23 năm đã trôi qua nhưng ký ức ngày anh Hồ Văn Hiếu (SN 1982), Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tà Rụt đứng vào hàng ngũ của Đảng khi mới 18 tuổi vẫn in sâu trong tâm trí nhiều người. Dấu mốc ấy đã trở thành một câu chuyện truyền cảm hứng, là dấu ấn đặc biệt trong lịch sử Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú (PTDTNT) tỉnh, nay là Trường PTDTNT trung học phổ thông (THPT) Nam Quảng Trị.
Tình yêu mãnh liệt với văn hóa đồng bào mình đã thôi thúc Hồ Văn Ngởi (tên thường gọi là Hồ Tu Pông Ngởi, 33 tuổi, dân tộc Pa Kô) ở thôn Amôr, xã Lìa vượt qua nhiều trở ngại để 'kể chuyện đại ngàn' bằng ngôn ngữ điện ảnh đầy sáng tạo. Đam mê nghiên cứu công nghệ, Ngởi mày mò học hỏi, ứng dụng công nghệ AI tạo ra những video ca nhạc và phim ngắn ý nghĩa, đưa ngôn ngữ và văn hóa Pa Kô đến gần hơn với cộng đồng.
Đối với đồng bào dân tộc Bru-Vân Kiều, Pa Kô thì nhạc cụ, dân ca, dân vũ, trang phục được xem là 'linh hồn', là văn hóa đặc sắc được lưu giữ, bảo tồn qua nhiều thế hệ. Trong các bản làng đồng bào dân tộc Bru-Vân Kiều, Pa Kô dưới tán rừng Trường Sơn, vẫn còn nhiều nghệ nhân đang tâm huyết, tận tụy gìn giữ để lưu truyền vốn văn hóa đã làm nên hồn cốt của bản làng cho thế hệ mai sau.
Nhờ xác định các khâu đột phá, trong đó phát triển kinh tế hộ, kinh tế hợp tác, hợp tác xã gắn với mô hình cụ thể, đến nay bản làng xã La Lay, tỉnh Quảng Trị có nhiều mô hình kinh tế hiệu quả.
Trăn trở trước nguy cơ mai một của nghề đan lát truyền thống do nhịp sống hiện đại, hàng chục năm qua, ông Côn Thủy (SN 1940), người Pa Kô ở thôn A Sau, xã Lìa, vẫn miệt mài duy trì nghề cha ông để lại. Giữa đại ngàn Trường Sơn, người nghệ nhân già này đang từng ngày gửi gắm một thông điệp: Hãy chung tay gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa độc đáo của địa phương.
Khoác lên mình vẻ đẹp hoang sơ do thiên nhiên ban tặng, thác Khe Xay tọa lạc tại địa phận thôn Thuận 5, xã Lìa là địa chỉ hấp dẫn mà nhiều du khách muốn khám phá mỗi lần ghé thăm miền sơn cước phía Nam của tỉnh. Đến đây, khách sẽ được mãn nhãn với thác nước xinh đẹp; tìm hiểu thêm nhiều nét văn hóa đặc sắc của người Bru-Vân Kiều…
Trường phổ thông DTNT THPT Nam Quảng Trị tổ chức hoạt động ngoại khóa, tài trợ vé cho học sinh xem phim Mưa đỏ.
Ra dư là giống lúa thiêng, xưa chỉ được gieo trỉa trên nương rẫy ở lưng chừng núi. Những năm gần đây, phụ nữ dân tộc Pa Kô, Vân Kiều ở các xã: Lìa, La Lay… đã mạnh dạn gieo cấy trên những thửa ruộng nước cho năng suất cao.
Mô hình 'Dê giống khởi nghiệp', 'Heo bản quay vòng' của Đồn Biên phòng cửa khẩu Quốc tế La Lay đã giúp đồng bào dân tộc thiểu số người Bru-Vân Kiều và người Pa Kô ở xã La Lay thoát nghèo.
Bà vẫn thường kể với cô cháu gái của mình về thổ cẩm. Đó là những câu chuyện lung linh sắc màu và cũng dài như sợi chỉ trên khung dệt…'Ngày xưa, mỗi khi con gái đi lấy chồng, bố mẹ sẽ mang những tấm thổ cẩm đẹp nhất sang nhà trai để làm của hồi môn cho con gái. Nhà trai thì đưa cho nhà gái bạc trắng, trang sức, cồng chiêng… Phong tục của dân tộc Pa Kô từ đời này sang đời khác là như vậy'.
Người dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc Bru-Vân Kiều, Pa Kô ở vùng Lìa (bao gồm xã Lìa, A Dơi) muốn đi chợ để mua bán nông sản, phải vượt quãng đường hàng chục cây số vì 'thiếu chợ'. Bởi thiếu chợ nên đàn ông dân tộc Bru-Vân Kiều, Pa Kô đã bỏ qua nhiều hủ tục, định kiến để thay vợ 'chạy chợ' lo toan cho cuộc sống gia đình. 'Công ty 2 sọt' sẵn sàng mang thực phẩm trên xe máy để luồn lách vào từng ngõ ngách của bản, làng vùng cao.
