Hoạt động trợ giúp pháp lý (TGPL) đã thực hiện cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho nhiều đối tượng, giúp những người yếu thế trong xã hội được bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình trong các vụ việc pháp luật. Đặc biệt, trong hoạt động tố tụng hình sự, trợ giúp viên pháp lý (TGVPL) có vai trò bảo đảm quyền được bào chữa và tiếp cận công lý cho người yếu thế, góp phần nâng cao chất lượng tranh tụng, phòng ngừa oan sai, củng cố niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp.
Theo Sở Tư pháp tỉnh Tuyên Quang, công tác trợ giúp pháp lý trên địa bàn được triển khai đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người dân. Tuy nhiên, khó khăn về nguồn lực, cơ chế và phối hợp vẫn là rào cản, đòi hỏi sớm có giải pháp điều chỉnh.
Sáng 22/11, trong khuôn khổ Dự án 'Nâng cao năng lực nghiên cứu, giảng dạy Nạn nhân học trong chương trình đào tạo của Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội' do Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam tài trợ, Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với Đoàn Luật sư tỉnh Nghệ An tổ chức Hội thảo 'Góp ý Dự thảo Sổ tay kỹ năng bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân của tội phạm'.
Trợ giúp pháp lý (TGPL) có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật. Tại Thanh Hóa, những trợ giúp viên pháp lý (TGVPL) thuộc Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh ngày càng khẳng định vai trò rõ nét trong hoạt động nghề nghiệp, góp phần bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng cho nhiều đối tượng yếu thế trong các vụ án dân sự, hình sự, hành chính.
Thanh Hóa là tỉnh có địa bàn rộng, dân số đông với nhiều dân tộc cùng sinh sống, trong đó có nhiều xã miền núi, biên giới với điều kiện kinh tế - xã hội còn khó khăn. Ở những nơi đó, khoảng cách giữa pháp luật và đời sống người dân vẫn còn khá xa. Không ít người, dù thuộc diện được trợ giúp pháp lý (TGPL) miễn phí, nhưng vì hạn chế nhận thức, rào cản ngôn ngữ, tâm lý e ngại mà không dám tiếp cận hệ thống pháp luật, để rồi rơi vào vòng lao lý một cách đáng tiếc.
Trong hành trình bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, đặc biệt là người lao động (NLĐ) nghèo, người yếu thế trong xã hội, các trợ giúp viên pháp lý (TGVPL) đã và đang trở thành 'cầu nối' đưa công lý đến gần với mọi người hơn.
Trong xã hội pháp quyền hiện đại, quyền tiếp cận công lý là một trong những quyền cơ bản nhất của công dân. Thế nhưng, với nhiều người nghèo, người yếu thế, người sống ở vùng sâu, vùng xa, cụm từ 'công lý' vẫn là điều xa lạ. Họ có thể bị xâm hại quyền lợi nhưng không biết lên tiếng ở đâu, cũng không đủ điều kiện thuê luật sư để bảo vệ mình.
Công tác trợ giúp pháp lý dành cho người có công với cách mạng có ý nghĩa sâu sắc không chỉ về mặt pháp lý mà còn mang tính nhân văn và chính trị sâu sắc. Người có công là những cá nhân đã hy sinh, cống hiến cho sự nghiệp đấu tranh, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc, vì vậy việc bảo đảm quyền tiếp cận pháp luật và công lý cho họ là một trong những biểu hiện cụ thể của chính sách 'Uống nước nhớ nguồn' của Đảng và Nhà nước.
Theo báo cáo về kết quả thực hiện Chiến lược phát triển trợ giúp pháp lý (TGPL), từ năm 2018 đến 2024, tỷ lệ vụ việc có sự tham gia của trợ giúp viên pháp lý (TGVPL) từ giai đoạn khởi tố điều tra (án hình sự) và chuẩn bị hồ sơ khởi kiện (án dân sự, hành chính) chiếm tỷ lệ trên 90%. Đây là sự chuyển biến mạnh mẽ so với giai đoạn trước khi thực hiện đề án và Luật TGPL 2017, khi tỷ lệ này chỉ chiếm khoảng 20%.
