Beta
Về thành ngữ 'Kết cỏ ngậm vành'

...cách kể hai điển tích của 'Kết cỏ ngậm vành' có khác nhau một số chi tiết, nhưng về nghĩa, hầu hết các cuốn từ điển đều thống nhất cách hiểu như: Chỉ việc đền ơn; ví với việc báo ân; Nói việc báo đáp ơn sâu; Đền ơn trả nghĩa cho người đã cứu giúp mình; Chết vẫn còn báo ơn... Việc hiểu thành ngữ này đơn thuần là 'đời đời nhớ ơn' là không chính xác và không phản ánh đầy đủ nội hàm của điển tích.

'Vỏ quýt dày' và 'móng tay nhọn'

Tục ngữ Việt Nam có câu: 'Vỏ quýt dày có móng tay nhọn'. Sách Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam (GS. Nguyễn Lân, in lần đầu năm 1989; NXB Văn học tái bản các năm 2014, 2015, 2016, 2017) giải thích là: 'Ý nói: Hai bên đều ghê gớm như nhau, không dễ mà lừa được nhau, hoặc làm hại nhau'. Đến sách Từ điển từ và ngữ Việt Nam (cùng tác giả, xuất bản lần đầu năm 2000, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh tái bản và sửa chữa bổ sung năm 2006), GS. Nguyễn Lân giải thích tương tự: 'Nói hai đối thủ ghê gớm như nhau, không dễ mà lừa lọc nhau hoặc làm hại nhau', và đưa ra ví dụ: 'Hai ông ấy mâu thuẫn sâu sắc, nhưng vỏ quýt dày có móng tay nhọn, chẳng làm gì được nhau'.

Về câu tục ngữ 'Khôn dồn ra mặt'

Độc giả Trần Nam (phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa) hỏi: 'Từ hồi nhỏ tôi đã nghe câu 'Khôn dồn ra mặt'. Hôm vừa rồi có đứa cháu hỏi: 'Ông ơi, câu 'Khôn dồn ra mặt' là thành ngữ hay tục ngữ?' Thú thực là tôi thấy lúng túng vì cũng không biết đích xác nó là thành ngữ hay tục ngữ. Xem trong sách 'Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam' của Giáo sư Nguyễn Lân thì thấy có câu gần giống: 'Khôn dồn ra mặt, què quặt hiện ra chân tay', và được sách giải thích là: 'Ý nói: Người khôn, dù không nói ra, người ngoài cũng biết là khôn', nhưng không ghi rõ đây là thành ngữ hay tục ngữ.

'Treo đầu dê, bán thịt chó' - nguồn gốc và dị bản

Độc giả Phạm Minh Thành hỏi: 'Trước đây tôi có đọc một bài viết dẫn gốc Hán của câu 'Treo đầu dê, bán thịt chó' cùng một số dị bản, nhưng hiện tại tôi không còn nhớ chính xác. Vậy, xin chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa giúp tôi: 1. Tìm lại bản gốc Hán của 'Treo đầu dê, bán thịt chó' và những dị bản của nó; 2. Cho biết câu này là thành ngữ hay tục ngữ và nghĩa khái quát của nó như thế nào.

Khí thế phấn khởi và tinh thần, trách nhiệm trên từng lá phiếu cử tri

Hòa chung không khí phấn khởi của cả nước, trong sáng nay 15-3-2026, tại điểm bỏ phiếu Trường Nguyễn Lân, phường Thanh Liệt, Hà Nội, Thiếu tướng Dương Đức Hải, Phó Giám đốc CATP Hà Nội đã đến sớm để thực hiện quyền và trách nhiệm của cử tri để bầu nđại biểu có đức, có tài xứng đáng với niềm tin của nhân dân.

Tai nạn liên hoàn trên cầu Nhật Tân, hướng đi sân bay Nội Bài ùn tắc

Vụ tai nạn liên hoàn giữa 5 ô tô trên cầu Nhật Tân vào giờ cao điểm khiến giao thông qua cầu ùn tắc theo hướng từ nội thành đi sân bay Nội Bài.

