Nỗ lực xích lại gần nhau để đạt thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đang bị cản trở bởi bóng ma của những mâu thuẫn lịch sử kéo dài hàng thập niên.
Thế giới đang nín thở dõi theo những diễn biến mới nhất tại Trung Đông, nơi xung đột leo thang đã đẩy giá năng lượng chạm ngưỡng kỷ lục. Lịch sử hơn 50 năm qua đã chứng minh, mỗi biến động như vậy sẽ kéo theo những hệ quả sâu rộng đối với lạm phát, tăng trưởng và chính sách tiền tệ toàn cầu.
Được ví như 'yết hầu' của mạch năng lượng thế giới, eo biển Hormuz hiện đứng trước ngưỡng cửa của một vòng xoáy hiểm họa, sau nhiều biến động quân sự giữa Iran và liên minh Mỹ - Israel nổ ra từ cuối tuần qua.
Từ chỗ Iran là trụ cột trong chiến lược 'liên minh ngoại vi' giúp Israel phá thế cô lập thời lập quốc, hai nước sau đó coi đối phương là kẻ thù sống còn. Sự đảo chiều ấy bắt nguồn từ Cách mạng Hồi giáo Iran 1979, gắn chặt với một nguyên tắc an ninh cốt lõi của Israel là học thuyết Begin – quyết tâm không cho phép bất cứ đối thủ khu vực nào sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trong số các khu vực bị nhắm mục tiêu hôm 28/2 tại thủ đô Tehran (Iran), có những nơi liên quan đến lãnh tụ tối cao của nước này, ông Ayatollah Khamenei.
Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tiết lộ rằng Tổng thống Donald Trump đang đặt câu hỏi vì sao Iran chưa nhượng bộ trước đợt tăng cường quân sự quy mô lớn của Washington trong khu vực, trong bối cảnh các cuộc đàm phán hạt nhân giữa hai nước bước vào giai đoạn then chốt.
Chương trình hạt nhân của Tehran gắn với khát vọng chủ quyền quốc gia, nhưng cũng là nguyên nhân gây căng thẳng với phương Tây nhiều thập kỷ qua.
Akbar Etemad là người đặt nền móng cho chương trình hạt nhân Iran hiện đại. Thế nhưng, ông cũng bị không ít người chỉ trích là người mở cánh cửa dẫn đến một cuộc chạy đua nguy hiểm ở Trung Đông.
Thế giới cần một cái nhìn toàn diện, khách quan hơn về lịch sử, mục tiêu và tầm vóc thực sự của chương trình hạt nhân Iran - một nhân tố có thể định hình lại cả cán cân quyền lực Trung Đông.
Natanz và Fordow, hai nơi được nhắc đến trong các báo cáo hôm 15-6, là hai trong số các cơ sở hạt nhân lớn nhất của Iran.
Các cuộc không kích của Israel vào các cơ sở hạt nhân của Iran đã làm gia tăng căng thẳng.
Dù không có sự hỗ trợ từ Mỹ, nhưng bằng cách thần kỳ nào đó, Iran vẫn có thể duy trì hoạt động của phi đội tiêm kích F-14 mà Washington đã cấp trước năm 1979.
Trái với mọi dự đoán, không quân Iran chứng tỏ khả năng trong việc duy trì phi đội F-14 bằng cách đảo ngược công nghệ các linh kiện quan trọng.
Vào ngày 4/11/1979, Đại sứ quán Mỹ tại Tehran bị tấn công, dẫn đến cuộc khủng hoảng con tin kéo dài 444 ngày, làm thay đổi sâu sắc quan hệ Mỹ - Iran.
Sau khi Iran chính thức tiếp nhận chiến đấu cơ Su-35 của Nga, giới phân tích cho rằng Tehran sẽ cho nghỉ hưu phi đội tiêm kích hạng nặng F-14 được Mỹ cấp trước đây.
Iran nhấn mạnh tính liên tục về mặt chính trị, ngay cả khi các nhà phân tích cảnh báo rằng một 'cuộc đấu tranh gay gắt' dự kiến sẽ xảy ra trong cuộc đua trở thành tổng thống tiếp theo.
Hôm nay (19/4), lãnh đạo tối cao của Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei, kỷ niệm sinh nhật lần thứ 85 của ông. Cùng ngày, Israel không kích một căn cứ quân sự của Iran; ngay lập tức, giá dầu và giá vàng tăng trong khi chỉ số chứng khoán ở nhiều thị trường quan trọng giảm.
Tình trạng thù địch giữa Iran và Israel bắt đầu từ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979 rồi kéo dài suốt nhiều thập kỷ.
Cuộc tấn công và hành động đáp trả giữa Iran và Israel trở thành tâm điểm dư luận thế giới lúc này, dù đây chỉ là 'bề nổi của tảng băng chìm' của mối quan hệ đầy rẫy phức tạp giữa hai nước trong nhiều thập kỷ qua.
Ấn Độ có kế hoạch đổi tên chính thức thành Bharat, từ từng được dùng để chỉ đất nước này bằng tiếng Hindi được hầu hết người Ấn Độ sử dụng và cũng xuất hiện cùng với 'India' (Ấn Độ) trong hiến pháp. Vấn đề này có thể được xem xét bởi Quốc hội Ấn Độ. Việc tương tự đã có tiền lệ ở nhiều quốc gia trên thế giới…
Nga đang bị bủa vây bởi các lệnh trừng phạt từ Mỹ và phương Tây, giống như Iran từng gánh chịu suốt 40 năm qua. Mới đây, RIA Novosti đăng tải bài viết trong đó lý giải vì sao Iran vẫn tồn tại được trong bối cảnh bị cấm vận. Khu chợ truyền thống Grand Bazaar tại thủ đô Tehran, Iran. Ảnh: Getty Images
Các cuộc đàm phán về gia hạn thỏa thuận hạt nhân Iran ở Vienna, Áo có vẻ như đã bị gián đoạn. Chánh văn phòng của cựu Tổng thống Iran Mahmoud Vaezi đã thông báo về việc Mỹ đồng ý dỡ bỏ các lệnh trừng phạt áp đặt lên Iran dưới thời cựu Tổng thống Mỹ D.Trump.
Đám cháy đã bùng lên trên tàu Kharg, tàu lớn nhất của hải quân Iran. Dù lực lượng cứu hộ liên tục dập lửa, con tàu đắm sau gần 20 tiếng.
Trước cách mạng Hồi giáo 1979, Iran từng là đồng minh chính của Mỹ và Anh tại khu vực Trung Đông.
Việc phương Tây cáo buộc Iran bắn hạ một máy bay chở khách của Ukraine khiến 176 người thiệt mạng gợi lại một tai nạn nghiệt ngã đối với chính Iran, khi bản thân họ cũng là nạn nhân một vụ phóng nhầm tên lửa của quân đội Mỹ hơn 30 năm trước, khiến chiếc máy bay chở 290 hành khách rơi xuống Vùng Vịnh.
Hôm 4-11, Iran thông báo nước này đã tăng lượng uranium làm giàu lên 5 kg/ngày, tức gấp 10 lần so với cách đây 2 tháng.
Giới quan sát đang chờ đợi cuộc đấu khẩu tiếp theo giữa Mỹ và Iran tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, sau lịch sử nhiều lần xung khắc giữa hai bên qua các bài phát biểu.
Trong khi Washington tiếp tục các lệnh trừng phạt nhằm vào Tehran thì Moscow và Bắc Kinh kiên trì đưa ra các gói 'hỗ trợ' đất nước Trung Đông này.