Ngày này năm xưa 12/5 ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng trong tiến trình đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước và xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Từ những chiến công oanh liệt trên các chiến trường đến các quyết sách có ý nghĩa chiến lược, mỗi sự kiện diễn ra vào ngày này đều góp phần làm nên những trang sử vẻ vang của dân tộc Việt Nam.
Ngày 29.4.1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh công nhận ngày 1.5 là ngày nghỉ lễ chính thức của công nhân, viên chức, đồng thời khẳng định vị thế của Ngày Quốc tế Lao động tại Việt Nam. Cùng dòng chảy lịch sử, ngày 29.4 còn ghi nhận nhiều sự kiện quan trọng khác trong lĩnh vực quân sự, khoa học và y tế trên thế giới.
Ngày này năm xưa 29/4 diễn ra nhiều sự kiện lịch sử của dân tộc Việt Nam, nổi bật như: Quần đảo Trường Sa được hoàn toàn giải phóng (1975); tổng tiến công trên toàn bộ mặt trận, làm tê liệt hoàn toàn sân bay Tân Sơn Nhất (1975); chiếc máy bay thứ 1.000 của Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời miền Bắc thuộc về chiến công của quân dân tỉnh Bắc Thái (1966)...
Hơn 2km đường Hồ Chí Minh đi qua thôn Khe Gát, xã Phong Nha trở nên khác biệt hơn bởi độ rộng rãi và thẳng tắp. Ít người biết rằng đoạn đường này chính là sân bay dã chiến Khe Gát-'đường băng' bí mật được xây dựng trong chiến tranh-nơi 2 chiếc MiG-17 của Không quân Việt Nam xuất kích, tấn công tàu chiến Mỹ trên Biển Đông.
Ở tuổi ngoài 80, mái tóc bạc trắng nhưng giọng nói sang sảng với trí nhớ mẫn tiệp, phi công, Anh hùng LLVT nhân dân Lê Thanh Đạo, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó trưởng ban Dân vận Trung ương vẫn nhớ như in những trận đánh đi vào lịch sử của mình trong cuộc chiến đấu với không quân Mỹ thời quân ngũ.
Nhận lệnh xuất kích, các phi công điều khiển máy bay rời sân bay dã chiến lao thẳng ra biển tìm mục tiêu. Theo lệnh chỉ huy, các phi công nhanh chóng đánh bom, làm hư hỏng 2 tàu khu trục của Mỹ.
Trên bầu trời Việt Nam những năm kháng chiến chống Mỹ, những chiếc MiG-17 không chỉ là cỗ máy phản lực mạnh mẽ mà còn là 'vũ khí thần tốc' trong tay những phi công kiệt xuất làm cho không quân Mỹ nhiều phen thất kinh.
Trong lịch sử phát triển của Không quân Nhân dân Việt Nam, những cái tên như MiG-17 hay MiG-21 thường được nhắc đến với chiến công lẫy lừng trên bầu trời. Thế nhưng, ít người biết rằng Việt Nam cũng từng biên chế một loại tiêm kích khác – MiG-19.
Không mang nhiều chiến công trực tiếp ở Việt Nam như MiG-17 hay MiG-21, nhưng MiG-15 lại là dấu mốc khởi đầu. Nó chính là cánh cửa đầu tiên đưa Không quân nhân dân Việt Nam bước vào kỷ nguyên phản lực, nơi những phi công trẻ lần đầu làm chủ bầu trời bằng tốc độ và sức mạnh mới.
Sau 60 năm gắn bó và gây ám ảnh với hàng trăm tai nạn chết người, Không quân Ấn Độ chính thức nói lời từ biệt MiG-21 – mẫu tiêm kích huyền thoại nhưng đầy bi kịch.
Từ khi xung đột Ukraine nổ ra năm 2022, quan hệ quốc phòng Nga – Triều Tiên ngày càng gắn bó, làm dấy lên đồn đoán rằng Bình Nhưỡng sắp nhận tiêm kích mới từ Moscow.
Triều Tiên được cho là đang cân nhắc mua tiêm kích Su-34M từ Nga để thay thế phi đội Il-28 cổ lỗ sĩ. Nếu thương vụ thành công, sức mạnh không quân Bình Nhưỡng sẽ tăng vọt, mở rộng tầm tấn công.
