Thuyền buôn và các nhà truyền giáo: Vài trường hợp tiêu biểu

NSGN - Có một thực tế đáng kinh ngạc, đó là vào thời xưa, dường như các vị Tăng sĩ không nắm giữ tiền bạc nhưng việc đi lại giữa các nước của các ngài theo sử truyện mô tả thì khá thong dong.

Hiểu khổ

NSGN - Hãy quán sát thân. Quán sát tâm. Bạn đã hành thiền liên tục, nên dù tâm trí bạn chưa yên tĩnh, chưa đạt đến mức độ tập trung vững chắc như bạn mong muốn, thiền vẫn là một hoạt động thiện xảo trong việc phát triển niềm tin, phát triển sự kiên trì.

Tinh thần từ bi trong Phật giáo khi thiên tai

NSGN - Đạo Phật ra đời tại Ấn Độ trong bối cảnh các tôn giáo đều sinh hoạt theo phương thức du hành khất thực. Do đó, Tăng đoàn do Đức Phật thành lập cũng theo phương thức đó. Tuy nhiên, theo thời gian và không gian thay đổi, lối sống khất thực vẫn còn duy trì nhưng nội hàm đã thay đổi nhiều để tồn tại.

Thân miệng không tương ưng

NSGN - Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ngụ tại vườn Cấp Cô Ðộc, trong rừng Kỳ-đà, thuộc nước Xá-vệ.

Nghệ thuật an trú trong hiện tại theo kinh Nhất dạ hiền giả

NSGN - Trong bối cảnh xã hội hiện đại, con người ngày càng đối diện với nhiều áp lực tâm lý như sự dằn vặt về quá khứ, lo âu về tương lai, và sự phân tán bởi vô vàn thông tin khiến tâm trí thường xuyên rời khỏi giây phút đang sống.

Hình tượng con ngựa trong Phật giáo

NSGN - Hình tượng con ngựa xuất hiện trong nhiều kinh sách Phật giáo như một biểu trưng mang tính giáo dục và triết học, phản ánh tiến trình điều phục tâm và thực hành con đường giải thoát.

Trốn vào ngó sen

NSGN - Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ngụ tại Trúc Lâm, vườn Ca-lan-đà, thuộc thành Vương Xá. Bấy giờ, có số đông Tỳ-kheo tụ tập ở nhà ăn rồi tư duy về những việc mà thế gian tư duy.

Hòa thượng Tinh Vân: Phụ nữ lấy nhu làm điểm mạnh

NSGN - Đoan chính không chỉ là vẻ đẹp lộng lẫy trên sắc tướng; đoan chính còn là uy nghi trang nghiêm biểu lộ tự nhiên.

Bình đẳng giới trong Phật giáo Đại Việt thế kỷ XI-XII: Nhìn từ trường hợp Ni sư Diệu Nhân

NSGN - Trường hợp Ni sư Diệu Nhân buộc chúng ta nhìn lại Phật giáo Đại Việt thời Lý với một chiều kích thường bị bỏ sót: bình đẳng giới không chỉ là lý tưởng đạo đức mà đã từng là một cơ chế vận hành nội bộ của Thiền tông.

Cung điện Đế Thích trên đỉnh Tu-di: Khảo cứu triết lý thiết kế Minh Đường của Võ Tắc Thiên

NSGN - Minh Đường (明堂) của Võ Tắc Thiên (武則天) là một công trình kỳ vĩ chưa có tiền lệ, đóng chức năng như một trung tâm chính trị và tôn giáo quốc gia, là hình ảnh biểu tượng của triều đại Võ Tắc Thiên.

Định thức tu tập vắn tắt trong kinh Đại bát Niết-bàn

NSGN - Kinh Đại bát Niết-bàn (Mahāparinibbānasutta) là một nguồn thư tịch vô cùng quý giá. Bởi lẽ, kinh văn đã chuyển tải nhiều nội dung quan trọng.

Như nhiên vốn không tịch

NSGN - Có rất nhiều chữ rất khó để hiểu cho tận tường trên đời này. Và khi gặp chữ khó hiểu, tất nhiên là chuyện dịch từ Anh sang Việt, hay từ Việt sang Anh sẽ rất khó chính xác. Bởi vì, khi những chữ có nhiều nghĩa được chọn dịch theo một nghĩa, hẳn là các nghĩa khác sẽ bị thiếu sót.

Đời sống Tăng đoàn ở Nalanda (Ấn Độ) vào thế kỷ VII: Đi bộ (kinh hành) theo ghi chép của Pháp sư Nghĩa Tịnh

NSGN - Khoa học hiện đại cho thấy là sức khỏe con người tùy thuộc vào các vận động thường ngày, cụ thể như tập thể dục, đi bộ nhiều hay ít chẳng hạn. Tuy là một hoạt động nhỏ nhặt ít ai để ý đến, nhưng đi bộ lại đem đến cho ta những lợi ích to lớn không lường cho sức khỏe con người.