Với sự nhiệt huyết và trách nhiệm trong suốt quá trình hoạt động nghề nghiệp, trợ giúp viên pháp lý (TGVPL) Hoàng Đức Hiếu (sinh năm 1987), Trưởng Chi nhánh số 4 thuộc Trung tâm Trợ giúp pháp lý (TGPL) Nhà nước tỉnh đã bảo vệ được quyền và lợi ích chính đáng cho nhiều người yếu thế trong các vụ án dân sự, hình sự, hành chính.
Gia đình ông Thao Văn Sớ và anh Hơ Văn Chái vốn đã có mâu thuẫn tranh chấp đất từ lâu. Tối 23/6/2024, ông Sớ gọi hai người con trai đến bàn bạc việc phá sắn của gia đình anh Chái trồng trên thửa đất ở bản Cặt, xã Nhi Sơn (Mường Lát) - nơi từng xảy ra tranh chấp giữa hai bên gia đình. Sáng hôm sau, cả ba bố con ông Sớ đi bộ từ nhà lên khu vực đất mà gia đình anh Chái trồng sắn. Đến nơi, cả ba đã dùng dao, liềm chặt phá, nhổ bỏ sắn của gia đình anh Chái. Thời điểm đó, anh Chái đang đi làm nhà cho người họ hàng ở xã Pù Nhi thì nhận được điện thoại của người quen báo tin là có ba người đang nhổ sắn của gia đình anh. Anh Chái liền gọi điện cho người cháu ruột và nhờ cháu chạy lên hiện trường quay video lại để làm bằng chứng...
Việc hình thành đội ngũ luật sư chuyên trách ở các Bộ, ngành và địa phương trong bối cảnh hiện nay là cần thiết nhằm bảo đảm các yêu cầu ngày càng cao về việc tuân thủ và thực thi pháp luật trong quá trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.
Ðảng, Nhà nước luôn quan tâm đến người khuyết tật (NKT) bằng nhiều chính sách, trong đó trợ giúp pháp lý (TGPL) là một trong những chính sách đem lại hiệu quả thiết thực, tạo điều kiện cho NKT được tiếp cận và cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí để đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng.
Ngày 29/6/2018, liên ngành Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Tòa án Nhân dân tối cao, Viện kiểm sát Nhân dân tối cao đã ký kết ban hành Thông tư liên tịch số 10 quy định về phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý (TGPL) trong hoạt động tố tụng. Tại Cà Mau, việc triển khai thực hiện Thông tư liên tịch số 10 đã góp phần nâng cao hiệu quả công tác trợ giúp pháp lý.
Từ tháng 11-2024, hàng loạt chính sách mới sẽ chính thức có hiệu lực, mang lại những thay đổi đáng kể trong nhiều lĩnh vực. Báo SGGP xin giới thiệu một số chính sách nổi trội sau đây.
Hoạt động trợ giúp pháp lý (TGPL) là chính sách có ý nghĩa nhân văn sâu sắc trong các chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước. TGPL cung cấp pháp lý bằng các hình thức như tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng, đại diện tố tụng miễn phí cho người được trợ giúp pháp lý, đảm bảo quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật.
Câu chuyện kiện đòi lại đất nông nghiệp cho mượn xảy ra tại một xã ven biển. Năm 1994, UBND xã giao đất cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp theo Nghị định 64/1993/NĐ-CP, định mức giao đất cơ bản là 363m2/khẩu loại I. Gia đình bà Kỳ lúc đó có 10 khẩu loại I, diện tích được giao theo định mức tại các xứ đồng. Theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho chồng bà Kỳ từ năm 1994 thể hiện, tổng diện tích đất nông nghiệp được giao là 3.892m2, trong đó có 797m2 tại xứ đồng Nương Ngọn.
