Những năm gần đây, chuyển đổi số (CĐS) không còn là một khái niệm xa vời mà đã len lỏi vào từng ngóc ngách của cuộc sống, ngay cả ở địa bàn vùng cao, nông thôn hay vùng sâu, xa của tỉnh. Với quyết tâm nâng cao đời sống người dân và phát triển kinh tế địa phương, nhiều mô hình CĐS đã được triển khai hiệu quả, mang lại những đổi thay tích cực, mở ra một tương lai mới cho nông nghiệp, du lịch và giáo dục...
Từ lâu, nhiều giống lúa nếp bản địa đã gắn bó với người nông dân xứ Thanh. Việc khôi phục và phát triển các giống lúa nếp đặc sản, xây dựng vùng chuyên canh tập trung đang mở ra hướng đi mới, góp phần nâng cao giá trị nông sản và nâng cao thu nhập cho người dân.
Được thiên nhiên ưu đãi với nhiều sản vật mang đậm bản sắc vùng miền, những năm qua nhờ cách làm mới trong sản xuất và kinh doanh, chuẩn hóa chất lượng, các sản phẩm nông sản từng bước khẳng định được vị thế, được chứng nhận OCOP, trở thành hàng hóa có thương hiệu.
Thời điểm này, bà con nông dân xã Quang Chiểu đang bước vào vụ thu hoạch lúa nếp Cay Nọi. Đây là giống lúa đặc sản cho hạt gạo nổi tiếng thơm ngon, gắn liền với đời sống văn hóa, sinh hoạt của bà con các dân tộc thiểu số nơi đây. Năm nay, lúa được mùa, được giá nên bà con rất phấn khởi.
Phát huy thế mạnh về điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, những năm qua các cá nhân, HTX vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã mạnh dạn tìm hướng đi mới, áp dụng khoa học kỹ thuật, kết hợp kinh nghiệm truyền thống để tạo nên những sản phẩm nông sản chất lượng, có giá trị kinh tế ổn định.
Những năm gần đây, người dân bản Pùng, xã Quang Chiểu (Thanh Hóa) nhờ trồng giống nếp Cay Nọi mà thoát nghèo, nhiều hộ còn vươn lên làm giàu.
Với hơn 300 ha trồng nếp Cay Nọi, xã vùng cao biên giới Quang Chiểu, tỉnh Thanh Hóa đang khai thác hiệu quả lợi thế thổ nhưỡng và khí hậu, biến giống lúa quý thành sản phẩm OCOP có giá trị thương mại cao...
Nhiều đặc sản vùng cao xứ Thanh từng chỉ quanh quẩn trong bữa ăn, phiên chợ của người dân bản địa. Với sự ra đời của chương trình 'Mỗi xã một sản phẩm' (OCOP) đã mở ra cơ hội mới, như tấm 'hộ chiếu' giúp sản vật địa phương vươn xa.
Không chỉ đẩy mạnh liên kết sản xuất, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm cho thành viên, những năm gần đây nhiều HTX trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã chủ động chuyển đổi mô hình hoạt động, làm 'sống lại' nhiều nông sản truyền thống của địa phương giúp tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho hàng trăm thành viên HTX và người dân địa phương.
Được trồng trên những mảnh đất màu mỡ, lớn lên từ mạch nước ngầm ngọt lịm chảy qua xã Quang Chiểu, gạo nếp Cay Nọi nổi tiếng bởi vị dẻo ngọt và hương thơm đặc trưng khó quên. Có lẽ vì thế mà năm 2021 gạo nếp Cay Nọi được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao.
Hiện nay, khu vực kinh tế tập thể mà nòng cốt là HTX chính là 'chìa khóa' giúp các địa phương trên địa bàn tỉnh khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh các sản phẩm nông nghiệp, góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn, XDNTM, nâng cao đời sống người dân.