Thượng tướng Trần Sâm trong ký ức người thân - Bài 2: Vị tướng tài đức vẹn toàn, người cán bộ liêm chính (Tiếp theo và hết)

Tuổi cao, bệnh trọng, Thượng tướng Trần Sâm từ trần ngày 13-8-2009, tại Viện Quân y 175, TP Hồ Chí Minh, hưởng thọ 92 tuổi. Hơn 90 năm ông đi qua cuộc đời - một cuộc đời với sự nghiệp phong phú, sôi động trải dài từ thuở thanh xuân đến tận sau này. Cuộc đời và sự nghiệp của ông toát lên một con người trong sáng mẫu mực, vừa có đức độ, vừa có năng lực, vừa có nhiều cống hiến đối với sự nghiệp vì nước vì dân.

Hà Nội: Ô tô mất lái gây tai nạn liên hoàn trên phố Lê Trọng Tấn khiến 3 người nhập viện

Trưa 30/1, một chiếc xe ô tô con bất ngờ xảy ra va chạm liên tiếp với 4 xe máy và 2 ô tô khác trên đường Lê Trọng Tấn (phường Phương Liệt, TP Hà Nội). Vụ việc khiến nhiều phương tiện hư hỏng nặng, 3 nạn nhân bị thương phải đi cấp cứu.

Hà Nội: Tai nạn liên hoàn trên phố Lê Trọng Tấn, nhiều người bị thương

Một vụ tai nạn giao thông liên hoàn xảy ra trưa 30/1 trên phố Lê Trọng Tấn (phường Phương Liệt, Hà Nội) khiến 7 phương tiện va chạm, 3 người bị thương.

Hà Nội: Tai nạn liên hoàn trên đường Lê Trọng Tấn, ba người nhập viện

Trưa 30/1, ô tô di chuyển trên đường Lê Trọng Tấn (Hà Nội) đã xảy ra va chạm với một số phương tiện. Vụ việc khiến 3 người bị thương được đưa đến bệnh viện điều trị.

Ô tô con tông liên hoàn trên phố Hà Nội, 3 người bị thương

Ô tô biển số 29A-401.XX chạy trên phố Lê Trọng Tấn đâm liên tiếp vào 2 ô tô và 4 xe máy, khiến 3 người bị thương.

Tài xế ô tô con gây tai nạn liên hoàn ở Hà Nội

Trưa 30/1, một vụ tai nạn giao thông liên hoàn đã xảy ra trên phố Lê Trọng Tấn (phường Phương Liệt, Hà Nội), khiến 3 người bị thương.

GS Nguyễn Lân, tấm gương học tập suốt đời, 95 tuổi vẫn biên soạn từ điển

Cuộc đời của cố GS Nguyễn Lân là tấm gương của một trí thức với tinh thần học tập suốt đời, lao động khoa học bền bỉ và tận hiến cho giáo dục, tiếng Việt.

Nên hiểu câu 'Giày thừa, dép thiếu' thế nào cho đúng?

Tục ngữ 'Giày thừa, dép thiếu' được nhiều cuốn từ điển ghi nhận và giải nghĩa.

'Tát nước theo mưa' nghĩa là gì?

'Tát nước theo mưa' được nhiều cuốn từ điển tiếng Việt thu thập và giải nghĩa.

Tang điền thương hải

'Thương hải tang điền' (Bãi bể nương dâu) là một thành ngữ gốc Hán.

Khoa Tâm lý - Giáo dục, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội nhận Huân chương Lao động

Ngày 18/10, Khoa Tâm lý – Giáo dục, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba ghi nhận những đóng góp của các thế hệ cán bộ, giảng viên, học viên và sinh viên và trong suốt 6 thập kỷ xây dựng và phát triển.

NSND Xuân Bắc rời chương trình Vua tiếng Việt

MC Xuân Bắc đã để lại dấu ấn với lối dẫn dí dỏm, thông minh trong chương trình Vua tiếng Việt. Từ mùa tiếp theo, NSND Xuân Bắc chia tay chương trình, nhường chỗ cho một MC khác.

Gốc hay góc con người?

Một số từ điển và nhà nghiên cứu ngôn ngữ đã ghi nhận phiên bản 'góc con người'.

