Nơi vùng biên Quang Chiểu, Tam Chung, những vườn dưa hấu ngọt lành đang trở thành 'luồng gió mới', thổi vào tư duy sản xuất của đồng bào dân tộc thiểu số, mở ra hướng đi nâng cao thu nhập, mang lại sự ấm no.
Những năm gần đây, chuyển đổi số (CĐS) không còn là một khái niệm xa vời mà đã len lỏi vào từng ngóc ngách của cuộc sống, ngay cả ở địa bàn vùng cao, nông thôn hay vùng sâu, xa của tỉnh. Với quyết tâm nâng cao đời sống người dân và phát triển kinh tế địa phương, nhiều mô hình CĐS đã được triển khai hiệu quả, mang lại những đổi thay tích cực, mở ra một tương lai mới cho nông nghiệp, du lịch và giáo dục...
Từ những vùng đất đồi, canh tác manh mún, hiệu quả thấp, nhiều xã miền núi của tỉnh đã chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, cho năng suất cao, từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung.
Từ lâu, nhiều giống lúa nếp bản địa đã gắn bó với người nông dân xứ Thanh. Việc khôi phục và phát triển các giống lúa nếp đặc sản, xây dựng vùng chuyên canh tập trung đang mở ra hướng đi mới, góp phần nâng cao giá trị nông sản và nâng cao thu nhập cho người dân.
Với tiềm năng sản xuất lúa gạo lớn, ngành nông nghiệp Thanh Hóa không chỉ chú trọng ổn định diện tích mà còn tập trung ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, sản xuất an toàn, phát triển thương hiệu để đưa hạt gạo xứ Thanh vươn xa hơn trên thị trường trong và ngoài nước.
Lên biên giới xứ Thanh vào mùa này, dọc những con đường đèo dốc nhìn xuống các thung lũng, sẽ thấy tầng tầng lớp lớp ruộng bậc thang lấp loáng dưới nắng trời. Mùa nước đổ, những thửa ruộng như được tráng gương, in bóng núi non trùng điệp cùng mây trắng phiêu bồng. Chỉ trong vài tuần, những tấm gương 'soi trời' ấy lại chuyển màu mạ non phơi phới. Những cô gái Mông, Thái với đôi tay thoăn thoắt trên từng dảnh mạ, như là đang dệt từng tấm áo cóm, từng dải thắt lưng xanh giữa đất trời biên cương... Mùa nước đổ trên các chân ruộng bậc thang cũng là thời khắc hoa đào, hoa mơ bung nở, bà con chào đón năm mới với nhiều hứa hẹn về một mùa vàng bội thu trên quê hương mình.
Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, khi những cánh hoa đào, hoa mận còn e ấp, một mùa Xuân ấm áp, yêu thương đã lan tỏa khắp các điểm trường ở vùng cao xã Pù Nhi. Với nỗ lực của các nhà trường, cùng sự chung tay của các mạnh thường quân, mùa Xuân năm nay, các em học sinh nơi đây đã đón một cái Tết đủ đầy, ý nghĩa và ấm áp hơn.
Được thiên nhiên ưu đãi với nhiều sản vật mang đậm bản sắc vùng miền, những năm qua nhờ cách làm mới trong sản xuất và kinh doanh, chuẩn hóa chất lượng, các sản phẩm nông sản từng bước khẳng định được vị thế, được chứng nhận OCOP, trở thành hàng hóa có thương hiệu.
Những ngày này các thửa ruộng bậc thang ở phía Tây Xứ Thanh không còn sắc vàng rực rỡ của mùa gặt, cũng chưa tới thời điểm nước đổ, nhưng chính những khoảng lặng này lại khiến ruộng bậc thang hiện lên với vẻ đẹp nguyên sơ, dung dị.
Nơi đường biên Tổ quốc, từng cột mốc, từng bản làng được giữ gìn không chỉ bằng nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát, mà bằng sự gắn bó bền chặt giữa quân và dân. Thông qua những việc làm cụ thể, thiết thực trong phát triển kinh tế, củng cố hệ thống chính trị cơ sở và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, lực lượng Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Thanh Hóa đang góp phần xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc, giữ bình yên nơi phên dậu Tổ quốc.
