hành trình những hạt phù sa không dừng lại ở câu chuyện của thiên nhiên, mà tiếp tục chảy trong sán
Nhà cổ Đại Ngàn với hơn 10.000 cổ vật luôn rộng cửa đón người dân đến tham quan, tìm hiểu những giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên.
Di tích kiến trúc nghệ thuật quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà (phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh) và Di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum (phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi) là 2 di tích quốc gia đặc biệt, vừa được xếp hạng đợt 19.
Việc xếp hạng hai di tích nhấn mạnh trách nhiệm bảo tồn, phát huy di sản trong tiến trình phát triển văn hóa của đất nước.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính ký Quyết định số 266/QĐ-TTg ngày 11/02/2026 xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 19) đối với Di tích kiến trúc nghệ thuật Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà, phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh.
Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà tọa lạc tại trung tâm làng Thổ Hà - ngôi làng cổ đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ vừa được công nhận Di tích Quốc gia Đặc biệt.
Theo thông tin từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính ký Quyết định số 266/QĐ-TTg ngày 11/02/2026 xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 19) đối với 2 di tích là cụm đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà (Bắc Ninh) và Nhà ngục Kon Tum (Quảng Ngãi).
Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà (phường Vân Hà) vừa được xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt. Như vậy, tính đến nay, trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có tổng số 43 điểm thuộc 10 di tích, cụm di tích quốc gia đặc biệt.
Di tích kiến trúc nghệ thuật Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà (tỉnh Bắc Ninh) và Di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum ( tỉnh Quảng Ngãi) được công nhận Di tích Quốc gia Đặc biệt.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa ký Quyết định số 266/QĐ-TTg ngày 11/2/2026 xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt (đợt 19) đối với hai di tích tiêu biểu: Quần thể đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà (phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh) và Di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum (phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi).
Quần thể đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà và Nhà ngục Kon Tum vừa được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, ghi nhận giá trị nổi bật về kiến trúc, nghệ thuật và truyền thống đấu tranh cách mạng.
Di tích kiến trúc nghệ thuật Quần thể di tích đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà và di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum, được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính ký Quyết định số 266/QĐ-TTg ngày 11.22026 xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 19) đối với 2 di tích.
Phó Thủ tướng Mai Văn Chính ký Quyết định số 266/QĐ-TTg ngày 11/02/2026 xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 19) đối với 2 di tích.
Phiên họp toàn thể lần thứ XII của Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia tại Hà Nội, diễn ra ngày 8-1-2026, nhằm thảo luận, đánh giá và bỏ phiếu thông qua những hồ sơ quan trọng liên quan đến lĩnh vực di sản văn hóa.
Nghề chơi quan họ trên đất Kinh Bắc - Bắc Ninh đã trở thành lẽ sống của nhiều thế hệ nghệ nhân, liền anh, liền chị. Những nghệ nhân gạo cội nơi đây không chỉ say mê 'chơi cho tàn canh mãn võ, cho tàn đêm rạng ngày' mà còn tâm huyết, mải miết trao truyền để di sản ngày một thêm nở cành xanh ngọn...
Khi đào phai hé nụ bên triền sông, làn sương mỏng còn vương trên mái ngói cổ, miền Kinh Bắc bước vào xuân bằng một nhịp điệu rất riêng. Ở đó, mùa xuân không chỉ hiện diện trong lễ hội hay sắc màu phố thị mà còn được khơi dậy từ những làng nghề trăm tuổi - nơi bàn tay người thợ lặng lẽ gìn giữ ký ức, thổi hồn vào từng sản phẩm và làm nên cái Tết đủ đầy, ấm áp cho mỗi gia đình Việt.
Trải qua nhiều biến động lịch sử, nghề gốm vẫn duy trì sức sống và khẳng định vị thế trong đời sống đương đại. Tuy nhiên, trước sức ép của sản xuất công nghiệp, các họa sĩ, nghệ nhân hiện nay phải nỗ lực rất nhiều để bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống cũng như tính độc bản của mỗi tác phẩm.
Làng nghề bánh đa nem Thổ Hà, phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh đã có lịch sử hàng trăm năm, vừa được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Chiều 27/11, Đoàn khảo sát của Thường trực HĐND tỉnh Bắc Ninh do đồng chí Trần Thị Hằng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh làm Trưởng Đoàn khảo sát tình hình thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước tại Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Người Thổ Hà xưa từng có câu: 'Nhất Kế, nhì Vân, tam Thổ Hà,' nói về sự khéo léo, tinh xảo của người làng trong các nghề truyền thống, đặc biệt là nghề làm bánh đa.
Là làng cổ ba mặt giáp sông, không có đất canh tác nông nghiệp, người dân Thổ Hà (phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh) bao đời nay sống bằng nghề buôn bán, làm gốm và làm bánh với câu nói quen thuộc 'gạo chợ, nước sông'. Có lẽ bởi phải đong từng cân thóc, hạt gạo từ nơi khác mà người Thổ Hà hình thành nếp sống chắt chiu, khéo léo và sáng tạo trong từng món ăn. Từ nguyên liệu chính là gạo tẻ - thứ 'ngọc thực' quý giá, họ đã chế biến nên nhiều món ăn ngon nức tiếng, đậm hồn quê Kinh Bắc.
Trong mỗi hoạt động giáo dục ở trường mầm non, trẻ em không chỉ nghe giảng mà còn được thực hành, trải nghiệm, thảo luận nhóm, tham gia các hoạt động sáng tạo. Phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đang được nhiều trường mầm non trong tỉnh Bắc Ninh áp dụng hiệu quả, mang đến một môi trường học tập thân thiện, sáng tạo và khơi dậy tiềm năng trẻ nhỏ.
Bắc Ninh có nhiều tiềm năng, lợi thế để trở thành điểm sáng trong phát triển công nghiệp văn hóa. Thời gian qua, tỉnh dành nhiều sự quan tâm triển khai chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, ưu tiên phát triển sản phẩm, dịch vụ văn hóa có lợi thế.
Tự hào là vùng đất giàu truyền thống lưu giữ những giá trị văn hóa ngàn đời, mỗi cán bộ, người dân phường Vân Hà (Bắc Ninh) luôn tâm huyết, trách nhiệm gìn giữ, lan tỏa giá trị di sản.
Nước sông Cầu dâng cao đã cô lập hơn 2.100 hộ dân với khoảng 8.200 nhân khẩu tại các tổ dân phố Thổ Hà và Yên Viên, phường Vân Hà; nhà cửa hoa màu đến chiều 10/10 vẫn chìm trong biển nước.
Nước sông Cầu dâng cao đã cô lập hơn 2.100 hộ dân với khoảng 8.200 nhân khẩu tại các tổ dân phố Thổ Hà và Yên Viên (phường Vân Hà, Bắc Ninh). Theo thống kê phường Vân Hà đã có hơn 400 ha ha lúa bị ngập, trong đó 170 ha lúa mất trắng, 22,65 ha hoa màu và 76 ha thủy sản ảnh hưởng nặng nề. Nhà cửa hoa màu đến chiều 10/10 vẫn chìm trong biển nước, dự báo còn ngập nhiều ngày tới.