Có những con người khi còn sống đã trở thành huyền thoại không chỉ bởi chiến công, mà còn bởi nhân cách, lối sống. Anh hùng phi công tiêm kích Nguyễn Văn Bảy – một trong số ít phi công Việt Nam đạt đẳng cấp 'ace'(*) có nhiều công lao trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước – chính là một biểu tượng như thế.
60 năm đã trôi qua, một hành trình bền bỉ, từ MiG-17 mộc mạc đến Su-30MK2 hiện đại, Trung đoàn 923, Sư đoàn 371, Quân chủng Phòng không-Không quân, đã chứng minh sức mạnh của lòng trung thành, ý chí vươn lên và tinh thần không bao giờ lùi bước. Ở đơn vị anh hùng này, truyền thống không chỉ là điều để tự hào, mà còn là ngọn lửa thắp sáng hành trình phía trước.
Một ngày nắng nhẹ trên sân bay Thọ Xuân (Thanh Hóa), tiếng động cơ Su-30MK2 của Trung đoàn 923, Sư đoàn Không quân 371, Quân chủng Phòng không-Không quân rền vang rồi lao lên bầu trời xanh biếc, bắt đầu buổi tập bài bay biên đội, ném bom, không chiến... Tiếp nối truyền thống những phi công huyền thoại năm xưa, lớp sĩ quan trẻ hôm nay đang kế tục truyền thống vẻ vang của Đoàn Không quân Yên Thế anh hùng, vững vàng nơi tuyến đầu canh giữ bầu trời Tổ quốc.
Ra đời ngày 4-8-1965, Trung đoàn Không quân 923 (Đoàn Không quân Yên Thế), Sư đoàn 371, Quân chủng Phòng không-Không quân là trung đoàn không quân tiêm kích thứ hai của Quân đội ta. Trải qua 60 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Trung đoàn đã lập nhiều chiến công xuất sắc, góp phần vào thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc giai đoạn hiện nay.
Trong lịch sử không quân Việt Nam, phi công Nguyễn Văn Bảy (1936-2019) là một cái tên huyền thoại khi lái MiG-17 bắn hạ 7 máy bay tối tân của Mỹ. Ông được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng Vũ trang nhân dân khi vừa bước qua tuổi 30 với quân hàm Thượng úy. Câu chuyện về phi công Nguyễn Văn Bảy thực sự là một huyền thoại của bầu trời và cuộc đời ông như biểu tượng về một 'Cánh chim của bầu trời tự do' …
Sáng 4/6, chính quyền xã Thông Tân (huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An), gia đình và nhân dân địa phương tổ chức lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ-Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Đức Mai.
Sáng 4-6, UBND xã Thông Tân, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An phối hợp với các đơn vị liên quan và gia đình tổ chức lễ đón hài cốt Anh hùng lực lượng vũ trang (LLVT) nhân dân, liệt sĩ Ngô Đức Mai về an táng tại quê nhà.
12 phi công này là những người anh hùng từng có nhiều chiến công vang dội, đi vào lịch sử với lòng quả cảm và tinh thần bất khuất.
Ông từng bắn rơi 7 máy bay Mỹ, được ghi nhận là phi công duy nhất dùng MiG-17 bắn rơi nhiều máy bay Mỹ nhất trên thế giới.
Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân - Đại tá phi công Nguyễn Văn Bảy là một trong những huyền thoại sống của Không quân Nhân dân Việt Nam. Cuộc đời của ông đã được tái hiện đầy xúc động trong cuốn sách 'Cánh chim bất tử - Câu chuyện về người phi công huyền thoại Nguyễn Văn Bảy'.
Tác giả Từ Phương Thảo và nhiếp ảnh gia Ngô Nhật Hoàng đều là những người sinh ra và lớn lên trong hòa bình, nhưng niềm kính trọng dành cho thế hệ cha anh đã thôi thúc họ thực hiện cuốn sách ảnh 108 Phi công chiến đấu Việt Nam (NXB Thế giới).
50 năm đã trôi qua, song những chiến công của Bộ đội Không quân vẫn mãi là biểu tượng của trí tuệ và bản lĩnh Việt Nam. Từ trận đánh thắng đầu tiên đến các chiến thắng liên tiếp trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ở bất kỳ đơn vị nào, trong bất kỳ tình huống khó khăn gian khổ, ác liệt nào, không quân cũng sẵn sàng xuất kích tiêu diệt địch, càng trong chiến đấu, hy sinh, chủ nghĩa anh hùng cách mạng càng được phát huy cao độ, làm ngời sáng phẩm chất cao quý 'Bộ đội Cụ Hồ'.
