Trong sâu thẳm đại ngàn nơi Chư Tao Yang sừng sững, có người già sau lễ cầu mưa cô độc ngồi với một cuộc đối thoại không ngừng nghỉ của truyền thống đồng bào. Cuộc đối thoại lặng lẽ khi lão già làng đang đi dần về phía tuổi trời, gần như đơn độc.
Lễ cầu mưa của Vua Lửa người J'rai là nét văn hóa đặc sắc, phong tục truyền thống của người J'rai ở Gia Lai.
Lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui là nghi lễ truyền thống gắn với tín ngưỡng của đồng bào Jrai, thể hiện khát vọng về mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, buôn làng bình yên, no ấm.
Hai phụ tá cuối cùng của Vua Lửa trên cao nguyên Gia Lai vừa tái hiện nghi thức linh thiêng, cầu mưa thuận gió hòa theo phong tục người Jrai.
Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.
Ở khu vực phía Tây tỉnh, trên vùng đất Chư A Thai, truyền thuyết về Pơtao Apui - Vua Lửa của người Jrai đến nay vẫn còn vang vọng. Điều này không chỉ lưu giữ một di sản độc đáo của Tây Nguyên, mà đang trở thành không gian văn hóa - du lịch.
Ẩn mình giữa Tây Nguyên hùng vĩ, Di tích lịch sử-văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi là nơi lưu giữ ký ức, văn hóa và tâm linh của cộng đồng dân tộc Jrai.
Các chủ trương, chính sách đã ban hành, thực hiện thời gian qua đã góp phần quan trọng vào việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, tạo điều kiện để các dân tộc thiểu số phát triển KT-XH.
Sáng ngày 23.10, tại Hà Nội, Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại (Bộ VHTTDL) đã tổ chức Hội nghị cung cấp thông tin cho báo chí về công tác nhân quyền và thông tin đối ngoại tháng 10.2025.
Ngày 12-9, tại Nhà văn hóa thôn Plei Ơi, UBND xã Chư A Thai (tỉnh Gia Lai) tổ chức hội nghị công bố điều chỉnh khoanh vùng khu vực bảo vệ di tích lịch sử-văn hóa quốc gia Plei Ơi.
Lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui là hiện tượng văn hóa xã hội đặc sắc của cộng đồng người Jrai ở Plei Ơi, xã Ayun Hạ, huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai. Nghi lễ này tập hợp nhiều biểu tượng văn hóa độc đáo giúp chúng ta hiểu rõ hơn về thế giới tâm linh của cư dân bản địa.
Giữa cái nắng như đổ lửa những ngày tháng 3, hai phụ tá đời Vua Lửa thứ 14 làm lễ cúng Cầu mưa Yang Pơtao Apui với điệu múa cổ xưa trên đỉnh 'núi thần Chư Tao Yang' (thuộc địa phận xã Ayun Hạ, huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai).
Chuyện về các Pơtao Apui (Vua Lửa) sở hữu gươm thần có quyền năng hô mưa gọi gió không chỉ là huyền thoại mà gắn với dòng chảy văn hóa, lịch sử của người Jrai ở thung lũng Ayun Hạ (huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai) suốt nhiều thế kỷ qua.
UBND tỉnh Gia Lai vừa phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội (KHXH) Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học 'Vua Lửa - Huyền thoại và hiện thực', giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử Plei Ơi, tại huyện Phú Thiện.
Ngày 28/3 tại huyện Phú Thiện, UBND tỉnh Gia Lai phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội tổ chức Hội thảo Khoa học về di tích lịch sử Quốc gia Plei Ơi với chủ đề 'Vua lửa Huyền thoại và hiện thực giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di tích Plei Ơi'
Các nhà khoa học, nghiên cứu thống nhất đề nghị nâng cấp Di tích văn hóa, lịch sử quốc gia Plei Ơi - nơi các Vua Lửa sinh sống thành Di tích quốc gia đặc biệt.
Sáng 28-3, tại huyện Phú Thiện, UBND tỉnh Gia Lai phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội (KHXH) Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học 'Vua Lửa-huyền thoại và hiện thực', giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di tích Plei Ơi.
Trên đời có thực sự tồn tại những con người có quyền năng hô mưa gọi gió? Chính hiện thực và truyền thuyết hư ảo đan cài vào nhau khiến lễ cầu mưa của Yang Pơtao Apui ở thung lũng Ayun Hạ trở thành một hiện tượng đặc biệt, hấp dẫn bởi sự linh thiêng, huyền bí.
Sáng 27-3, lễ cầu mưa của Yang Pơtao Apui và Hội thi văn hóa-thể thao các dân tộc thiểu số huyện Phú Thiện lần thứ XVI diễn tại Khu di tích lịch sử-văn hóa quốc gia Plei Ơi (xã Ayun Hạ, huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai).
Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam sẽ tổ chức hội thảo khoa học về di tích lịch sử quốc gia Plei Ơi vào ngày 28-3 tại huyện Phú Thiện.
Vua Lửa (Pơtao Apui) là hiện tượng lịch sử văn hóa độc đáo, cho đến nay vẫn được các nhà nghiên cứu quan tâm và không ngừng tìm hiểu để giải mã về đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội của một mô hình nhà nước sơ khai.
Được sự hỗ trợ từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, huyện Phú Thiện (tỉnh Gia Lai) nỗ lực bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho người dân.
Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam sẽ tổ chức hội thảo 'Vua Lửa-Huyền thoại và hiện thực, giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di tích Plei Ơi' vào cuối tháng 12 tại huyện Phú Thiện.
Sáng 1-5, UBND huyện Phú Thiện (tỉnh Gia Lai) tổ chức giải chạy huyện Phú Thiện lần thứ II năm 2024 với chủ đề 'Marathon Yang Pơtao Apui-Theo bước chân Vua Lửa' với cung đường mang đến nhiều điều mới lạ và hào hứng với các vận động viên.
Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (năm 1975), Tây Nguyên là mảnh đất có sức hút lạ kỳ đối với các nhà khoa học nói chung, khoa học xã hội nói riêng.
Nhằm phát huy giá trị Khu di tích lịch sử-văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi, huyện Phú Thiện (tỉnh Gia Lai) đã chú trọng đầu tư tôn tạo cũng như tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, về nguồn nhằm xây dựng sản phẩm du lịch đặc thù tại địa phương.
Sáng 30-1, Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam xã Ayun Hạ (huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai) tổ chức Đại hội Hội LHTN Việt Nam xã lần thứ IV, nhiệm kỳ 2024-2029. Đây là 1 trong 2 đơn vị được Hội LHTN huyện Phú Thiện chọn tổ chức Đại hội điểm cấp cơ sở.
Người chủ lễ đưa hai tay lên trời, tiếng hú gọi vang cả ngọn đồi nơi đang làm lễ cầu mưa cho dân làng. Từng tràng tiếng Gia Rai bật ra tự trong tâm khảm hướng tới Yang trời Yang đất cầu cho mưa thuận gió hòa, dân làng bình an, khỏe mạnh, ấm no trên vùng cao nguyên này.
Sáng 30-4, tại Khu Di tích lịch sử-văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi (xã Ayun Hạ, huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai), UBND huyện Phú Thiện tổ chức lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui và hội thi văn hóa thể thao các dân tộc thiểu số lần thứ XIV năm 2023, kỷ niệm 30 năm ngày Di tích Plei Ơi được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia (24/3/1993-24/3/2023).
Ngày 30/4, tại Khu Di tích lịch sử-văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi (xã Ayun Hạ, huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai), Ủy ban nhân dân huyện Phú Thiện tổ chức Lễ hội cầu mưa Yang Pơ tao Apui và khai mạc Hội thi văn hóa thể thao các dân tộc thiểu số huyện lần thứ 14 năm 2023.
Trong văn hóa tín ngưỡng của người Jrai huyện Phú Thiện thì 'Nước' và 'Lửa' được coi là hai yếu tố khởi nguồn của mọi sự sống cho con người cũng như sinh vật. Vì vậy, hàng năm để cầu cho cuộc sống của người dân luôn được mạnh khỏe, ấm no, hạnh phúc…Người Jrai tại huyện Phú Thiện lại tưng bừng tổ chức Lễ hội cầu mưa của Yang Pơtao Appui để cầu 'thần Nước' ban cho họ một năm mưa thuận gió hòa, vụ mùa bội thu.
Bộ Nông nghiệp và PTNT, Bộ Giao thông-Vận tải trả lời cử tri Gia Lai về hỗ trợ gia đình, cá nhân được giao khoán bảo vệ rừng; đầu tư tuyến đường từ Di tích Plei Ơi đến quốc lộ 25. Báo Gia Lai điện tử xin trích đăng nội dung trên.
Pơtao Apui hay Vua Lửa là một hiện tượng tín ngưỡng độc đáo ở Tây Nguyên và Đông Nam Á. Năm 1993, làng Vua Lửa (Plei Ơi, xã Ayun Hạ, huyện Phú Thiện) được Bộ Văn hóa-Thông tin (nay là Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch) công nhận là di tích cấp quốc gia. Tuy nhiên, đến nay, không nhiều người biết về di sản lịch sử-văn hóa này.
Liên quan đến kiến nghị của cử tri Gia Lai về điều chỉnh khoanh vùng bảo vệ Di tích Plei Ơi được Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh tổng hợp sau các kỳ tiếp xúc, Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch đã có văn bản trả lời. Báo Gia Lai điện tử xin trích đăng nội dung nêu trên.