Chúng tôi trở lại bản Pùng, xã Quang Chiểu vào một buổi sáng khi những triền núi còn phủ lớp sương mỏng như tấm voan bồng bềnh. Con đường dẫn vào bản đã được bê tông hóa, hai bên là những căn nhà mới xây còn thơm mùi vôi vữa...
Thực hiện cuộc vận động 'Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam', thời gian qua, các doanh nghiệp, công ty, HTX trên địa bàn tỉnh đã không ngừng mở rộng các kênh phân phối sản phẩm, tăng cường các chuyến hàng lưu động, đem hàng Việt về các chợ, cửa hàng, siêu thị vùng cao với chất lượng hàng hóa đảm bảo, đẹp mắt không thua kém hàng ngoại.
Trên những thửa ruộng miền thượng du, nhờ đất, nước, khí hậu và sự chăm chỉ cùng kinh nghiệm trao truyền của người nông dân đã tạo nên 'hạt ngọc' cho đời, tạo nên những mùa vàng ấm no. Và không chỉ đáp ứng nhu cầu tại chỗ, lúa gạo được trồng trên những thửa ruộng nơi miền Tây xứ Thanh với sự thơm ngon và chất lượng đặc biệt còn trở thành hàng hóa được người tiêu dùng yêu thích.
Sau hơn 4 tháng bộ máy chính quyền hai cấp đi vào vận hành theo quy định mới, các xã biên giới, vùng cao của tỉnh Thanh Hóa đã và đang thể hiện rõ quyết tâm trong lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững. Mặc dù còn gặp nhiều khó khăn về hạ tầng, trình độ dân trí và điều kiện sản xuất, nhưng các địa phương đã ban hành nhiều nghị quyết, kế hoạch cụ thể, phù hợp điều kiện thực tế, từng bước đưa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số.
Thời điểm này, bà con nông dân xã Quang Chiểu đang bước vào vụ thu hoạch lúa nếp Cay Nọi. Đây là giống lúa đặc sản cho hạt gạo nổi tiếng thơm ngon, gắn liền với đời sống văn hóa, sinh hoạt của bà con các dân tộc thiểu số nơi đây. Năm nay, lúa được mùa, được giá nên bà con rất phấn khởi.
Phát huy thế mạnh về điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, những năm qua các cá nhân, HTX vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã mạnh dạn tìm hướng đi mới, áp dụng khoa học kỹ thuật, kết hợp kinh nghiệm truyền thống để tạo nên những sản phẩm nông sản chất lượng, có giá trị kinh tế ổn định.
Những năm gần đây, người dân bản Pùng, xã Quang Chiểu (Thanh Hóa) nhờ trồng giống nếp Cay Nọi mà thoát nghèo, nhiều hộ còn vươn lên làm giàu.
Giống nếp Cay Nọi thơm, dẻo, chịu hạn tốt đã mang lại nguồn thu tiền tỷ mỗi năm cho xã vùng biên Quang Chiểu, tỉnh Thanh Hóa, giúp nhiều hộ dân có thu nhập ổn định, thoát nghèo.
Với hơn 300 ha trồng nếp Cay Nọi, xã vùng cao biên giới Quang Chiểu, tỉnh Thanh Hóa đang khai thác hiệu quả lợi thế thổ nhưỡng và khí hậu, biến giống lúa quý thành sản phẩm OCOP có giá trị thương mại cao...
Từ những cánh đồng dứa xanh ngút ngàn ở Hà Long, nếp Cay Nọi thơm nức ở Quang Chiểu, đến bản du lịch cộng đồng rộn ràng tiếng khèn ở Pù Luông, dấu ấn của các HTX trong xây dựng nông thôn mới ở Thanh Hóa ngày càng rõ nét.
