Nỗ lực xích lại gần nhau để đạt thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đang bị cản trở bởi bóng ma của những mâu thuẫn lịch sử kéo dài hàng thập niên.
Châu Âu vẫn chưa hoàn toàn phục hồi sau cú sốc năng lượng do cuộc chiến Nga–Ukraine năm 2022 gây ra. Trong khi đó, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đang đặt lục địa này trước nguy cơ một cuộc khủng hoảng năng lượng mới.
Sau nhiều ngày giao tranh ác liệt với lực lượng người Kurd, Bộ Quốc phòng Syria tuyên bố đã ngừng bắn tại một số khu vực ở thành phố Aleppo. Đụng độ giữa hai bên xảy ra trong bối cảnh tiến trình thực thi thỏa thuận sáp nhập chính quyền và lực lượng vũ trang người Kurd vào bộ máy nhà nước Syria đang bị đình trệ.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cảnh báo việc Israel sáp nhập Bờ Tây là 'lằn ranh đỏ' phá vỡ Thỏa thuận Abraham, trong khi Houthi ở Yemen tấn công nhiều mục tiêu và cảnh báo 'ngày đen tối'. Giới chuyên gia cho rằng Tel Aviv đang chịu sức ép ngoại giao lẫn an ninh.
Cùng với thông báo dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, Tổng thống Trump cũng đề ra 5 điều kiện mà Syria cần thực hiện.
Nhóm vũ trang Hezbollah muốn thông qua lễ tang lãnh đạo Hassan Nasrallah để thể hiện sức ảnh hưởng, sau khi hứng chịu loạt tổn thất nặng nề trong cuộc xung đột với Israel.
'Đây là cơ hội để thay đổi cơ bản hướng đi của Syria, biến nơi này thành một quốc gia ổn định trong khu vực – chứ không phải là nguồn bất ổn', chuyên gia cho hay.
Nút thắt Syria sẽ là nhân tố chính quyết định cục diện Trung Đông trong những năm tới. Tương lai Trung Đông phần nhiều phụ thuộc vào các tính toán chính sách của Mỹ, do vậy, Washington cần có cách tiếp cận mới mẻ, loại bỏ cái 'tôi' vì cục diện chung.
Dù có xung đột ngầm và các cuộc tấn công 'ăn miếng trả miếng' nhưng cả Israel và Iran đều không muốn đối đầu trực tiếp, do hai bên đều nhận thức rõ rằng nó có thể dẫn đến hậu quả thảm khốc.
Liên minh châu Âu (EU) muốn bổ nhiệm một đặc phái viên tới Syria để đánh giá chính sách của họ nhưng động thái này đã tạo ra phản ứng tức giận hoặc cho rằng EU có thể cần một cách tiếp cận thống nhất hơn.
Ngày 19/4, Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres đã kêu gọi chấm dứt 'chu kỳ trả đũa nguy hiểm tại Trung Đông'.
Hôm thứ Ba, Iran đã tuyên bố sẽ trả thù nhằm vào Israel vì một vụ không kích khiến 2 chỉ huy và 5 cố vấn quân sự của nước này tại khu đại sứ quán ở Damascus thiệt mạng.
Nhiều điểm nóng giao tranh giữa các đối thủ khác nhau, trên các mặt trận khác nhau cùng với các mục tiêu khác nhau hiện đang 'hội tụ' thành một cuộc xung đột lớn ở Trung Đông.
Việc Israel vắng mặt tại hội nghị EU- Địa Trung Hải sẽ thử thách hơn nữa chính sách ngoại giao Trung Đông của châu Âu, với việc các quốc gia Arab và các nước EU gặp nhau trong bối cảnh lệnh ngừng bắn không ổn định ở Dải Gaza.
Hồi đầu tuần trước, Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã thực hiện chuyến thăm Saudi Arabia và nhiều dự án trong lĩnh vực dầu khí, hóa dầu, cơ sở hạ tầng, nông nghiệp và du lịch đã được kí kết bên cạnh thỏa thuận về văn hóa, khoa học và công nghệ tại Jeddah.
Trật tự mới, do các chủ thể khu vực và các cường quốc bên ngoài như Nga và Trung Quốc dẫn đầu, có thể không phù hợp với mục tiêu của phương Tây, tuy nhiên, nó lại đại diện cho một bối cảnh khác biệt.
Số người thiệt mạng vì động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria đã vượt quá 5.100. Trận động đất cũng tàn phá một khu vực vốn đã hứng chịu hơn một thập kỷ nội chiến ở Syria.
Cuộc xung đột Nga-Ukraine tác động tới mọi mặt trên thế giới, từ an ninh lương thực ở Trung Đông cho tới giá xăng dầu ở Mỹ.
Với tình hình hiện tại, Paris có lợi ích rất quan trọng về kinh tế, văn hóa, quân sự, đặc biệt là việc bán vũ khí ở Trung Đông. Do đó, Pháp có ý định tăng cường sự hiện diện và ảnh hưởng của mình trong khu vực, vì vị trí và diễn biến có thể phát sinh sau khi Mỹ rút khỏi khu vực.
Chính sách của ông Biden sẽ không để cho Nga gia tăng thêm ảnh hưởng hơn nữa ở Syria cũng như Trung Đông.
Nhiều nhà phân tích cho rằng lệnh trừng phạt mới của Mỹ tập trung vào chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad sẽ ảnh hưởng nặng nề tới người dân thường Syria.
Iran đang ngày càng gặp khó trong công tác phòng dịch Covid-19 bởi Mỹ chưa có động thái gì nhằm 'nới lỏng' các biện pháp trừng phạt đối với quốc gia này.
Liên hợp quốc hôm thứ hai đã tuyên bố, việc thành lập một ủy ban viết hiến pháp cho Syria vốn được chờ đợi từ lâu sẽ bao gồm chính phủ và phe đối lập, nhưng vẫn còn phải xem liệu kết quả cuối cùng có thể kết thúc cuộc nội chiến hay không.