Trong Công văn của Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai trả lời các kiến nghị của cử tri có nội dung liên quan đến việc đầu tư xây dựng nhà điều trị và hội trường cho Trung tâm Y tế huyện Phú Thiện và điều chỉnh khoanh vùng Khu di tích Plei Ơi. Báo Gia Lai điện tử xin trích đăng nội dung trả lời về vấn đề nêu trên.
Liên quan đến kiến nghị của cử tri huyện Phú Thiện về đầu tư cơ sở vật chất cho ngành Y tế huyện; điều chỉnh khoanh vùng Khu di tích văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi (Vua Lửa), Báo Gia Lai điện tử xin trích đăng nội dung trả lời của UBND tỉnh về vấn đề trên.
Chiều 30-4, UBND huyện Phú Thiện (tỉnh Gia Lai) tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2022 nhằm giới thiệu, quảng bá tiềm năng, lợi thế, kêu gọi, thu hút các nhà đầu tư, góp phần phát triển kinh tế-xã hội cho địa phương.
Tháng 3 trên cao nguyên cũng là lúc cánh đồng hoa sen trải dài bất tận ở xã Ia Yeng, huyện Phú Thiện, Gia Lai bung nở. Vẻ đẹp rực rỡ khoe sắc hồng thắm, dịu dàng tỏa hương đã thu hút nhiều khách du lịch đến tham quan.
Sở hữu nhiều thắng cảnh thiên nhiên, di tích lịch sử, bề dày văn hóa cùng cơ cấu nông nghiệp đa dạng, huyện Phú Thiện (tỉnh Gia Lai) có điều kiện thuận lợi để phát triển các loại hình du lịch, nhất là du lịch trải nghiệm nông nghiệp. Đây là hướng đi mà các hợp tác xã trên địa bàn đang hướng tới.
Thời gian qua, huyện Chư Sê (tỉnh Gia Lai) huy động nhiều nguồn lực đầu tư nhằm khai thác tốt các tiềm năng, lợi thế, đưa ngành du lịch phát triển hơn nữa.
Cách đây hơn 10 năm, tôi được GS. Nguyễn Tấn Đắc hướng dẫn thực hiện một bài tập lớn. Trước đó, khi đọc hồ sơ cá nhân của học trò xong, ông điện thoại cho tôi: 'Tôi già rồi, chuyên môn sâu về lĩnh vực này lại mỏng. Nhưng anh là người Gia Lai nên tôi đồng ý'.
Từ bao đời nay, núi đá voi Dăm La-Chư Gôh (làng Tai Glai, xã Ia Ko, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai) được người dân trong vùng lưu truyền nhiều huyền tích kỳ bí. Với hình thù kỳ dị, độc đáo cùng những câu chuyện mang đượm màu sắc huyền bí, núi đá voi Dăm La-Chư Gôh sẽ là điểm đến thú vị cho những ai ưa thích khám phá.
Những năm qua, công tác kết nối lao động đi làm việc ngoài tỉnh và ngoài nước phù hợp với nguyện vọng của người dân, góp phần giải quyết việc làm và phát triển kinh tế-xã hội. Tuy nhiên, cùng với đó là một số vấn đề phát sinh khi người lao động đi làm ăn xa, bỏ ruộng vườn hoang hóa, con cái thiếu vắng người chăm sóc, lực lượng lao động mất cân đối… dẫn đến nhiều hệ lụy xã hội. Đó là lý do để tỉnh Gia Lai triển khai chính sách 'Ly nông bất ly hương' nhằm giúp người dân yên tâm bám đất, bám làng, phát triển bền vững trên chính quê hương mình.
Thị xã Ayun Pa (tỉnh Gia Lai) vốn không có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch. Ấy vậy mà một vài điểm có thể khai thác làm cơ sở, tạo nền móng cho 'ngành công nghiệp không khói' của địa phương vẫn đang bị bỏ phí, lãng quên trong tiếc nuối.
Dù đã đôi lần đến Plei Ơi (xã Ayun Hạ, huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai) nhưng tôi vẫn cứ thấy ngôi làng này hấp dẫn lạ. Plei Ơi theo tiếng Jrai có nghĩa là 'Làng Ông'. Đó là ngôi làng nhỏ bé thanh bình, vẫn mang đậm dáng dấp Tây Nguyên. Làng tọa lạc trên một thung lũng bằng phẳng, phía Bắc là đèo Chư Sê với rừng khộp cỗi cằn khoe thân già nua xen trong những dãy đá trọc đầu lô nhô trăm hình vạn trạng, phía Nam là cánh đồng Ayun Hạ ngút ngát hàng ngàn héc ta. Đó là vùng đất đắc địa, đẹp hiếm có. Đất ấy còn thêm sức hấp dẫn bởi núi Tao Yang, huyền tích Vua Lửa và kiếm thần.