Buổi sáng ở xã Vạn Lộc, biển vẫn rì rào như mọi ngày, thuyền về, chợ cá lại nhóm lên. Nhưng cùng con nước, có một thứ cũng lặng lẽ về, đó là rác. Chai nhựa, túi nilon, phao xốp, lưới rách... mắc vào rừng ngập mặn, vướng ở mép sóng, nằm chỏng chơ trên bãi đá, bám dọc chân đê. Ở làng chài, rác không còn là chuyện 'mất đẹp', mà đã trở thành câu chuyện liên quan trực tiếp đến sinh kế, môi trường sống của người dân.
Từng là một xã nghèo khó, hạ tầng thiếu thốn, nhờ khai thác hiệu quả lợi thế ven biển, thời gian qua xã Vạn Lộc đang từng bước chuyển mình trên mọi phương diện. Trên mảnh đất giàu truyền thống này, biển cả vẫn là nguồn sống, là niềm tự hào, góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống của mỗi người dân.
Nằm soi bóng ven bờ sông Lèn, thuộc thôn Phong Mục, xã Châu Lộc cũ, nay là xã Triệu Lộc, tỉnh Thanh Hóa, cụm di tích, thắng cảnh Phong Mục là một vùng sơn thủy hữu tình, ẩn chứa trong đó những giá trị văn hóa - tín ngưỡng đặc sắc.
Tài nguyên biển và lợi thế do biển mang lại sẽ tạo nên nhiều triển vọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội nếu khai thác và sử dụng hợp lý, khoa học. Xác định rõ điều này, nhiều năm qua, tỉnh và ngành chức năng đã xây dựng và thực hiện hiệu quả hoạt động quan trắc, đánh giá hiện trạng, diễn biến chất lượng môi trường vùng biển, ven biển của tỉnh, qua đó, đề xuất phương án phòng ngừa, bảo vệ tài nguyên và môi trường biển.
Theo Kế hoạch tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ 'Kiểm soát ô nhiễm môi trường biển tỉnh Thanh Hóa năm 2026', việc khảo sát, lấy mẫu phân tích sẽ được thực hiện tại nhiều khu vực thuộc vùng ven biển của tỉnh.
Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư công bố vùng nước cảng biển, khu vực hàng hải thuộc địa phận tỉnh Thanh Hóa và khu vực quản lý của Cảng vụ Hàng hải Thanh Hóa.
Làng Phú Nhi có lịch sử lập dựng cách ngày nay gần 6 thế kỷ. Dẫu vậy, dân gian trong vùng tin rằng, cách ngày nay đến cả nghìn năm, vùng đất này đã bắt đầu có con người đến cư ngụ. Và trong giai đoạn tiền khởi nghĩa, Phú Nhi còn được biết đến là một trong những 'cái nôi' nuôi giấu cách mạng - là làng 'Có công với nước'.
Thanh Hóa: Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội hiện đại, tạo cơ sở kết nối vùng, miền
Trong những năm tới, Thanh Hóa sẽ phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, hiện đại, tạo cơ sở thúc đẩy kết nối các vùng, miền, các trung tâm kinh tế động lực, phát huy vai trò cực tăng trưởng mới.
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến cho dự thảo Thông tư công bố vùng nước cảng biển thuộc địa phận tỉnh Thanh Hóa, một phần vùng nước cảng biển thuộc địa phận tỉnh Nghệ An và khu vực quản lý của Cảng vụ Hàng hải Thanh Hóa.
Dòng sông Mã không chỉ là con đường giao thương, mà còn là nơi neo giữ văn hóa tâm linh, phong tục tập quán. Mỗi cộng đồng đều gửi gắm vào sông Mã những câu chuyện, những tín ngưỡng, làm nên 'kho tàng' văn hóa sống động. Sông Mã như tấm gương soi chiếu để mỗi dân tộc tìm thấy bản sắc riêng, để rồi hòa vào bản sắc chung của đất và người xứ Thanh.
Trong tiến trình phát triển, hạ tầng kinh tế - xã hội luôn là yếu tố then chốt tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững, thúc đẩy liên kết vùng, khai thác tiềm năng, lợi thế và hình thành các cực tăng trưởng mới. Nhận thức rõ điều này, nhiệm kỳ 2025-2030 Thanh Hóa đặt mục tiêu thay đổi tư duy, kiến tạo hạ tầng hiện đại, đồng bộ, thông minh, coi đây là bệ phóng để bứt phá mạnh mẽ, hiện thực hóa khát vọng trở thành cực tăng trưởng của Bắc Trung bộ và cả nước.
