Từ thuở lập bản, lập làng, giống lúa nếp than (Đệp cù cha), lúa Ra dư đã theo bước chân thiên di bất định của đồng bào dân tộc Pa Kô lang bạt khắp các cánh rừng Trường Sơn để được gieo ươm qua bao mùa lúa rẫy. Trước đây, giống lúa nếp than, lúa Ra dư chỉ thích hợp nảy mầm trên nương rẫy bám vào sườn đồi, chạy dọc bờ suối hay ngự trên đỉnh đồi cao, thì nay các giống lúa này đã trút bỏ 'tính đỏng đảnh' để chịu nảy mầm trên những thửa ruộng thiếu nước ở các xã La Lay, Đakrông…
Nằm dưới chân dãy Trường Sơn hùng vĩ, cộng đồng người Pa Cô ở Quảng Trị không chỉ mang trong mình câu chuyện về sự kiên cường mà còn lưu giữ một kho tàng văn hóa độc đáo, đậm chất núi rừng. Từ những lễ hội rộn ràng sắc màu, tiếng cồng chiêng vang vọng đến các làn điệu dân ca mượt mà, tất cả tạo nên một bức tranh văn hóa sống động và đầy cuốn hút.
Người Vân Kiều, Pa Kô ở xã biên giới Lìa luôn có truyền thống yêu nước nồng nàn. Dưới ánh sáng của Đảng, của Bác Hồ, tình yêu ấy không bao giờ phai nhạt mà ngày càng được bồi đắp thêm. Thời chiến cũng như thời bình, đồng bào vùng sơn cước này không ngại khó, ngại khổ, luôn đoàn kết một lòng theo cách mạng, luôn chung lòng gìn giữ và quyết tâm xây dựng quê hương, đất nước đẹp giàu.
Nằm ở dải đất miền Trung với vị trí chiến lược trọng yếu, nơi từng diễn ra nhiều cuộc đối đầu lịch sử, nơi giao thoa của các nền văn hóa, trong thời kỳ đổi mới, tỉnh Quảng Trị luôn chú trọng việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử truyền thống để góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội, giao lưu, hợp tác quốc tế.
Những tập tục lạc hậu ăn sâu, bám chặt trong nhận thức, khiến người ốm đau không được đưa đến cơ sở y tế để chữa trị; tục đâm trâu trong các lễ hội gây lãng phí, tốn kém; tục tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, làm trì trệ sự phát triển. Với sự chủ động vào cuộc quyết liệt của cấp ủy Đảng, chính quyền, các ban ngành, đoàn thể, các giá trị văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc văn hóa của đồng bào được gìn giữ, phát huy, nhiều hủ tục lạc hậu đã được loại bỏ.
Đakrông là huyện miền núi có trên 80% người dân sinh sống là đồng bào dân tộc thiểu số. Việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc luôn được cấp ủy, chính quyền địa phương chú trọng thực hiện nhằm góp phần nâng cao chất lượng đời sống tinh thần cho Nhân dân. Trong đó, xã A Bung là một trong những điểm sáng, hiện còn bảo tồn, lưu giữ được các di sản văn hóa vật thể quý giá như cồng chiêng, khèn, trống, thanh la... và cũng là địa phương thành lập được 2 đội cồng chiêng trên địa bàn.
Từ thuở lập bản làng, giống lúa nếp than (đệp cù cha) đã theo bước chân thiên di bất định của đồng bào dân tộc Pa Kô lang bạt khắp các cánh rừng Trường Sơn để được gieo ươm qua bao mùa lúa rẫy. Cứ ngỡ giống lúa nếp than chỉ thích hợp nảy mầm trên nương rẫy bám vào sườn đồi nhưng không nay, giống lúa nếp than đã trút bỏ 'tính đỏng đảnh' để chịu nảy mầm trên những thửa ruộng thiếu nước ở xã A Ngo, Tà Long… trong khát vọng trở thành sản phẩm OCOP chủ lực của huyện rẻo cao Đakrông (Quảng Trị).