Sau 6 năm triển khai, chương trình OCOP đã lan tỏa mạnh mẽ, được triển khai đồng bộ, rộng khắp ở tất cả các địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, trở thành một giải pháp phát triển kinh tế nông thôn, gắn với XDNTM. Không những vậy, mỗi sản phẩm OCOP gắn với những câu chuyện riêng về văn hóa, góp phần gìn giữ, lan tỏa nét văn hóa truyền thống của các địa phương.
Với kỳ vọng xây dựng và phát triển huyện Mường Lát nhanh, bền vững, thu hẹp khoảng cách so với bình quân khu vực miền núi của tỉnh, ngày 29/9/2022, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa đã ban hành Nghị quyết số 11-NQ/TU về xây dựng và phát triển huyện Mường Lát đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây được xem như một luồng gió mới để Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc huyện Mường Lát khai thác tiềm năng, lợi thế, mở ra một bức tranh tươi sáng cho vùng đất xa xôi nhất tỉnh Thanh.
Tính đến ngày 20/9, Ban vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiện tai, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo huyện Hậu Lộc (gọi tắt Ban vận động huyện Hậu Lộc) đã tiếp nhận số tiền 4 tỷ 080 triệu đồng từ các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, cá nhân trên địa bàn huyện. Số tiền vận động nhằm ủng hộ các địa phương, Nhân dân các tỉnh phía Bắc bị thiệt hại do bão số 3.
Huyện vùng cao Mường Lát với địa hình phức tạp, khí hậu khắc nghiệt, hạ tầng giao thông khó khăn nên con đường lập thân, lập nghiệp, phát triển kinh tế của thanh niên nơi đây còn vất vả gian nan. Tuy vậy, với lòng yêu quê hương, quyết tâm và nhiệt huyết của tuổi trẻ, trên địa bàn huyện ngày càng xuất hiện nhiều tấm gương thanh niên dám nghĩ, dám làm với nhiều mô hình sản xuất, kinh doanh hiệu quả.
Chương trình OCOP được tỉnh Thanh Hóa triển khai hiệu quả đã từng bước khơi dậy tiềm năng, lợi thế kinh tế nông thôn, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân.
Những năm qua, tỉnh Thanh Hóa không chỉ nhân rộng diện tích, phát triển các vùng sản xuất lúa nếp quy mô lớn mà còn chú trọng áp dụng khoa học – kỹ thuật, phát triển các giống lúa nếp đặc sản, nâng cao năng suất, chất lượng. Việc phát triển giống lúa nếp đặc sản tạo vùng sản xuất hàng hóa, giúp bà con nông dân tăng thu nhập, nâng cao đời sống, góp phần bảo tồn các gen quý giống lúa đặc sản. Qua đó, từng bước xây dựng thương hiệu, nâng cao sức cạnh tranh cho sản phẩm lúa nếp trên thị trường.
Vài năm trở lại đây, các huyện vùng cao phía Tây nổi lên một số sản phẩm OCOP được thị trường trong và ngoài tỉnh đánh giá cao, như: gạo nếp Cay Nọi, măng khô, thịt trâu gác bếp, thịt bò khô... và thật tự hào khi những đặc sản trên lại do những người phụ nữ dân tộc thiểu số 'chắp cánh'.
Dám nghĩ dám làm, sẵn sàng thay đổi để hiện thực hóa khát vọng thoát nghèo, từng bước phát triển kinh tế trên chính quê hương mình - những người phụ nữ ấy ví như 'hoa của bản', vừa thắm sắc lại tỏa hương, trở thành tấm gương sáng trong làm kinh tế nơi bản làng vùng cao.
Chúng tôi có dịp về xã Yên Hưng (Sông Mã) những ngày tháng 7, cảm nhận rõ những đổi thay ở nơi đây. Những vườn nhãn ghép sai trĩu cành; trên cánh đồng, bà con đang khẩn trương gieo cấy lúa mùa; dọc tuyến đường ở trung tâm xã là những ngôi nhà xây kiên cố, nhiều dịch vụ, hàng hóa đa dạng, tạo diện mạo nông thôn mới ở xã vùng III Yên Hưng đang khởi sắc.