Mỗi năm một lần, xã biên giới Quang Chiểu, Thanh Hóa lại rực rỡ trong sắc vàng của mùa lúa nếp Cay Nọi, một đặc sản mang lại giá trị kinh tế và văn hóa độc đáo.
Được du nhập từ Lào từ những năm 1980, đến nay loại cây này đang trở thành cây đặc sản của các xã vùng cao Thanh Hóa, mang no ấm đến cho người dân
Trên những cánh đồng lúa nếp Cay Nọi - giống nếp đặc biệt mỗi năm chỉ trồng một vụ ở vùng biên Thanh Hóa đã phủ một màu vàng óng, đẹp như tranh. Người dân háo hức một vụ mùa bội thu.
Hơn 6 năm triển khai Chương trình 'Mỗi xã một sản phẩm' (OCOP) đã trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế tại khu vực miền núi tỉnh Thanh Hóa. Nhiều sản phẩm mang đậm bản sắc vùng cao như gạo nếp Cay Nọi, măng khô Yên Nhân, muối mắc khén Mường Đeng... đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân địa phương.
Những thửa ruộng bậc thang nhuộm vàng, trải dài từ trên những dãy núi trùng điệp dọc theo bờ suối tạo nên khung cảnh đẹp như thiên đường ở xã biên giới Quang Chiểu, Thanh Hóa không chỉ báo hiệu mùa bội thu mà còn thu hút khách du lịch đến khám phá.
Thanh Hóa là địa phương có nhiều dư địa để phát triển nông nghiệp, với khoảng 200 sản phẩm nông nghiệp được sản xuất, tiêu thụ trên thị trường. Thông qua việc đầu tư thâm canh, tăng năng suất, chất lượng và sáng tạo, linh hoạt trong khâu quảng bá, tiêu thụ sản phẩm, nhiều HTX đã phát triển sản xuất quy mô lớn, không chỉ góp phần nâng tầm giá trị nông sản mà còn nâng cao thu nhập của người dân.
Với những điều kiện thuận lợi về tự nhiên, khí hậu cùng sự chịu thương, chịu khó của đồng bào các dân tộc và sự định hướng của cấp ủy, chính quyền địa phương, xã vùng biên Quang Chiểu đã và đang phát huy tiềm năng, lợi thế trong phát triển kinh tế, đặc biệt là trồng cây ăn quả đặc sản và con nuôi bản địa như lợn, gà, vịt...
Nhiều đặc sản vùng cao xứ Thanh từng chỉ quanh quẩn trong bữa ăn, phiên chợ của người dân bản địa. Với sự ra đời của chương trình 'Mỗi xã một sản phẩm' (OCOP) đã mở ra cơ hội mới, như tấm 'hộ chiếu' giúp sản vật địa phương vươn xa.
Giữa núi rừng hoang sơ xứ Thanh, những bản làng hiện lên không chỉ với vẻ đẹp mênh mang của ruộng bậc thang, điệu xòe, câu khặp rộn ràng, mà còn có cả hương vị ngọt ngào từ những sản vật quê hương. Bánh nhãn giòn tan, măng khô dẻo thơm, khâu nhục đậm đà hay chén rượu men lá nồng ấm... tất cả hòa quyện thành 'bản giao hưởng' của đất và người xã Hồi Xuân.
Sau hơn 6 năm triển khai thực hiện, những sản phẩm OCOP mang đậm bản sắc của khu vực miền núi tỉnh Thanh, như: Gạo nếp Cay Nọi, măng khô Yên Nhân, muối mắc khẻn Mường Đeng... đang từng bước khẳng định chỗ đứng trên thị trường. Từ những thành công bước đầu, các địa phương đã và đang chú trọng đa dạng hóa sản phẩm, tạo nên hệ sinh thái sản phẩm OCOP đặc sắc và mở ra hướng đi bền vững, giúp người dân phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Thanh Hóa – vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, đồng thời cũng là một trong những 'vựa lúa' lớn của cả nước. Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, đến nay tỉnh đã hình thành các vùng sản xuất tập trung, đặc biệt là vùng lúa thâm canh năng suất, chất lượng cao với diện tích hơn 150 nghìn ha.