Hà Nội: Sau lễ phát động, rác thải sinh hoạt vẫn tràn lan

Sau lễ phát động tổng vệ sinh môi trường 10 ngày, tình trạng xả rác bừa bãi vẫn tái diễn tại một số tuyến phố ảnh hưởng đến môi trường, văn minh đô thị.

Nhiều nước GDP thấp lắp máy sốc tim công cộng, Việt Nam sao lại không?

Theo PGS Nguyễn Lân Hiếu, nhiều quốc gia có GDP thấp hơn Việt Nam vẫn triển khai được hệ thống máy sốc điện tim nơi công cộng nên chúng ta hoàn toàn có thể làm được.

Tràn lan vi phạm trật tự đô thị: Hồ Rùa 'kêu cứu'

Hàng quán kinh doanh, quán bia 'bức tử' vỉa hè đi bộ quanh hồ Rùa, các tuyến phố Lê Trọng Tấn, Nguyễn Lân; ô tô, xe máy đỗ tràn lan ngay sau biển cấm đỗ; những quầy hàng rong, quán nước bày bán vô tư ngay lòng đường...đó là những gì đang diễn ra tại phường Phương Liệt, Hà Nội.

Sẵn sàng khởi công dự án mở rộng đường Nguyễn Hoàng

HNN - Người dân sinh sống dọc tuyến đường Nguyễn Hoàng (phường Kim Long, TP. Huế) vui mừng, phấn khởi trước thông tin thành phố sẽ khởi công dự án nâng cấp, mở rộng tuyến đường này trong tháng 8/2025. Đây là một trong những công trình hạ tầng giao thông quan trọng nằm trong quy hoạch vành đai 3 của đô thị Huế, với tổng mức đầu tư hơn 100 tỷ đồng, hứa hẹn tạo điểm nhấn cho bộ mặt thành phố và đáp ứng nhu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Tìm kiếm con đường tạo dựng mới

HNN - Cuối tháng 5, tại Huế đã diễn ra buổi học đầu tiên của khóa đào tạo nghệ sĩ bản địa do Công ty 4ll–in Performance Art (4LLIN) tổ chức. Đến với Huế, các bạn trẻ 4LLIN đem đến đề án 'Phát triển hệ sinh thái trình diễn nghệ thuật tại Huế, giai đoạn từ tháng 6/2025 đến tháng 12/2025'.

Biến phế liệu cũ thành quỹ hội

Sáng 26-5, bà Hằng ở số 203 phố Nguyễn Lân, phường Phương Liệt (quận Thanh Xuân) đến thăm bà Thu tại phố Tô Vĩnh Diện, phường Khương Mai cùng quận.

Xung quanh một chữ 'Oan'

Trong tiếng Việt, chữ oan đã được Việt hóa và thông dụng đến mức tưởng chừng như đây là một từ 'thuần Việt'. Mặt khác, oan không chỉ độc lập trong hành chức, mà còn có khả năng tạo từ rất phong phú...

NSND Xuân Bắc và đồng nghiệp tiễn đưa PGS.TS Nguyễn Lân Cường về nơi an nghỉ

Lễ tang PGS.TS Nguyễn Lân Cường được tổ chức vào 13h30 ngày 8/5 tại Nhà tang lễ số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội. Đông đảo người thân, bạn bè, đồng nghiệp, hậu bối của ông có mặt để tiễn đưa chuyên gia đầu ngành về cổ nhân học.

PGS-TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường: Sống trọn đam mê và cống hiến

PGS-TS, nhà khảo cổ nổi tiếng, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường qua đời sáng 6-5 tại Bệnh viện ĐH Y Dược, ĐHQG Hà Nội

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Lân Cường qua đời

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Lân Cường, nhà khảo cổ học, nhà nhân chủng học và cũng là một người sáng tác âm nhạc, đã qua đời lúc 10 giờ sáng 6/5 ở tuổi 85 sau một thời gian chống chọi với bệnh ung thư dạ dày.

Chuyên gia đầu ngành về cổ nhân học, PGS. TS. Nguyễn Lân Cường qua đời ở tuổi 84

PGS.TS. Nguyễn Lân Cường, chuyên gia đầu ngành về cổ nhân học qua đời sáng 6/5 tại Bệnh viện Đại học Y Dược sau một thời gian chống chọi với bệnh ung thư dạ dày.

PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường qua đời

Sáng 6/5, PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường đã trút hơi thở cuối cùng tại Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư dạ dày, hưởng thọ 84 tuổi.

PGS.TS Nguyễn Lân Cường qua đời ở tuổi 83

PGS.TS Nguyễn Lân Cường qua đời sau thời gian chống chọi bệnh ung thư, hưởng thọ 83 tuổi.

Đồng nghiệp thương tiếc PGS.TS Nguyễn Lân Cường qua đời ở tuổi 84

PGS.TS Nguyễn Lân Cường đã qua đời ở tuổi 84 vào sáng 6/5. Ông qua đời sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư dạ dày.

PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường qua đời ở tuổi 84

PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường – người cả đời tâm huyết nghiên cứu khảo cổ học và sáng tác, biểu diễn âm nhạc; người thành lập, chỉ huy dàn hợp xướng Hanoi Harmony, đồng thời gắn bó sâu đậm với âm nhạc Hà Nội, đã ra đi ngày 6-5, tại Hà Nội, ở tuổi 84, sau một thời gian lâm trọng bệnh.

PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường về cõi vĩnh hằng

Sau một thời gian chống chọi với bệnh ung thư dạ dày, PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường đã qua đời vào ngày 6/5 tại Hà Nội, hưởng thọ 84 tuổi.

PGS.TS Nguyễn Lân Cường qua đời

Sau thời gian dài chống chọi với bệnh tật, PGS.TS Nguyễn Lân Cường đã qua đời vào sáng ngày 6/5 tại Bệnh viện Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội).

'Cha đẻ' ca khúc 'Về đi em' - nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường qua đời

PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường, người sáng tác ca khúc 'Về đi em' đã trút hơi thở cuối cùng vào sáng 6/5 tại Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, hưởng thọ 84 tuổi.

Vĩnh biệt PGS-TS Nguyễn Lân Cường - nhà khảo cổ học đa tài

Thông tin từ gia đình và đồng nghiệp cho biết: PGS-TS Nguyễn Lân Cường đã qua đời ở tuổi 85 vào sáng nay 6/5 tại Bệnh viện Đại học Y Dược ( Đại học Quốc gia Hà Nội) sau một thời gian chống chọi với bạo bệnh.

Vĩnh biệt PGS-TS Nguyễn Lân Cường, chuyên gia cổ nhân học

PGS-TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường, một gương mặt uy tín trong giới khảo cổ học và nghệ thuật Việt Nam đã qua đời vào sáng 6-5 tại Hà Nội, sau một thời gian chống chọi với bệnh ung thư dạ dày. Ông hưởng thọ 84 tuổi.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ, nhạc sỹ Nguyễn Lân Cường qua đời do bạo bệnh

Phó Giáo sư, Tiến sỹ, nhạc sỹ Nguyễn Lân Cường qua đời ở tuổi 84, để lại di sản lớn trong nghiên cứu khảo cổ học, âm nhạc và hội họa tại Việt Nam.

Nhìn lại sự nghiệp của PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường

PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường đã qua đời tại Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư dạ dày.

Vĩnh biệt PGS.TS Nguyễn Lân Cường

Sau thời gian chống chọi với căn bệnh ung thư dạ dày, PGS.TS Nguyễn Lân Cường đã qua đời sáng 6/5, tại Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, hưởng thọ 84 tuổi.

PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường qua đời

PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường đã qua đời sáng 6-5 tại Hà Nội ở tuổi 83. Ông nổi tiếng là chuyên gia đầu ngành về cổ nhân học và tác giả của nhiều ca khúc.

PGS.TS Nguyễn Lân Cường - cả cuộc đời rong ruổi với khảo cổ, âm nhạc

Sự ra đi của PGS.TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường là mất mát lớn đối với nền khoa học, nghệ thuật và giáo dục Việt Nam.

PGS-TS, nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường qua đời

PGS-TS, nhà khảo cổ nổi tiếng và cũng là nhạc sĩ Nguyễn Lân Cường qua đời sáng 6-5 tại Bệnh viện Đại học Y Dược.