Nhật Bản đã bãi bỏ các hạn chế giới hạn việc chuyển giao thiết bị quân sự chỉ trong năm loại phi sát thương, mở đường cho việc xuất khẩu vũ khí sát thương. Đây được đánh giá là một động thái có thể giúp ngành công nghiệp quốc phòng của Nhật Bản cạnh tranh trên trường quốc tế. Liệu bước ngoặt này có dẫn đến những thay đổi cơ bản trong động lực an ninh khu vực và tiềm ẩn những rủi ro địa chính trị?
Nhật Bản đã dỡ bỏ phần lớn các hạn chế đối với xuất khẩu vũ khí nhằm mở rộng thị trường cho các doanh nghiệp quốc phòng, đồng thời củng cố nền tảng cung ứng cho lực lượng quân sự trong nước.
Theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản, trận động đất xảy ra lúc 16h53, có tâm chấn nằm dưới đáy Thái Bình Dương ở độ sâu khoảng 20km.
Chính phủ Nhật Bản cảnh báo nguy cơ xảy ra một trận 'siêu động đất' có thể xảy ra trong vài ngày tới và đề nghị cư dân sinh sống dọc bờ biển phía Đông Bắc nước này tăng cường cảnh giác.
Hôm 20/4, Reuters đưa tin một trận động đất mạnh 7,5 độ richter đã xảy ra ngoài khơi bờ biển phía đông bắc Nhật Bản khiến chính quyền phải kêu gọi người dân tránh xa các khu vực ven biển nơi dự kiến có sóng thần cao tới 3 mét ập vào.
Nhiều quốc gia đang đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông sau khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Pakistan không đạt được thỏa thuận, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng trong khu vực.
Ngày thứ Tư (8/4), chính phủ và doanh nghiệp tại nhiều nước châu Á hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, nhưng cho rằng đây mới chỉ là bước hạ nhiệt ban đầu, chưa đủ để giải quyết xung đột...
Các quốc gia kêu gọi Mỹ và Iran thực hiện đầy đủ lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, đồng thời cảm ơn Pakistan và hy vọng về hòa bình lâu dài cho khu vực.
Hội đồng An ninh Quốc gia Hàn Quốc gọi các vụ phóng tên lửa đạn đạo từ phía Triều Tiên là hành động khiêu khích, vi phạm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, kêu gọi Bình Nhưỡng chấm dứt các vụ thử nghiệm.
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cùng lãnh đạo các nước trên thế giới đã bày tỏ hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần của Mỹ và Iran.
Ngày 2/4, Iran đề xuất xây dựng một cơ chế hợp tác khu vực và quốc tế mang tên 'Hiệp ước eo biển Hormuz' nhằm điều phối việc sử dụng tuyến hàng hải này.
Ngày 26/3, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara lên án vụ một sĩ quan Lực lượng Phòng vệ Mặt đất đột nhập Đại sứ quán Trung Quốc tại Tokyo, gọi đây là hành vi 'đáng tiếc nghiêm trọng' và cam kết sẽ có biện pháp ngăn chặn tái diễn.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi Nhật 'điều tra ngay lập tức và kỹ lưỡng' vụ một thiếu úy quân đội Nhật mang dao vào Đại sứ quán Trung Quốc tại Tokyo.
Theo Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, nước này dự kiến sẽ xả kho dự trữ khoảng 80 triệu thùng dầu trong bối cảnh giá dầu biến động do xung đột ở Trung Đông.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sẽ thăm Nhật Bản và Hàn Quốc từ ngày 31/3.
Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đã nhất trí xem xét khả năng triển khai lực lượng hộ tống tàu thuyền tại Trung Đông khi điều kiện an ninh cho phép.
Ngày 11/3, Tư lệnh Hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Alireza Tangsiri tuyên bố, bất kỳ tàu nào có kế hoạch đi qua eo biển Hormuz đều phải xin phép Tehran.
Hàn Quốc chuẩn bị áp trần giá nhiên liệu để giảm áp lực chi phí sinh hoạt khi giá dầu vượt 100 đô la Mỹ mỗi thùng do căng thẳng Trung Đông. Trong khi đó, Nhật Bản đang theo dõi sát thị trường năng lượng và cân nhắc khả năng xả kho dự trữ dầu nếu nguy cơ gián đoạn nguồn cung kéo dài.
Trước những tác động tiêu cực của xung đột Trung Đông đối với kinh tế toàn cầu và an ninh khu vực, các cường quốc phương Tây đang khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó về cả tài chính lẫn ngoại giao.
Các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan , Nhật Bản vẫn phụ thuộc rất nhiều vào dòng chảy dầu khí qua eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy quan trọng cho việc vận chuyển dầu khí toàn cầu.
Nhật Bản đang lựa chọn cách tiếp cận thận trọng trước các đòn tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, trong bối cảnh Tokyo phải cân bằng giữa liên minh an ninh với Mỹ và lợi ích năng lượng tại Trung Đông. Chính phủ Nhật không công khai ủng hộ cũng không chỉ trích chiến dịch quân sự, đồng thời kêu gọi Tehran kiềm chế để tránh leo thang.
Nhiều quốc gia đang khẩn trương lên kế hoạch sơ tán công dân khỏi tình trạng leo thang hiện nay ở Trung Đông.