Thơ Xuân của Hoàng đế Trần Nhân Tông

NSGN - Trong lịch sử của dân tộc ta có nhiều nhân vật được người đời tôn vinh với nhiều danh vị khác nhau mà những vinh danh đó đều rất xứng đáng cả dù chúng chưa thể hiện hết và đủ tầm vóc những gì mà người đó đã cống hiến cho đời.

Linh tượng ngựa trấn giữ chiều sâu tâm thức Việt

NSGN - Trong dòng chảy thâm trầm của di sản Việt Nam, giữa những mái đình rêu phong, những cột chùa nâu trầm, có những linh tượng lặng lẽ nhưng uy nghi đứng bên những ban thờ - đó là Ông Ngựa.

Thanissaro Bhikkhu: Chúng ta có điểm gì chung?

NSGN - Chúng ta đến từ rất nhiều nền tảng khác nhau. Điều gắn bó chúng ta lại với nhau là mong muốn thực hành giáo pháp.

Những di tích Phật giáo ở Bangladesh

NSGN - Có một số di tích khảo cổ Phật giáo quan trọng nằm ở khu vực ngày nay thuộc Bangladesh. Về mặt lịch sử, Bangladesh từng là một phần của Ấn Độ và được gọi là Đông Bengal.

Cành mai thường trụ

NSGN - Gần nửa thế kỷ trở lại đây, ta thường nghe nói đến cụm từ 'toàn cầu hóa 'và 'biến đổi khí hậu'. Một trong những biến động trên thế giới mang tính bất thường và nguy hiểm khôn lường là biến đổi khí hậu mà biểu hiện chủ yếu là sự nóng lên trên toàn cầu, tạo nên những hiện tượng khí hậu cực đoan.

Tinh gọn và đại chúng hóa lễ nghi

NSGN - Lễ nghi hay nghi lễ là phần quan trọng trong đời sống con người và nhất là đời sống tôn giáo. Lễ nghi tạo nên văn hóa con người, làm cho cuộc sống thú vị hơn. Nhờ lễ nghi mà các buổi lễ được tăng thêm phần trang nghiêm và linh thiêng.

Phương pháp hòa giải xung đột dựa trên giáo pháp Phật giáo

NSGN - Hiện nay, hơn bao giờ hết, kỹ năng giải quyết xung đột đúng đắn là năng lực thiết yếu đối với bất kỳ ai muốn giải quyết xung đột nội tâm và xung đột giữa các cá nhân, không chỉ ở cấp độ cá nhân mà còn trong các lĩnh vực chuyên môn, tổ chức và doanh nghiệp.

Dòng tộc và trói buộc

NSGN - Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ngụ tại vườn Cấp Cô Ðộc, trong rừng Kỳ-đà, thuộc nước Xá-vệ.

Gelong Thubten: Sống chánh niệm, vô úy

NSGN - Cực kỳ gian nan khi hoằng pháp tại các quốc độ có rất ít Phật tử. Tuy nhiên, nhà sư Gelong Thubten lại có rất nhiều may mắn, như dường được tiền định để tin Phật và rồi hoằng pháp tại Anh.

Văn học Phật giáo với vai trò chủ công mở đầu văn học bác học Việt Nam

NSGN - Cho đến nay, hầu hết các công trình văn học sử Việt Nam và các giáo trình lịch sử văn học Việt Nam kể cả sách giáo khoa môn văn bậc trung học phổ thông đều viết lịch sử văn học Việt Nam bắt đầu từ thế kỷ X.

Đọc lại những bài thi điếu của Ni trưởng Huỳnh Liên

NSGN - Ni trưởng Thích nữ Huỳnh Liên thế danh là Nguyễn Thị Trừ, quê quán ở làng Phú Mỹ, Mỹ Tho, tỉnh Định Tường (nay là thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang), sinh ngày 19 tháng 3 năm Quý Hợi (1923); viên tịch ngày 19 tháng 3 năm Đinh Mão (1987).

Giận dữ, xung đột và lòng từ bi

NSGN - Trước sự thương cảm và căm phẫn của nhiều người về các sự kiện bi thảm ở Palestine và các cuộc xung đột bạo lực đang diễn ra trên khắp thế giới, việc suy ngẫm về những cảm xúc mãnh liệt này và xem xét cách chúng ta có thể đối phó với nó có thể là rất hữu ích. Dưới đây là một vài suy nghĩ.

Vô nhân tâm trong Thắng pháp tập yếu luận: Tiếp cận từ góc độ đạo đức

NSGN - Trong hệ thống Thắng pháp (Abhidhamma) của Phật giáo Nam truyền, Thắng pháp tập yếu luận (Abhidhammattha-saṅgaha) của ngài Anuruddha được xem là một kiệt tác kết tinh toàn bộ tinh hoa phân tích tâm pháp của Phật học.