Hoạt động trợ giúp pháp lý (TGPL) đã thực hiện cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho nhiều đối tượng, giúp những người yếu thế trong xã hội hiểu biết pháp luật, có ý thức tôn trọng pháp luật và được bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình trong các vụ việc pháp luật. Tại Thanh Hóa, thời gian qua, Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh và các cơ quan chức năng đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tố tụng, đề ra nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng TGPL trong hoạt động tố tụng.
Chính sách trợ giúp pháp lý (TGPL) cho người có công với cách mạng là một chính sách nhân văn thể hiện đạo lý 'uống nước nhớ nguồn' của dân tộc. Thấm nhuần đạo lý này, những năm qua Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Cà Mau đã làm tốt công tác tư vấn, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng… nhằm giúp đỡ đối tượng người có công đòi lại công bằng trước pháp luật.
Tranh chấp đất đai là một trong những tranh chấp phổ biến xảy ra trên địa bàn tỉnh, nhiều vụ việc có tính chất phức tạp, kéo dài bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân. Ðiều này đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình an ninh, chính trị, phát triển kinh tế, xã hội. Ðối với người dân thì mất thời gian và tốn chi phí đi kiện tụng. Thời gian qua, công tác trợ giúp pháp lý (TGPL) đã góp phần làm tốt công tác giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp về đất đai. Trong đó, có nhiều vụ điển hình, phức tạp, kéo dài nhiều năm không giải quyết được, người dân tưởng chừng như bỏ cuộc. Nhờ sự hỗ trợ của trợ giúp viên pháp lý (TGVPL) thì vụ việc được giải quyết thành công, giúp người yếu thế nhận lại quyền lợi của chính mình.
Chi nhánh Trợ giúp pháp lý (TGPL) số 4 thuộc Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh chính thức đi vào hoạt động từ tháng 10/2011. Chi nhánh được giao nhiệm vụ cung cấp các dịch vụ pháp lý miễn phí cho người được TGPL trên địa bàn hai huyện: Như Thanh, Như Xuân. Những năm gần đây, qua số liệu thống kế của chi nhánh cho thấy tình hình trẻ hóa tội phạm - tội phạm do người dưới 18 tuổi thực hiện ngày càng tăng cả về số lượng và mức độ phạm tội.
Thời gian qua, hoạt động trợ giúp pháp lý (TGPL) tiếp tục phát huy tốt vai trò, chức năng, nhiệm vụ được giao. Điều này đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân, bảo đảm tốt quyền lợi hợp pháp cho các đối tượng được TGPL - những người yếu thế trong xã hội như: người già, người nghèo, người khuyết tật, trẻ em…
Thời gian qua, Trung tâm Trợ giúp pháp lý (TGPL) tham mưu Sở Tư pháp thành lập Tổ đánh giá chất lượng hoàn thành vụ việc TGPL hằng năm, cũng như phân công, bố trí viên chức làm việc phù hợp với năng lực, trình độ chuyên môn... Qua đó đã nâng cao hiệu quả hoạt động TGPL ở cơ sở, trong đó có huyện U Minh.
Bộ Tư pháp đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn, điều kiện, nội dung, hình thức và việc xác định người trúng tuyển trong kỳ xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức trợ giúp viên pháp lý (TGVPL).
Vừa qua, Bộ Tư pháp đã ban hành chỉ tiêu thực hiện vụ việc tham gia tố tụng cho trợ giúp viên pháp lý (TGVPL) năm 2024. Chỉ tiêu này nhằm tiếp tục thực hiện hiệu quả Luật Trợ giúp pháp lý năm 2027 nhằm đẩy mạnh hoạt động tham gia tố tụng, đưa chất lượng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người được trợ giúp pháp lý ngày càng được nâng cao.
Kiện đòi tài sản là một trong những tranh chấp khá phổ biến tại các tòa án, đặc biệt là kiện đòi quyền sử dụng đất (QSDĐ). Câu chuyện kiện đòi QSDĐ của một trường hợp người cao tuổi được trợ giúp pháp lý (TGPL) là một trong số đó.