Ngày 1/3, theo hãng tin Jiji Press và báo Yomiuri Shimbun, Nhật Bản tái khẳng định lập trường phản đối chương trình phát triển vũ khí hạt nhân của Iran, đồng thời bày tỏ sự thấu hiểu nhất định đối với các cuộc tấn công quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
Ngày 23-1, Chính phủ Nhật Bản đã hoàn thiện khung chính sách mới nhằm siết chặt các quy định đối với người nước ngoài nhập cư, sinh sống tại Nhật Bản, đồng thời thúc đẩy sự gắn kết xã hội.
Nội các Nhật Bản đã thông qua các sửa đổi quy tắc ứng xử của bộ trưởng và thứ trưởng, trong đó nghiêm cấm các thành viên chính phủ tổ chức mọi sự kiện gây quỹ, bất kể quy mô lớn nhỏ.
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi dự kiến sẽ công bố kế hoạch giải tán Hạ viện trong tuần này, mở đường cho một cuộc tổng tuyển cử sớm nhằm củng cố nền tảng cầm quyền, trong bối cảnh các đảng phái chính trị đồng loạt tăng tốc chuẩn bị và cục diện chính trường Nhật Bản bước vào giai đoạn then chốt.
Người phát ngôn Chính phủ Nhật Bản ngày 7/1 tuyên bố các biện pháp Trung Quốc cấm xuất khẩu sang Nhật Bản mặt hàng lưỡng dụng có thể dùng cho quân sự là 'không thể chấp nhận' và 'vô cùng đáng tiếc'.
Theo quan chức Nhật Bản, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc 'chỉ nhắm vào Nhật Bản' và cho rằng chúng 'đi chệch đáng kể so với thông lệ quốc tế' và là 'hoàn toàn không thể chấp nhận.'
Nhật Bản đang đánh giá liệu lệnh kiểm soát xuất khẩu hàng lưỡng dụng mới của Trung Quốc có bao gồm đất hiếm hay không, trong bối cảnh căng thẳng song phương tiếp tục gia tăng liên quan vấn đề Đài Loan
Hôm 7/1, Reuters dẫn tuyên bố của chính quyền Nhật Bản cho biết lệnh cấm xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng (sử dụng trong cả lĩnh vực quân sự lẫn dân sự) sang nước này của Trung Quốc là 'hoàn toàn không thể chấp nhận được và vô cùng đáng tiếc' trong bối cảnh tranh chấp ngoại giao giữa hai nền kinh tế hàng đầu Châu Á leo thang.
Ngày 6/1, một loạt trận động đất đã làm rung chuyển các tỉnh Shimane và Tottori, bắt đầu với trận động đất mạnh 6,4 độ Richter lúc 10h18 (theo giờ địa phương), đạt cấp 5 trên thang cường độ địa chấn của Nhật Bản.
Cảnh báo của cố chính khách Mỹ Henry Kissinger về khả năng Tokyo hướng tới việc trở thành một cường quốc hạt nhân vào năm 2028 đang được Bắc Kinh xem xét lại một cách nghiêm túc.
Ngày 23/12, chính phủ Nhật Bản đã phê duyệt chiến lược an ninh mạng 5 năm mới, đặc biệt tập trung vào các biện pháp 'phòng thủ mạng chủ động' để ứng phó với nguy cơ tấn công ngày càng gia tăng.
Trung Quốc lên tiếng cảnh báo Nhật Bản sau khi xuất hiện thông tin cho rằng một quan chức cấp cao của Tokyo gợi ý nước này nên sở hữu vũ khí hạt nhân. Bắc Kinh cho rằng bước đi như vậy sẽ 'một lần nữa mang đến thảm họa cho thế giới'.
Người phát ngôn chính phủ Nhật Bản Minoru Kihara ngày 22/12 cho biết các cơ quan chức năng sẽ có hành động 'phù hợp' trước những biến động tỷ giá quá mức, đồng thời phát đi tín hiệu cảnh báo về khả năng đồng Yen tiếp tục mất giá.
Trong phiên giao dịch ngày 22/12, đồng yen Nhật Bản dao động quanh mức thấp kỷ lục so với đồng euro và đồng franc Thụy Sĩ, do Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) không đưa ra các tín hiệu thắt chặt chính sách.
Triều Tiên lên tiếng cảnh báo mạnh mẽ sau phát biểu gây tranh cãi của một quan chức Nhật Bản về khả năng sở hữu vũ khí hạt nhân, cho rằng Tokyo đã vượt 'lằn ranh đỏ' và đe dọa an ninh toàn châu Á.
Chánh Văn phòng thủ tướng Nhật nhấn mạnh rằng chính sách lâu nay của Tokyo là duy trì cái gọi là ba nguyên tắc phi hạt nhân, bao gồm cấm sở hữu, sản xuất hoặc cho phép đưa vũ khí hạt nhân vào sử dụng.
Chính phủ Nhật Bản tái khẳng định lập trường kiên định đối với Ba Nguyên tắc Phi hạt nhân: không sở hữu, không sản xuất và không cho phép vũ khí hạt nhân hiện diện trên lãnh thổ, sau khi một quan chức an ninh cấp cao đề xuất Tokyo nên sở hữu vũ khí hạt nhân để tăng cường khả năng răn đe trong bối cảnh môi trường an ninh xấu đi.