Trang phục được xem là một trong những đặc trưng riêng của người Vân Kiều và Pa Kô ở Quảng Trị. Trong tiến trình phát triển của quê hương, đất nước, đồng bào nơi đây luôn nỗ lực gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của trang phục dân tộc. Theo thời gian, với sự sáng tạo cùng đôi bàn tay khéo léo của những con người tâm huyết, trang phục của các dân tộc nơi đây còn được cách tân để phù hợp nhu cầu, điều kiện thực tế với nhiều mẫu mã đa dạng, phong phú nhưng vẫn giữ nét đẹp riêng.
Xã La Lay được thành lập trên cơ sở sáp nhập 2 xã A Bung, A Ngo (huyện Đakrông cũ), tổng diện tích tự nhiên 152,4km2, 16 thôn với 1.745 hộ, 8.110 nhân khẩu, trong đó đồng bào Pa Kô - Vân Kiều chiếm hơn 90% dân số. Địa phương có đường biên giới dài 22,3km, Cửa khẩu quốc tế La Lay và tuyến Quốc lộ 15D đang hình thành.
Tại Khóm Khe Xong, xã Hướng Hiệp (tỉnh Quảng Trị), mô hình 'Địa chỉ tin cậy' đã trở thành điểm tựa giúp phụ nữ và trẻ em có nơi tạm lánh an toàn, đồng thời lan tỏa những thông điệp về yêu thương, bình đẳng và trách nhiệm cộng đồng, góp phần gìn giữ sự bình yên nơi bản làng.
● HỒ VĂN HIẾU, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Tà Rụt
Cũng như nhiều dân tộc khác, Puk-bóh (bếp lửa) có vai trò rất quan trọng trong đời sống của người Pa Kô. Dẫu thời gian có trôi đi theo năm tháng nhưng đồng bào dưới chân dãy Trường Sơn vẫn ngày đêm giữ gìn và phát huy những nét đẹp đặc trưng của Puk-bóh như giữ lấy tình yêu thương mà cha ông dày công vun đắp qua bao đời…
Nếu chưa gặp, chỉ thoạt nghe tên ắt hẳn nhiều người sẽ nhầm tưởng anh sinh ra ở một bản làng nào đó giữa đại ngàn Trường Sơn. Càng bất ngờ hơn khi vốn văn hóa quý giá của đồng bào Vân Kiều, Pa Kô từ lâu đã ăn sâu vào máu thịt và được anh gìn giữ như báu vật. Nhưng anh là một người miền xuôi, bén duyên với mảnh đất Đakrông hàng chục năm qua, được nhiều người yêu mến xem là 'người con của bản làng'. Anh là Hồ Văn Phương (thường gọi là Hồ Phương), hiện là Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa thông tin - Thể dục thể thao xã Hướng Hiệp, tỉnh Quảng Trị.
Cùng với việc truyền đạt kiến thức, nhiều năm qua, cô giáo Tô Thị Nhật, người dân tộc Pa Kô, giáo viên môn Ngữ văn, Trường THCS&THPT Đakrông (xã Tà Rụt) đã có nhiều cách làm hay, sáng tạo trong dạy học. Đặc biệt, cô đã chủ động lồng ghép các yếu tố văn hóa địa phương vào các tiết học nhằm tạo hứng thú cho học sinh, góp phần bồi đắp tình yêu văn hóa dân tộc để các em giữ gìn và phát huy những tinh hoa của cha ông để lại.
Cùng với việc truyền đạt kiến thức, nhiều năm qua, cô giáo Tô Thị Nhật, người dân tộc Pa Kô, giáo viên môn Ngữ văn, Trường THCS&THPT Đakrông (xã Tà Rụt) đã có nhiều cách làm hay, sáng tạo trong dạy học. Đặc biệt, cô đã chủ động lồng ghép các yếu tố văn hóa địa phương vào các tiết học nhằm tạo hứng thú cho học sinh, góp phần bồi đắp tình yêu văn hóa dân tộc để các em giữ gìn và phát huy những tinh hoa của cha ông để lại.
Giữa núi rừng biên giới thuộc xã Lìa, tỉnh Quảng Trị, cán bộ, giáo viên Trường tiểu học và THCS A Túc hàng ngày vẫn cần mẫn 'gieo chữ', mang tri thức đến với con em đồng bào Vân Kiều, Pa Kô. Dẫu còn nhiều khó khăn nhưng thầy và trò nhà trường đã không ngừng nỗ lực để đạt được những thành tích đáng tự hào.