Những năm qua, hoạt động trợ giúp pháp lý (TGPL) trên địa bàn tỉnh ngày càng được quan tâm; chất lượng, hiệu quả các vụ việc TGPL dần được cải thiện và nâng cao, góp phần bảo đảm tốt quyền và lợi ích hợp pháp cho các đối tượng được trợ giúp.
Kinh tế - xã hội phát triển, đất đai ngày càng có giá trị nên các vụ việc tranh chấp đất đai có xu hướng tăng và phức tạp. Vụ việc tranh chấp đất đai xảy ra tại huyện Quảng Xương và hành trình trợ giúp pháp lý (TGPL) đồng hành cùng người dân đi tìm công lý là một trong số đó.
Vùng dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Thanh Hóa có diện tích tự nhiên chiếm 3/4 diện tích tự nhiên toàn tỉnh. Địa hình phức tạp, đời sống người dân ở nhiều thôn, bản còn khó khăn, nhu cầu đất sản xuất gia tăng do người lao động thiếu việc làm, đời sống chủ yếu phụ thuộc vào rừng và đất rừng... Những vụ việc vi phạm pháp luật về bảo vệ rừng vẫn còn xảy ra ở một số nơi trên địa bàn tỉnh để lại nhiều trăn trở.
Thường Xuân là một huyện miền núi khó khăn thuộc 62 huyện nghèo của cả nước. Kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất lâm - nông nghiệp với diện tích tự nhiên rộng 110.717,35 ha, trong đó đất lâm nghiệp chiếm 82,2% diện tích. Nguồn tài nguyên từ rừng mang lại giá trị về kinh tế nên rừng đã trở thành mục tiêu khai thác, hủy hoại của nhiều cá nhân, tổ chức.
Với phương châm hoạt động hướng về cơ sở, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân được tiếp cận với các hoạt động trợ giúp pháp lý (TGPL), đồng thời xác định đối tượng thuộc diện TGPL là nhóm yếu thế trong xã hội, hoạt động TGPL luôn được Trung tâm TGPL Nhà nước tỉnh (Sở Tư pháp) phối hợp với các cấp, các ngành chú trọng đẩy mạnh thực hiện, tập trung vào các lĩnh vực: Tư vấn, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng, hòa giải.
Với sự quý mến và tin tưởng, người dân vẫn thường gọi đội ngũ trợ giúp viên pháp lý (TGVPL) thuộc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Quảng Trị là những'luật sư công'. 25 năm kể từ ngày thành lập, họ đã để lại dấu ấn đậm sâu trên hành trình đồng hành cùng người nghèo, người yếu thế. Đặc biệt là tham gia tố tụng, bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các bị can, bị cáo và cả bị hại trong những vụ án hình sự thuộc đối tượng được trợ giúp miễn phí. Ở chiều nào của nhiệm vụ, họ cũng trở thành điểm tựa, thắp lên niềm tin cho người cần trợ giúp.
Trợ giúp pháp lý (TGPL) là chính sách có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, bảo đảm được quyền lợi con người. Từ lâu, công tác TGPL đã trở thành điểm tựa về mặt pháp lý cho những người yếu thế, giúp họ đòi lại được công bằng trước pháp luật, đặc biệt là người nghèo.
Năm 2023, việc cụ thể hóa văn bản triển khai kế hoạch phối hợp giữa các ngành thành viên Hội đồng Phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý (TGPL) trong hoạt động tố tụng đã kịp thời hướng dẫn, giải đáp vướng mắc từ thực tiễn đặt ra.
Thiếu đất sản xuất, một gia đình kéo nhau lên rừng để chặt phá cây cối làm nương rẫy. Khi bị phát hiện, cả 5 người cùng bị khởi tố trong vụ án hủy hoại rừng. Câu chuyện tưởng chừng hy hữu ấy xảy ra ở huyện vùng cao Mường Lát, trở thành bài học đắt giá cho nhiều người.