Trong một lần bay đánh chặn B-52 năm 1972, tướng Phạm Phú Thái phát hiện 2 chấm trắng tròn như quả bóng dẹt lơ lửng ở cự ly 7-10 km, ông cho rằng đó chắc là UFO.
Ngày 3/4/1965, biên đội máy bay MiG-17 đã bắn rơi tại chỗ 2 máy bay F-8U trên bầu trời Hàm Rồng, Thanh Hóa, lập nên chiến công đầu tiên của bộ đội không quân.
Là lực lượng ra đời muộn, bộ đội Không quân nhân dân Việt Nam được trang bị vũ khí hiện đại, hoạt động chiến đấu ở trên không, trong môi trường tác chiến đặc biệt, chưa từng có trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của Dân tộc ta.
Một số bảo tàng tại Hà Nội đang nỗ lực làm mới mình, để thu hút du khách...
Ngày 3-3-1955, Bộ Quốc phòng, Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp tục ký quyết định thành lập Ban Nghiên cứu sân bay, khởi đầu cho quá trình xây dựng Không quân Nhân dân Việt Nam.
Ngày 3/3/2025 đánh dấu chặng đường 70 năm hình thành và phát triển của Không quân Nhân dân Việt Nam (3/3/1955 - 3/3/2025). Không quân nhân dân Việt Nam đã đang và luôn sẵn sàng thực hiện mọi nhiệm vụ mà lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo Bộ Quốc phòng và Nhân dân tin tưởng giao phó. khẳng định sức mạnh và tầm quan trọng của lực lượng không quân trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.
Với ý chí 'đã xuất kích là mang chiến thắng trở về' và sự thông minh, linh hoạt, trải qua 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Bộ đội Không quân luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Từ sân bay Phù Cát trở về, tôi cứ nghĩ đến công việc của cán bộ, nhân viên Trung đoàn 925 (Sư đoàn 372, Quân chủng Phòng không-Không quân), đặc biệt là các phi công quân sự và lực lượng bảo đảm hàng không. Để có những chuyến bay huấn luyện an toàn và tiến tới làm chủ chiến trường, sẵn sàng cùng những chiếc tiêm kích Su-27 bảo vệ bầu trời, họ đã tiến hành đồng bộ nhiều công việc đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng, trí tuệ, nhanh nhạy, tính cẩn trọng, tỉ mỉ và bản lĩnh kiên cường.
Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam không chỉ là nơi lưu giữ lịch sử mà còn là biểu tượng của hòa bình, tinh thần yêu nước và niềm tự hào dân tộc.
Đại tá Tạ Quốc Hưng đã 84 tuổi, từng đảm đương nhiều chức vụ khi còn công tác. Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ông là sĩ quan dẫn đường cho các phi công tiêm kích Trung đoàn Không quân 921. Ông có một kho chuyện chiến đấu bảo vệ bầu trời, trong đó có câu chuyện dẫn phi công đánh B-52 khiến tôi mê mẩn.
Ban thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa đã họp để cho ý kiến vào Đề án xã hội hóa đầu tư, khai thác Cảng hàng không Thọ Xuân với số tiền đầu tư 8.200 tỉ đồng. Đây là sân bay có lịch sử vẻ vang trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, ghi dấu công lao của quân và dân Thanh Hóa.
Theo lời kể của Trung tướng Nguyễn Đức Soát, trong năm 1972, Trung đoàn không quân 927 đã bắn rơi 43 chiếc máy bay Mỹ.
Trung tướng Trần Hanh, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IV; đại biểu Quốc hội các khóa VI, VIII, XI và XII; nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Người con ưu tú của quê hương Nam Định, một trong những vị tướng xuất sắc của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.
Chúng tôi đã được gặp và trò chuyện với Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Hanh, nguyên Tư lệnh Quân chủng Không quân, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, nguyên Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam nhiều lần. Mỗi lần gặp, chúng tôi đều bị cuốn vào dòng hồi ức của ông khi kể lại những năm tháng chiến đấu bên đồng đội với đầy ắp những kỷ niệm không thể nào quên.
Do tuổi cao, bệnh nặng, Trung tướng Trần Hanh, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng đã từ trần vào ngày 5-12, tại nhà riêng.