Thanh Hóa có vùng lãnh hải rộng 17.000 - 18.000km2, gấp 1,6 lần diện tích đất liền. Đường bờ biển có dạng cánh cung dài 102km với nguồn lợi sinh vật biển, khoáng sản phong phú, đa dạng. Đó là nguồn lợi đã nuôi sống biết bao thế hệ ngư dân xứ Thanh. Để rồi, dẫu còn đó nhiều thử thách, những đứa con của mẹ biển vẫn kiên trì, nỗ lực đi về phía biển, vượt khó, làm giàu từ biển...
Ngày 4/7, Bộ Xây dựng đã ban hành Quyết định số 1024/QĐ-BXD phê duyệt Quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển Thanh Hóa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, với nhiều nội dung quan trọng nhằm phát triển toàn diện hạ tầng cảng biển tại địa phương này.
Bộ Xây dựng vừa phê duyệt Quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển Thanh Hóa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Trước tình trạng thiếu hụt nguồn cung trong thời gian dài, giá vật liệu tăng cao..., các công trình, dự án (DA) giao thông trọng điểm đang triển khai trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ thực hiện DA, nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công, hiệu quả nguồn vốn đầu tư... Mặc dù Trung ương, tỉnh đã và đang quan tâm, tập trung chỉ đạo, triển khai các giải pháp nhưng đây thực sự là 'bài toán khó' tìm được lời giải trong 'một sớm một chiều'.
Dự án tuyến đường bộ ven biển, đoạn Nga Sơn - Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa có tổng mức đầu tư lên đến hơn 1.500 tỷ đồng, khởi công từ tháng 12/2021 và dự kiến đi vào khai thác trong năm 2024. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, khối lượng công việc mới chỉ đạt 74,3%. Dự án chậm tiến độ đang khiến dư luận nghi ngờ về năng lực của các nhà thầu.
Tính đến ngày 20/3, dự án tuyến đường bộ ven biển đoạn Nga Sơn - Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa mới chỉ đạt tổng giá trị khối lượng thực hiện các gói thầu xây lắp là 1.060,50/1.427,086 tỷ đồng, đạt 74,3% khối lượng.
Mạng lưới giao thông đường bộ ở tỉnh Thanh Hóa hiện phục vụ vận chuyển 70% hàng hóa và 90% hành khách/năm. Nhiều năm qua, Thanh Hóa quan tâm huy động nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, nhất là các công trình giao thông đường bộ.
Hình thành từ quá trình bồi đắp của sông Lèn (một nhánh của sông Mã), làng Hậu Trạch - ngày nay thuộc xã Nga Thạch (Nga Sơn) là một trong những ngôi làng cổ xưa với lịch sử lập dựng cả nghìn năm. Trên đất làng Hậu Trạch, có nhiều dấu tích văn hóa được lưu giữ qua thời gian.
Hiện nay, các đơn vị quản lý, bảo trì đường thủy nội địa (ĐTNĐ) đang tích cực thực hiện các biện pháp nhằm kéo dài thời gian khai thác và sử dụng các công trình giao thông ĐTNĐ trên địa bàn tỉnh, góp phần đảm bảo an toàn giao thông đường thủy.
Thiên nhiên ưu đãi cho huyện Hậu Lộc bờ biển dài 12,4km, nguồn lợi thủy sản khá phong phú và đa dạng, với 2 cửa lạch: Lạch Sung và Lạch Trường. Hậu Lộc có lợi thế cả về nuôi nước ngọt, nước mặn và nước lợ. Các năm vừa qua, kết cấu hạ tầng giao thông, thủy lợi vùng nuôi được quan tâm đầu tư, đã và đang phát huy hiệu quả. Một số mô hình nuôi công nghiệp, áp dụng quy trình thực hành nuôi VietGAP bảo đảm môi trường và an toàn dịch bệnh, an toàn vệ sinh thực phẩm được nhân rộng, góp phần nâng cao giá trị thu nhập cho người nuôi.
Thực hiện đồng bộ các giải pháp từ việc sâu, sát trong chỉ đạo, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức chấp hành các quy định của ngư dân, Thanh Hóa quyết tâm gỡ thẻ vàng IUU trong thời gian tới. Khi tư tưởng người dân đã thông suốt thì tự động họ sẽ chấp hành để bảo vệ quyền và trách nhiệm của mình khi đánh bắt trên biển.
