Những đóa hoa trong lòng đá
Họ đã nằm lại nơi cửa hang lạnh lẽo để viết nên dòng huyết thư tự do cho Tổ quốc, để lại một nỗi nhớ khôn nguôi trong lòng người ở lại.
Giữa những ngày tháng Tư lịch sử, khi cả nước đang hướng về ngày hội thống nhất, tôi tìm về hang Co Phương (xã Phú Lệ, tỉnh Thanh Hóa), trong tiếng gió đại ngàn xào xạc, câu chuyện về 11 dân công hỏa tuyến hy sinh năm nào hiện về như một khúc ca đầy bi tráng.
Từ lũy tre làng đến tuyến lửa miền Tây
Mùa xuân năm 1953, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn cam go nhất, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, hơn 130 thanh niên ưu tú của huyện Thiệu Hóa cũ, tỉnh Thanh Hóa, đã hăng hái lên đường. Họ rời bỏ lũy tre làng, rời bỏ những bến nước con đò bên dòng sông Chu để gia nhập đội quân dân công hỏa tuyến. Với đôi chân trần và ý chí sắt đá, họ xuyên rừng, vượt dốc, gánh trên vai trọng trách chi viện cho chiến trường Thượng Lào và Tây Bắc.
Nhà bia tưởng niệm liệt sĩ trong Khu Di tích lịch sử cách mạng hang Co Phương.
Trong đoàn quân ấy, có 11 chàng trai, cô gái độ tuổi đôi mươi được biên chế vào một tiểu đội. Họ là những người con của đất Thiệu Nguyên cũ (nay là xã Thiệu Hóa). Ngày ra đi, họ mang theo niềm tin giản đơn là góp một sức mình cho kháng chiến thành công. Nhiệm vụ của họ là đắp đường, sửa cầu tại khu vực Phú Lệ - nơi vách đá cheo leo, nơi mỗi mét đường được mở ra đều thấm đẫm mồ hôi và cả máu xương.
Hang Co Phương (tiếng Thái là hang Cây Khế) ngày ấy là nhà, là nơi trú ẩn duy nhất giúp họ tránh những đợt oanh tạc của kẻ thù. Ban đêm họ miệt mài gánh đá, đào đất dưới ánh hỏa châu; ban ngày, lòng hang tối tăm, ẩm ướt là nơi họ chia nhau mẩu sắn lùi, kể cho nhau nghe về ước mơ ngày hòa bình.
Chiều ngày 2/4/1953, sau những vòng lượn trinh sát, máy bay Pháp bất ngờ dội bom dữ dội xuống bản Sại. Cả vùng núi rừng Phú Lệ rung chuyển trong tiếng nổ chát chúa. Đúng lúc ấy, tiểu đội dân công đang nghỉ ngơi trong hang Co Phương.
Chỉ trong tích tắc, một khối đá khổng lồ hàng chục tấn đổ ập xuống, bịt kín lối ra duy nhất của hang. Những người ở bên ngoài, trong đó có bà Nguyễn Thị Ngọt, người em út của tiểu đội chỉ biết gào thét trong tuyệt vọng. Bộ đội công binh và dân bản đã được huy động tối đa, nhưng giữa thời điểm chiến tranh thiếu thốn, không một máy móc nào có thể xoay chuyển được định mệnh nghiệt ngã ấy.
11 con người bị vùi lấp sau vách đá. Họ đã ra đi trong tư thế của người chiến sĩ, hiến dâng tuổi thanh xuân đẹp nhất cho mạch máu giao thông của chiến dịch không bị đứt đoạn. Tên tuổi của các liệt sĩ: Nguyễn Chi Hoằng, Nguyễn Dụng Phước, Nguyễn Chí Toàn, Nguyễn Thị Diễu, Nguyễn Thị Hội... đã hòa vào đá núi, hóa thành linh hồn của đại ngàn Phú Lệ.
Lịch sử và nén tâm nhang của hậu thế
Hòa bình lập lại, cuộc tìm kiếm và công nhận danh hiệu cho các anh hùng, liệt sĩ hang Co Phương là một hành trình dài của lòng tri ân. Đến năm 1989, sau nhiều nỗ lực của thân nhân và chính quyền, 11 dân công hỏa tuyến chính thức được Nhà nước công nhận là liệt sĩ.
