Giữa tiết xuân tháng hai âm lịch, khi không gian làng quê Bắc Bộ còn vương sắc đào phai và hương trầm bảng lảng, chúng tôi về thăm làng Canh Hoạch (làng Vác), nay thuộc xã Dân Hòa, Hà Nội để dự Lễ giỗ Tổ họ Nguyễn Đức - Di tích đã được xếp hạng cấp Quốc gia.
Dưới sự trị vì nghiêm khắc của vị vua này, nước Đại Việt được ghi nhận ''đêm ngủ mọi nhà không phải đóng cửa''.
Trong vô số lời sấm truyền của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm thì có 3 điều là quan trọng và nổi tiếng nhất, đến nay vẫn được hậu thế ngợi ca.
Ngày 15/2, Thành phố Hải Phòng tổ chức Lễ hội Khai bút xuân Giáp Thìn 2024 tại Khu tưởng niệm vương triều Mạc, xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy. Lễ hội kéo dài đến hết ngày 24/2 (tức ngày 15 tháng Giêng năm Giáp Thìn).
Ngày 15/2 (tức mùng 6 Tết), hơn 700 em học sinh các cấp đại diện các trường học tại Hải Phòng đã tới Khu tưởng niệm Vương triều Mạc, thuộc xã Ngũ Đoan (huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng) dự Lễ hội khai bút đầu Xuân Giáp Thìn 2024.
Ngày 15/2, TP Hải Phòng tổ chức Lễ hội Khai bút xuân Giáp Thìn 2024 tại Khu tưởng niệm vương triều Mạc, xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy.
Sáng 15/2 (tức ngày mùng 6 tết Nguyên đán), tại Khu tưởng niệm Vương triều nhà Mạc thuộc xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng đã diễn ra Lễ hội Khai bút.
Năm thứ 11 Lễ hội Khai bút đầu Xuân diễn ra tại Khu tưởng niệm Vương triều nhà Mạc ở xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy, Tp.Hải Phòng.
Ngày 15/2, Lễ hội Khai bút đã diễn ra tại Khu tưởng niệm Vương triều Mạc (xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng).
Trong 46 vị Trạng nguyên nước ta, có tới 11 vị đỗ đạt vào năm Thìn.
Lễ hội Khai bút đầu năm được TP Hải Phòng tổ chức thường niên tại Khu tưởng niệm Vương triều Mạc, xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy diễn ra trong 3 ngày chính từ 15/02 đến ngày 17/02 (tức ngày mồng 6, 7 và mồng 8 Tết Nguyên đán Giáp Thìn) và kéo dài đến hết ngày 24/02.
Trạng nguyên Nguyễn Thiến, hiệu là Cảo Xuyên, sinh năm 1495 tại làng cổ Canh Hoạch. Từ nhỏ, ông đã được rèn cặp, lại thêm chăm chỉ, chịu khó học hành cùng với tư chất thông minh hơn người, khoa thi Nhâm Thìn năm 1532, niên hiệu Đại chính thứ 3, đời vua Mạc Đăng Doanh, Nguyễn Thiến đã thi đỗ Đệ nhất Giáp, Tiến sĩ cập Đệ Đệ nhất danh. Sau khi đỗ Trạng nguyên, ông được vua tôi nhà Mạc vô cùng trọng dụng.
Sau 2 năm gián đoạn vì dịch COVID-19, lễ khai bút truyền thống tại Khu tưởng niệm Vương triều Mạc (huyện Kiến Thụy, Hải Phòng) lại được tái hiện, thu hút đông đảo người dân, du khách, học sinh tới khai bút đầu năm.
Ngày 27/1 (mùng 6 Tết Quý Mão 2023) TP Hải Phòng tổ chức Lễ khai bút đầu Xuân ở Khu tưởng niệm Vương triều nhà Mạc (xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy). Tham dự có 635 học sinh giỏi đại diện đến từ các trường tiểu học, THCS, THPT trong thành phố.
Sáng 27/1, tại Khu tưởng niệm các Vua nhà Mạc, xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy, TP Hải Phòng diễn ra Lễ hội Khai bút xuân Quý Mão 2023.
Ở huyện Thanh Oai, Hà Nội có làng Canh Hoạch nổi tiếng với nghề làm lồng chim tuổi đời hàng trăm năm. Từ một nghề phụ nay nghề đã trở thành sinh kế chính của cả làng, giúp nhiều hộ dân giàu lên.
Theo đánh giá của nhà bác học Lê Quý Đôn, đây là thời kỳ xã hội hưng thịnh, 'Đêm ngủ không cần đóng cửa, ngoài đường không nhặt của rơi'.
Hai làng Canh Hoạch - Tiên Điền có cùng chung nguồn cội 'Cây chung nghìn nhánh sinh từ gốc/Nước chảy muôn dòng phát tại nguồn'. Những cuộc thăm hỏi của dòng họ Nguyễn làng Canh Hoạch đã được Ban quản lý Khu di tích Nguyễn Du, dòng họ Nguyễn Tiên Điền đón tiếp rất nồng hậu, ấm áp tình họ tộc.
Với tài năng văn chương kiệt xuất, Đại thi hào Nguyễn Du đã làm rạng danh cho dòng họ Nguyễn Tiên Điền ở Nghi Xuân, Hà Tĩnh. Nhưng 'mạch văn' của dòng họ này bắt nguồn từ đâu? Đi tìm thủy tổ của dòng họ Nguyễn Tiên Điền là cả một câu chuyện dài. Nghiên cứu của PGS-TS Lê Thị Bích Hồng (Chi hội Kiều học Hà Nội) đưa ra những tư liệu thú vị từ các nguồn gia phả. Xin trân trọng giới thiệu bài viết có tính chất tham khảo này để góp thêm một góc nhìn về cuộc đời, sự nghiệp Nguyễn Du.
Họ Nguyễn ở Tiên Điền, Nghi Xuân, Hà Tĩnh có truyền thống khoa bảng và văn chương nổi tiếng với nhiều tác gia, tác phẩm tiêu biểu, mà đỉnh cao là Nguyễn Du với Truyện Kiều. Dòng họ này đã cùng với dòng họ Nguyễn Trường Lộc (Can Lộc) hình thành Văn phái Hồng Sơn nổi tiếng trong lịch sử trung đại Việt Nam.
Thị tứ Vác được coi là ngã tư phố, cách trung tâm Hà Nội 30 cây số, thuộc về làng Vác xưa. Gọi nôm vậy nhưng làng Vác có tên chính là Cổ Hoạch (làng Canh Hoạch ngày nay) thuộc xã Dân Hòa, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Cổ Hoạch là một trong những trung tâm giao thương buôn bán vệ tinh sầm uất của kinh đô Thăng Long xưa. Canh Hoạch còn nổi tiếng là làng khoa bảng hiếm hoi có hai trạng nguyên: Nguyễn Đức Lượng (đỗ năm 1514) và Nguyễn Thiến (đỗ năm 1532).
Trong Lịch sử Việt Nam, nói về một danh tướng bất bại, khiến những kẻ cùng thời phải kiêng nể không thể không nhắc đến Nguyễn Quyện, đại danh tướng thời Nam - Bắc Triều cũng là học trò của người tạo ra thế cục tam quốc ở Việt Nam: Nguyễn Bỉnh Khiêm.