Với chiều dài 102km bờ biển, Thanh Hóa được đánh giá là tỉnh có vùng biển đảo và ven biển dài, rộng cùng nguồn tài nguyên phong phú, đa dạng. Đây vừa là điều kiện để phát triển kinh tế biển, đặc biệt là trong khai thác, nuôi trồng thủy, hải sản, vừa là tiền đề quan trọng để phát triển du lịch biển. Tuy nhiên, vùng biển đảo và ven biển của tỉnh đang đứng trước những thách thức về môi trường và cạn kiệt tài nguyên, cần những giải pháp cấp thiết cũng như lâu dài nhằm bảo vệ tài nguyên, môi trường biển.
Những năm qua, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) Thanh Hóa đã phối hợp chặt chẽ với các địa phương, đơn vị liên quan để đẩy mạnh hoạt động điều tra triều - mặn trên hệ thống sông Mã, sông Yên và sông Lạch Bạng với mục tiêu bổ sung chuỗi số liệu phục vụ nghiên cứu về triều - mặn, góp phần phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.
Quê tôi nằm ngay bên bờ dòng sông mang tên con Ngựa thần linh thiêng (sông Mã) huyền thoại. Cái mênh mang, cái dào dạt; cái dữ dội, cái mãnh liệt; cái thơ mộng, cái hùng vĩ huyền bí của sông thấm đẫm vào hồn người quê tôi, vỗ vào lòng tôi.
Dù thời tiết giữa mùa đông khá lạnh nhưng ngay từ sáng sớm, hàng trăm người dân đã có mặt tại hội trường UBND xã Hòa Lộc (Hậu Lộc, Thanh Hóa) để tham dự Chương trình 'Cảnh sát biển (CSB) đồng hành với ngư dân' do Bộ tư lệnh Vùng CSB 1 phối hợp cùng Ban Dân vận Tỉnh ủy Thanh Hóa và cấp ủy, chính quyền huyện Hậu Lộc tổ chức.
Mỗi lần về quê, tôi cứ vội vã với những lý do đã nhét sẵn trong đầu. Thành thử chạy chỗ này một tí, chỗ kia một tí, rồi lại lên xe phóng trong chiều hun hút, lúc lên đến thành phố, tôi lại ngợp với chính sự vội vã của mình. Lần này tôi đi chậm nhịp một chút, để có thời gian đong đếm gió quê nhà. Xách con 'mui trần hai bánh' để rủng rỉnh thời gian, vừa đi vừa ngắm, vừa hình dung ra những gì rất đỗi thân quen, dịu dàng.
Thiên nhiên ưu đãi cho huyện Hậu Lộc có bờ biển dài 12,4 km, nguồn lợi thủy sản rất phong phú và đa dạng, với 2 cửa lạch: Lạch Sung và Lạch Trường, thuận tiện cho việc khai thác thủy sản. Hậu Lộc có lợi thế cả về nuôi nước ngọt, nước mặn và nước lợ. Kết cấu hạ tầng giao thông, thủy lợi vùng nuôi được quan tâm đầu tư, đã và đang phát huy hiệu quả. Một số mô hình nuôi công nghiệp, áp dụng quy trình thực hành nuôi VietGAP bảo đảm môi trường và an toàn dịch bệnh, an toàn vệ sinh thực phẩm được nhân rộng, góp phần nâng cao giá trị thu nhập cho người nuôi.
Biển Thanh Hóa giàu tiềm năng để phát triển kinh tế - xã hội. Bờ biển Thanh Hóa dài 102km trải suốt 6 huyện, thị xã, thành phố: Nga Sơn, Hậu Lộc, Hoằng Hóa, Sầm Sơn, Quảng Xương và Nghi Sơn. Từ đất liền có những dãy núi kéo dài ra tận biển. Ngoài biển có các đảo nổi, đảo chìm như Hòn Nẹ, Hòn Mê với 'thập bát mã sơn' gồm 18 đảo lớn nhỏ và bán đảo Nghi Sơn. Từ đất liền có 5 cửa lạch đổ ra biển: Lạch Sung, Lạch Trường (Linh Trường), Lạch Hới (Lạch Trào), Lạch Ghép, Lạch Bạng (Cửa Tấn), mỗi cửa lạch có đặc điểm riêng như: 'Lạch Ghép khó vào, Lạch Trào khó ra'. Ở các cửa lạch, nơi sông đổ ra gặp biển là nơi tụ hợp đông dân cư làm nghề đánh cá, chế biến hải sản và buôn bán.