Thanh Hóa là tỉnh có diện tích sản xuất lúa gạo lớn và xây dựng được vùng lúa thâm canh năng suất, chất lượng cao. Thông qua việc tổ chức sản xuất quy mô lớn, các HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đã phát triển được nhiều sản phẩm lúa gạo đạt tiêu chuẩn OCOP, nâng cao giá trị, khẳng định thương hiệu cho lúa gạo xứ Thanh.
Không chỉ đẩy mạnh liên kết sản xuất, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm cho thành viên, những năm gần đây nhiều HTX trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã chủ động chuyển đổi mô hình hoạt động, làm 'sống lại' nhiều nông sản truyền thống của địa phương giúp tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho hàng trăm thành viên HTX và người dân địa phương.
Được trồng trên những mảnh đất màu mỡ, lớn lên từ mạch nước ngầm ngọt lịm chảy qua xã Quang Chiểu, gạo nếp Cay Nọi nổi tiếng bởi vị dẻo ngọt và hương thơm đặc trưng khó quên. Có lẽ vì thế mà năm 2021 gạo nếp Cay Nọi được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao.
Thanh Hóa hiện có hơn 220.000 ha đất canh tác lúa, sản lượng trung bình mỗi năm đạt trên 1,4 triệu tấn. Năm 2024, sản lượng lương thực toàn tỉnh đạt gần 1,56 triệu tấn...
Hiện nay, khu vực kinh tế tập thể mà nòng cốt là HTX chính là 'chìa khóa' giúp các địa phương trên địa bàn tỉnh khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh các sản phẩm nông nghiệp, góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn, XDNTM, nâng cao đời sống người dân.
Tháng 4, huyện biên giới Mường Lát đón chúng tôi trong nắng non trên những cung đường lưng chừng núi. Mảnh đất cực Tây của tỉnh là nơi sinh sống của đồng bào các dân tộc Kinh, Thái, Mường, Khơ Mú, Dao, Mông, trong đó đồng bào Thái, Mông chiếm gần 60%.
Ngành chế biến lương thực, thực phẩm tại Thanh Hóa đang có nhiều bước chuyển mình mạnh mẽ. Nhờ tận dụng nguồn nguyên liệu phong phú và áp dụng công nghệ chế biến hiện đại đã nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, góp phần phát triển kinh tế địa phương.
Sau 6 năm triển khai, chương trình OCOP đã lan tỏa mạnh mẽ, được triển khai đồng bộ, rộng khắp ở tất cả các địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, trở thành một giải pháp phát triển kinh tế nông thôn, gắn với XDNTM. Không những vậy, mỗi sản phẩm OCOP gắn với những câu chuyện riêng về văn hóa, góp phần gìn giữ, lan tỏa nét văn hóa truyền thống của các địa phương.
Với đặc điểm địa hình chia cắt mạnh, tạo các vùng có khí hậu khác nhau, nhiều sông suối, ao, hồ, diện tích mặt nước lớn, thế mạnh của các cơ sở sản xuất trên địa bàn khu vực miền núi là những sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, chế biến đã xuất hiện lâu đời. Việc gia tăng kết nối các kênh tiêu thụ, phát triển sản phẩm có định hướng sẽ là giải pháp nâng cao giá trị cũng như thúc đẩy tiêu thụ các sản phẩm tiềm năng này.
Với kỳ vọng xây dựng và phát triển huyện Mường Lát nhanh, bền vững, thu hẹp khoảng cách so với bình quân khu vực miền núi của tỉnh, ngày 29/9/2022, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa đã ban hành Nghị quyết số 11-NQ/TU về xây dựng và phát triển huyện Mường Lát đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây được xem như một luồng gió mới để Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc huyện Mường Lát khai thác tiềm năng, lợi thế, mở ra một bức tranh tươi sáng cho vùng đất xa xôi nhất tỉnh Thanh.