Những mô hình phát triển kinh tế phù hợp cùng các hoạt động an sinh hiệu quả đã giúp đồng bào Pa Kô vùng biên giới từng bước thoát nghèo, vươn lên làm giàu, đồng thời góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống.
Sở GD&ĐT Quảng Trị phối hợp các đơn vị rà soát, chuẩn bị chu đáo điều kiện hỗ trợ thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT, không để em nào bỏ thi.
Những năm gần đây, Quảng Trị đã từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch Việt Nam với các sản phẩm đặc thù như du lịch lịch sử, tâm linh, sinh thái và biển đảo. Để phát huy tiềm năng đó, sự đồng hành giữa báo chí và DN ngày càng đóng vai trò then chốt, không chỉ trong việc quảng bá điểm đến mà còn định hình chiến lược phát triển dài hạn cho ngành du lịch địa phương.
Trong sâu thẳm tâm linh, tín ngưỡng của đồng bào dân tộc Pa Kô ở xã Lìa, huyện Hướng Hóa, ngọn núi Ărchong được xem là linh thiêng, sừng sững trấn giữ miền biên viễn của Tổ quốc. Dưới chân núi Ărchong là nơi cư trú của dòng họ A Xợp - một dòng họ nổi tiếng với nhiều vị tù trưởng đã lập chiến công oanh liệt trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước. Những câu chuyện về các vị tù trưởng của dòng họ A Xợp đã trở thành pho 'sử thi' để các thế hệ tiếp nối tự hào thắp lên tinh thần yêu nước bất khuất.
Trong đời sống văn hóa phong phú của đồng bào dân tộc Pa Kô trên địa bàn huyện Hướng Hóa, nghề làm men lá truyền thống được xem là một nét văn hóa độc đáo, giàu bản sắc. Từ những tinh túy của núi rừng là những lá, rễ, vỏ cây... quý, qua kinh nghiệm và những đôi tay khéo léo, người dân ở đây đã chế biến thành những viên men thơm nồng độc đáo, mang hương vị đặc trưng của dân tộc mình. Giữa vòng xoáy của cuộc sống hiện đại, nghề này đang bị mai một dần nhưng một số hộ dân tại xã A Dơi vẫn kiên trì giữ gìn và phát huy nghề truyền thống mà cha ông để lại.
Nhân kỷ niệm 50 ngày Giải phóng miền Nam thống nhất Đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025), Thượng tá, NSƯT Hương Giang, Giảng viên Thanh nhạc Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội ra mắt album 'Bài ca Thống nhất'.
Thay vì bộ váy cưới tân thời thường thấy, ngày càng nhiều bạn trẻ Vân Kiều, Pa Kô đã trở lại chọn trang phục thổ cẩm cho hôn lễ của mình. Tín hiệu vui ấy góp phần nhân lên niềm tin, hy vọng về sự hồi sinh, phát triển của một nghề truyền thống được đồng bào vùng cao gìn giữ, lưu truyền bao đời nay.
Thời gian gần đây, nhờ vào sự phát triển của công nghệ và thương mại điện tử, người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi ở Quảng Trị đã dần làm chủ công nghệ để ứng dụng vào sản xuất, mở rộng thị trường và nâng cao đời sống.
Những người phụ nữ đồng bào Bru - Vân Kiều, Pa Kô (Quảng Trị) sinh ra, lớn lên nhờ rừng nên hiểu được sự quan trọng của việc bảo vệ rừng. Họ miệt mài với công việc mặc dù vất vả, hiểm nguy luôn rình rập xung quanh...
Trong số 13 Thầy thuốc Ưu tú (TTUT) của Sở Y tế được phong tặng danh hiệu đợt này có 2 gương mặt công tác tại Trung tâm Y tế huyện Phú Vang. Điểm chung của họ là lòng yêu nghề, nỗ lực vượt khó, say mê, cống hiến vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
'Bác sĩ Đinh Văn Bảo, người dân tộc Pa Kô, Phụ trách Trạm Y tế xã A Dơi là người quản lý giỏi, tận tâm với công việc, hết lòng với người bệnh, được đồng nghiệp tin yêu, người dân mến phục. Bên cạnh đó, bác sĩ Bảo luôn nỗ lực xây dựng và đưa Trạm Y tế xã A Dơi duy trì xã đạt chuẩn quốc gia về y tế', Phó Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Hướng Hóa, bác sĩ Trần Anh Tuấn đánh giá về người thầy thuốc ở địa phương.
Nhiều trường học có học sinh dân tộc đã tiếp nối, làm 'sống' lại văn hóa đồng bào để giữ gìn bản sắc, tránh mai một.
Hình ảnh đoàn người dân tộc Pa Kô, Vân Kiều lặng lẽ theo những con đường mòn để về chùa Phước Bảo - ngôi chùa giữa vùng cao huyện Hướng Hóa, giáp biên giới Lào đã trở thành một nét đẹp thân thuộc.
Vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tỉnh Quảng Trị có hai cộng đồng dân tộc chủ yếu là Bru-Vân Kiều và Pa Kô. Trong đó, ở 191 thôn, bản vùng DTTS và miền núi, mỗi thôn, bản đều có một người có uy tín được mệnh danh là 'cây đại thụ' giữa núi rừng Trường Sơn. Đây là những người được nhân dân tín nhiệm bình chọn, được cấp có thẩm quyền công nhận, phê duyệt.
Lão nghệ nhân Kray Sức lớn lên và đắm mình trong văn hóa Pa Kô. Như rừng xanh vang tiếng, ông nuôi nấng một mong ước cho văn hóa của dân tộc mình còn mãi, cho người già lưu luyến, cho người trẻ tự hào và tiếp nối.
Tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) đang diễn ra chương trình đặc biệt 'Quà tặng của nhân gian' với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ, nghệ nhân đến từ các làng nghề trong cả nước.
Ngày 2/1, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã công bố chương trình 'Quà tặng của nhân gian' với sự tham gia của nhiều nghệ nhân trong cả nước.
Ngoài nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, đảm bảo điện phục vụ phát triển KT-XH trên địa bàn, những năm qua, Công ty Điện lực Quảng Trị có nhiều hoạt động an sinh xã hội, vì cộng đồng rất thiết thực và hiệu quả. Trong đó, hoạt động hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, cán bộ, giáo viên, gia đình chính sách có hoàn cảnh khó khăn được đơn vị triển khai thường xuyên. Nhờ vậy, người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn được tiếp sức vượt khó, vươn lên trong cuộc sống, góp phần thực hiện tốt công tác giảm nghèo ở địa phương.
Ngày 2/1, Trung tâm Hoạt động Văn hóa, khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) đã tổ chức chương trình 'Quà tặng của nhân gian', giới thiệu những nghệ nhân là tinh hoa của các địa phương. Hoạt động diễn ra từ ngày 2-5/1 tại Văn Miếu - Tử Giám.
Nhằm giới thiệu những nghệ nhân là tinh hoa của các địa phương cùng sáng tạo độc đáo của họ, từ nay đến 5/1, tại Văn Miếu Quốc - Tử Giám (Hà Nội) diễn ra chương trình 'Quà tặng của nhân gian'.
Đôi vợ chồng Nghệ nhân Ưu tú Ta Dưr Tư và Areel Đời, sinh sống tại huyện A Lưới đã dành cả cuộc đời bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa độc đáo của các đồng bào dân tộc thiểu số. Với hơn 40 năm miệt mài sưu tầm, nghiên cứu và truyền dạy, họ trở thành những ngọn lửa dẫn đường và gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống cho thế hệ mai sau.
Nhằm giới thiệu những nghệ nhân là tinh hoa của các địa phương cùng những sáng tạo độc đáo của họ, nhân dịp đầu năm mới 2025, từ ngày 2-5/1/2024, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội sẽ diễn ra chương trình đặc biệt 'Quà tặng của nhân gian' với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ, nghệ nhân đến từ các làng nghề trong cả nước.
Ngày này năm xưa 22/12. Các sự kiện nổi bật nhất diễn ra vào ngày 22/12. Ngày 22/12 hàng năm là Ngày Quân đội nhân dân Việt Nam
Xác định sinh kế là vấn đề cốt lõi, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả, tính bền vững của công tác giảm nghèo và giải quyết những vấn đề xã hội bức thiết, trong những năm qua, dưới sự chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, NHCSXH tỉnh tập trung ưu tiên cho vay đối với phụ nữ vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), vùng đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, biên giới. Thông qua các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) trong toàn tỉnh, nguồn vốn tín dụng chính sách đã đến được với phụ nữ DTTS, chắp cánh cho đồng bào an tâm 'bám làng, bám bản', phát triển kinh tế hộ gia đình, cởi bỏ nét hoang sơ, đìu hiu trên những bản làng miền Tây Quảng Trị.
Những năm gần đây, KT - XH của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi từng bước phát triển. Tuy vậy, đây vẫn là vùng khó khăn so với mặt bằng chung của tỉnh. Xác định đây là vùng 'lõi nghèo', tỉnh đã ưu tiên dành nhiều nguồn lực đầu tư cho khu vực này, trong đó có nguồn vốn vay tín dụng chính sách xã hội (CSXH).
Bình quân mỗi năm, qua nhiều kênh phân phối, hơn 200.000 tấn nông sản được sản xuất trên địa bàn hai huyện miền núi Hướng Hóa và Đakrông được tiêu thụ trên thị trường. Kết quả này là sự nỗ lực của các cấp, các ngành và sự đồng hành của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.