Hợp lưu văn hóa: Phật giáo gặp văn hóa đại chúng

NSGN - Hội nghị này là một trong nhiều cách các nhà sư đang cố gắng thể hiện sự phù hợp với thời đại của một tôn giáo mà một số người trẻ coi là lỗi thời và chỉ tồn tại trong các ngôi chùa trên đỉnh núi.

Hai quan niệm sai lầm của người tu Phật

NSGN - Nhiều người thường hoài nghi rằng, kinh điển Phật giáo được kết tập đã hơn 2.500 năm, thì lời dạy ấy há chẳng đã sai biệt, chẳng còn xác chứng là Phật ngôn nữa sao?

Lịch sử chùa Phúc Quang - Đan Tràng qua tư liệu văn bia Hán - Nôm

NSGN - Chùa Phúc Quang tọa lạc tại thôn Đan Tràng, xã Đức Chính, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương (nay xã Tuệ Tĩnh, thành phố Hải Phòng). Huyện Cẩm Giàng cổ có tên là huyện Thiện Tai, sau đổi thành huyện Đa Cẩm; đến thời Trần gọi là huyện Cẩm Giang thuộc về lộ Hồng Châu, xứ Hải Dương.

Vì sao phải thọ giới Cụ túc và giới Bồ-tát?

NSGN - Giới luật là nền tảng của đời sống phạm hạnh, góp phần duy trì đời sống Tăng-già hòa hợp và thanh tịnh.

Hiểu về Phân kinh Thạch đài của Nguyễn Du

NSGN - Nền văn học nước nhà ghi danh Nguyễn Du (1766-1820) như một tác gia lớn của chủ nghĩa nhân đạo. Thế giới tôn vinh nhà thơ là danh nhân văn hóa. Tên tuổi của ông gắn liền với Truyện Kiều.

Bậc Đại y vương

NSGN - Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ngụ tại vườn Lộc Dã, trú xứ của Tiên nhân, thuộc nước Ba-la-nại.

Bài học từ kinh Ví dụ tấm vải

NSGN - Trong nhịp sống hối hả của thời đại, con người ngày càng dễ bị cuốn trôi vào vòng xoáy khổ đau bởi những lo toan, áp lực. Dù đạt được nhiều tiện nghi vật chất, nhưng không ít người vẫn thấy lòng mình trĩu nặng và đầy bất an.

Từ hoạt động quốc tế của Trưởng lão Hòa thượng Thích Minh Châu

NSGN - Ban Phật giáo Quốc tế chính thức ra mắt tại Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc nhiệm kỳ III (1992-1997), dưới sự lãnh đạo khéo léo của cố Trưởng lão Thích Minh Châu, phù hợp theo nhu cầu đổi mới và hội nhập.

Chánh pháp nhãn tạng liên quan đến Tổ sư Thiệt Vinh Bửu Hạnh

NSGN - Ngài Thiệt Diệu là vị Tổ sư khai sáng dòng thiền Liễu Quán, đồng thời cũng là đệ tử đắc pháp của Thiền sư Minh Hoằng Tử Dung khai sơn chùa Ấn Tôn - Từ Đàm.

Đệ nhất nghĩa Không

NSGN - Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ngụ tại làng Điều Ngưu, thuộc dân chúng Câu-lưu.

Đức Dalai Lama: Ý nghĩa của lòng từ bi trong cuộc sống

NSGN - Có một câu hỏi quan trọng hiện hữu trong trải nghiệm của chúng ta, dù chúng ta có ý thức về nó hay không: Mục đích của đời người là gì?

Tâm từ bi trong tâm lý học Phật giáo

NSGN - Trong tâm lý học Phật giáo, tâm từ bi là một hình thức của sự đồng cảm. Chúng ta cảm nhận nỗi đau khổ của người khác như chính nỗi đau khổ của mình và mong muốn họ được giải thoát hoàn toàn khỏi nó.

Sơ khảo về thiền sư Toàn Chơn Thành Nhơn (1746-1804)

NSGN - Năm ngoái (2024), chúng tôi có dịp ghé thăm các tổ đình như Thập Tháp, Linh Sơn, Linh Phong thuộc tỉnh Bình Định cũ. Đó là cơ hội được tiếp xúc với nhiều tư liệu, quan trọng là tìm đọc trực tiếp di văn của ba ngôi tổ đình nổi tiếng bậc nhất tỉnh Bình Định.

Mặt trời tỏa chiếu

NSGN - Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Phật ngụ tại vườn Cấp Cô Độc, trong rừng Kỳ-đà, thuộc nước Xá-vệ.