Thanh Hóa là một vùng đất cổ thuộc Bắc Trung bộ Việt Nam, phía Đông hướng ra biển lớn, có sự phát triển lâu đời và liên tục. Đôi bờ sông Mã là nơi các nền văn hóa cổ hình thành, phát triển, tỏa sáng, đóng góp vào sự hình thành bản sắc văn hóa Việt Nam và kho tàng văn hóa nhân loại, đó là: Văn hóa Hoa Lộc, Đa Bút và rực rỡ nhất là văn hóa Đông Sơn. Vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa này cũng là địa bàn sinh tụ lâu đời của các dân tộc anh em: Kinh, Mường, Thái, Thổ, Mông, Dao, Khơ Mú..., các dân tộc đã đoàn kết trong lao động, dũng cảm trong chiến đấu chống kẻ thù xâm lược, xây dựng làng, bản và sáng tạo nên những tinh hoa văn hóa làm rạng rỡ quê hương, đất nước. Không chỉ vậy, người Thanh Hóa từ xa xưa đã xây dựng nên một sắc thái văn hóa mang đậm dấu ấn biển, đảo.
Những ai từng cắp sách tới trường ắt hẳn không còn xa lại với hình ảnh con sông Mã trong bài thơ Tây Tiến của nhà thơ Quang Dũng. Những vần thơ ấy làm người ta tưởng tượng tới vẻ hùng vĩ, hoang sơ của dòng sông này.
Công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông (ATGT) đường thủy nội địa (ĐTNĐ) trên địa bàn tỉnh đã và đang được Ban ATGT tỉnh, các cấp, ngành quan tâm, chỉ đạo với nhiều giải pháp nhằm kiểm soát chặt chẽ, tránh để xảy ra tai nạn giao thông, nhất là mùa mưa bão. Trong đó, chú trọng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn việc thực hiện các quy định của pháp luật về giao thông ĐTNĐ và cuộc vận động xây dựng phong trào 'Văn hóa giao thông với bình yên sông nước'. Các lực lượng chức năng trên địa bàn tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm các quy định của pháp luật về trật tự, ATGT ĐTNĐ.
Thanh Hóa có 4 hệ thống sông chính là sông Mã, sông Yên, sông Hoạt, sông Bạng và 6 cửa sông chính đổ ra biển, gồm các cửa Lạch Càn, Lạch Sung, Lạch Trường, Lạch Hới, Lạch Ghép, Lạch Bạng. Có 26 tuyến sông, kênh, lòng hồ có thể khai thác để phục vụ giao thông - vận tải đường thủy với chiều dài khoảng 1.170km.
Với địa hình bờ biển vòng cung như chiếc vịnh nhỏ, bờ biển huyện Hậu Lộc, Thanh Hóa nằm giữa hai cửa lạch: Lạch Sung và Lạch Trường. Hàng ngày, dải bờ biển này phải hứng chịu một lượng lớn rác thải từ ngoài biển trôi dạt vào bờ. Mặc dù, chính quyền và người dân đã rất nỗ lực trong giảm thiểu ô nhiễm môi trường nhưng vẫn chỉ như muối bỏ bể.
Nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh, cùng với xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp đã góp phần khơi dậy sự chủ động, sáng tạo của các chủ thể, đưa các sản phẩm tiềm năng, thế mạnh của huyện Hậu Lộc trở thành sản phẩm OCOP.
Với việc quy hoạch phát triển giao thông – vận tải (GTVT) sát thực tế và nhiều dự án hạ tầng giao thông, đô thị được đầu tư đồng bộ, cùng các chính sách 'dọn đường' đón các nhà đầu tư trong và ngoài nước, tỉnh Thanh Hóa đang dần trở thành một cực tăng trưởng mới trong tứ giác phát triển phía Bắc.
Khi chưa có dự án nhà máy xử lý rác thải tập trung tầm cỡ, thì việc duy trì và hoạt động của những mô hình lò đốt rác tại các xã Phú Lộc, Hòa Lộc, Đại Lộc, huyện Hậu Lộc vẫn là một trong những giải pháp hữu hiệu, phát huy hiệu quả.
Vốn được ví như 'Việt Nam thu nhỏ', vậy nên không quá khi nhận định rằng, Thanh Hóa là tấm gương phản chiếu chân thực và sống động vẻ đẹp bất tận của thiên nhiên, cùng sự giàu có, huyền bí của văn hóa truyền thống. Để rồi, về với xứ Thanh du khách sẽ được chìm đắm trong 'hương sắc bốn mùa', để khám phá những điều mới lạ và để 'làm mới' mình nhờ vốn hiểu biết được tích lũy sau hành trình trải nghiệm thú vị.