Những năm qua, cùng với chính sách của Đảng, Nhà nước, sự nỗ lực của chính quyền địa phương và người dân trong triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, đồng thời thực hiện nhiều chính sách dân tộc thiết thực, hiệu quả đã giúp Mường Lát từng bước vươn lên thoát nghèo.
Bằng nguồn lực hỗ trợ khác nhau, huyện Mường Lát đã triển khai nhiều mô hình sinh kế hiệu quả, giúp đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) phát triển kinh tế, nâng cao đời sống, vươn lên thoát nghèo bền vững.
Từng là bản biên giới khó khăn của xã Mường Chanh (Mường Lát), những năm qua với sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền cũng như việc thay đổi về tư duy, nhận thức trong phát triển sản xuất, diện mạo NTM ở bản Piềng Tặt đang từng ngày đổi thay. Bà con cùng nhau đoàn kết, nỗ lực xây dựng đời sống ấm no, hạnh phúc.
'Tỉnh Thanh Hóa sẽ chỉ đạo các sở, ngành tham mưu, nghiên cứu, ưu tiên bố trí nguồn lực để phát triển hạ tầng thương mại, du lịch, thúc đẩy giao thương, tiêu thụ hàng hóa cho các DN ở miền núi. Đặc biệt, tỉnh sẽ tập trung hỗ trợ xây dựng một số cơ sở hạ tầng gắn kết với các khu, điểm du lịch, với mục tiêu xây dựng các sản phẩm du lịch nổi trội, tạo điểm nhấn sắc nét trên bản đồ du lịch của tỉnh cũng như trong khu vực'. Đó là nhấn mạnh của Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh tại Hội nghị kết nối cung cầu nông sản thực phẩm và du lịch miền Tây Thanh Hóa năm 2024.
Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chi Minh: 'Đoàn kết, đoàn kết đại đoàn kết. Thành công, thành công đại thành công', cán bộ, đảng viên và Nhân dân bản Pùng, xã Quang Chiểu (Mường Lát) đã cùng nhau chung sống hòa thuận, đồng tâm hợp lực, đoàn kết chung sức XDNTM và đời sống văn hóa ở khu dân cư.
Trong điều kiện kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi còn nhiều khó khăn thì việc xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh có ý nghĩa quan trọng, góp phần đưa chủ trương, đường lối của Đảng đi vào cuộc sống, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, nâng cao đời sống Nhân dân.
Nhân kỷ niệm 94 năm Ngày truyền thống MTTQ Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2024), sáng 11/11, đồng chí Nguyễn Doãn Anh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy đã đến dự và chung vui ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc với cán bộ, Nhân dân bản Pùng, xã Quang Chiểu, huyện biên giới Mường Lát.
Chi bộ là 'tế bào' của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở, là cầu nối trực tiếp để triển khai chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến các tầng lớp Nhân dân. Chi bộ cũng là nơi tiếp nhận, tập hợp ý kiến, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân. Bởi vậy, xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh sẽ nhân lên niềm tin của các tầng lớp Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.
Mộc mạc mà đậm đà, dân dã nhưng không kém phần đặc trưng, ẩm thực vùng cao từ lâu đã có sức hút với du khách, trở thành một trải nghiệm không thể thiếu trong mỗi chuyến du lịch lên vùng cao xứ Thanh.
Sáng 9/11, Công ty CP Tập đoàn ThaiBinh Seed (gọi tắt là ThaiBinh Seed) tổ chức lễ kỷ niệm 15 năm thành lập Chi nhánh Bắc Trung Bộ tại Thanh Hóa.
Sáng 24/10, UBND tỉnh tổ chức hội nghị kết nối cung - cầu sản phẩm nông sản, thực phẩm an toàn tỉnh Thanh Hóa năm 2024.
Mường Lát cuối thu, cảnh sắc thiên nhiên khiến cho ai cũng phải ngỡ ngàng. Bên cạnh trùng trùng, điệp điệp núi non hùng vĩ, thung sâu nước biếc là những vườn mận, vườn đào chờ đơm hoa, kết trái. Mảnh đất vùng cao nguyên sơ và yên bình quá đỗi!