Đạo đức Phật giáo qua Năm giới

NSGN - 'Đạo đức Phật giáo là một nếp sống đem lại an lạc và hạnh phúc cho mọi loài… Nếp sống ấy phải được đem ra hành trì, không phải lễ bái, cầu xin'.

Bước đầu khảo sát tác phẩm Thiện ác quy cảnh lục và giới thiệu bài tựa của ngài Liễu Tạng

NSGN - Thiền sư Pháp Chuyên - Luật Truyền - Diệu Nghiêm (1726-1798) là một trong những thiền sư tiêu biểu của Phật giáo Việt Nam thời kỳ trung đại.

Tứ trọng thâm ân

NSGN - Trần Quê Hương là bút hiệu của Hòa thượng Thích Giác Toàn, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học VN, tác giả của nhiều thi phẩm đã được xuất bản từ trước năm 1975 cho đến nay.

Đọc Ngô Thì Nhậm: Thấy và Nghe

NSGN - Bài viết này sẽ phân tích lời dạy của sách 'Trúc Lâm tông chỉ nguyên thanh' về ý chỉ Thiền tông: vùng vằng chống chọi với những cái được thấy và được nghe là chưa biết đạo.

Gia trưởng Citta: Cư sĩ mẫu mực

NSGN - Vào một dịp nọ, vì lợi ích cho chư Tăng, Đức Phật nêu tên 21 vị cư sĩ (upāsaka) ưu tú đã đạt được các đạo quả giải thoát.

Hải Lượng Ngô Thì Nhậm (1746-1803) với sự phục hưng tư tưởng Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử

NSGN - Ngô Thì Nhậm là một tài năng đa dạng, uyên bác trong nhiều lĩnh vực, một danh nhân văn hóa của dân tộc, một tác gia văn học lớn của văn học Việt Nam nửa cuối thế kỷ XVIII. Ông đã có những đóng góp to lớn trên nhiều lĩnh vực văn hóa, triết học, văn học, giáo dục, quân sự, chính trị, ngoại giao.

Bia tháp Bi Quang chùa Thọ Vực

NSGN - Chùa Thọ Vực tên tự là Thiên Thọ thiền tự 天壽禪寺, tọa lạc thôn Thọ Vực, xã Xuân Giang, tỉnh Ninh Bình (1). Căn cứ vào bài minh chung, chùa được trùng tu và đúc chuông vào năm Tân Mão (1711) (2).

Đến bên cửa tử

NSGN - Vào ngày 29-10-1983, tình trạng của Luang Pu không khá hơn chút nào sau 1 giờ chiều, nhưng nước da của ngài sáng sủa bất thường. Những tín đồ của ngài - cư sĩ, các nhà sư trong thị trấn và các sư trong rừng - đến dự lễ kỷ niệm với số lượng đông.

Bồ-tát và Bồ-tát đạo

NSGN - Trong Phật giáo, một vị Bồ-tát (Phạn: Bodhisattva hay Bodhisatva ) là một người ở trên con đường tu tập hướng tới Bồ-đề (giác ngộ) hay Phật quả.

Cầu siêu - báo hiếu theo kinh Địa Tạng

NSGN - Phật giáo Việt Nam tồn tại và phát triển lâu dài một phần nhờ vào sự tín ngưỡng. Tiếp nhận kinh điển và các nghi thức hành trì từ chư Tổ sư Trung hoa, Phật giáo Việt Nam hầu như chỉ tuân hành theo các nghi thức ấy mặc dù vẫn có những thay đổi nhưng ít phổ biến.

Ý nghĩa của Chân hiện lượng trong Duy thức học đối với quá trình tu tập

NSGN - Nhận thức luận là một bộ phận và đồng thời cũng là một trong ba chủ đề lớn của triết học. Và trong triết học, về bản chất, nhận thức luận là một hệ thống lý luận về mối quan hệ giữa chủ thể và khách thể trong quá trình nhận thức.

Vị trí của các gia chủ và cư sĩ trong Kinh tạng Pāli

NSGN - Nhiều học giả cho rằng Phật giáo sơ kỳ chủ yếu là một tôn giáo 'xuất thế', tập trung vào giới Tăng lữ.

Đại sư Ấn Lan - Từ Trí (1852-1921) và Văn bia chùa Linh Ứng ở Ngũ Hành Sơn

NSGN - Hòa thượng thế danh Nguyễn Viết Lư (Lô), hiệu Thức Trai (式齋), sinh năm Nhâm Tý (1852) tại xã An Bình, phủ Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam (cũ).

Mục đích của thực hành

NSGN - 'Tôi yêu cầu tất cả quý vị hãy khảo sát về hạnh phúc, để thấy chính xác đâu là điểm hạnh phúc lớn nhất trong cuộc đời quý vị'.