Ông Nguyễn Dụng Khiên, con trai liệt sĩ Nguyễn Dụng Phước, chia sẻ trong xúc động: “Cha tôi và các đồng đội đã chọn ở lại với hang Co Phương. Chúng tôi không đưa các cụ về nghĩa trang quê nhà, vì ở đó, họ mãi mãi có nhau, mãi mãi là một tiểu đội không bao giờ tan hàng”. Sự lựa chọn ấy của thân nhân các gia đình liệt sĩ càng làm tô đậm thêm tính nhân văn và sự gắn kết bền chặt giữa những người đồng chí, đồng đội.
Hôm nay, đứng trước hang Co Phương, ta không chỉ thấy một di tích lịch sử, mà còn thấy một biểu tượng của lòng yêu nước nồng nàn. Những cái tên khắc trên bia đá có thể mờ đi theo sương gió, nhưng công lao của họ đã được tạc vào sử sách. Họ là minh chứng sống động nhất cho chân lý không có chiến thắng nào không có mất mát, không có vinh quang nào không đổi bằng máu xương.
Tháng Tư năm nay, nắng vàng rực rỡ trên những công trình mới của Thanh Hóa. Câu chuyện về bà "Út Ngọt" người cả đời đau đáu với tiếng gọi đồng đội, hay nén tâm nhang của ông Khiên là bài học giáo dục truyền thống sâu sắc với thế hệ trẻ.
Công lao của 11 liệt sĩ dân công hỏa tuyến năm xưa là một phần quan trọng tạo nên "vành hoa đỏ, nên thiên sử vàng" Điện Biên Phủ. Sự hy sinh của họ đã bảo vệ cho những chuyến hàng lên phía trước, cho độc lập dân tộc được vẹn tròn. Khắc ghi công ơn ấy, chúng ta những người đang thụ hưởng thành quả của hòa bình hiểu rằng mỗi bước đường ta đi, mỗi tấc đất ta ở đều mang hơi ấm của những người đã ngã xuống.
Hang Co Phương chiều nay gió vẫn thổi nhẹ. Trong sự u tịch của núi rừng, dường như vẫn còn đâu đây tiếng cười nói của tiểu đội dân công năm ấy. Họ không mất đi, họ chỉ đang ngủ một giấc dài trong lòng đất mẹ, để trông giữ cho quê hương mãi mãi xanh tươi. Khúc tráng ca Co Phương sẽ còn vang vọng mãi, như một lời nhắc nhở về một thời rực lửa, về những con người đã sống và hi sinh vì hai chữ Tổ quốc.
Nguồn Công Lý: https://congly.vn/nhung-doa-hoa-trong-long-da-520684.html
Tin nóng
Lễ hội 'Trở về cội nguồn' tại Đại học Tổng hợp Liên bang Viễn Đông ở Vladivostok trở thành điểm hẹn văn hóa sôi động, giúp sinh viên quốc tế hiểu hơn về lịch sử, truyền thống và con người Việt Nam.
Sương sớm còn vương trên những tán rừng già, giăng thành lớp màn mỏng bảng lảng phủ xuống buôn làng. Từng mái nhà dài của người Mnông ở xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) lặng lẽ thức giấc trong tiếng gà rừng gọi sáng, trong mùi khói bếp len qua vách gỗ. Con đường đất đỏ dẫn xuống bến nước diễn ra lễ cúng hôm nay bỗng trở nên rộn ràng khác lạ!
Trong hai ngày nghỉ lễ 30/4 và 1/5, đảo Cát Bà (thuộc đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng) ước đón gần 70 nghìn lượt khách tham quan, nghỉ dưỡng.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh, chỉ trong hai ngày đầu của kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, địa phương đã đón khoảng 600.000 lượt du khách, tổng doanh thu du lịch ước đạt 1.860 tỷ đồng.
Nhóm bạn thân gồm Bua Nalinthip, Monchanok Saengchaipiangpen cùng nhiếp ảnh, chuyên gia trang điểm có kỳ nghỉ dài ngày tại TP.HCM.
Tính đến 16h ngày 1/5 đã có hơn 755.000 lượt người nhập cảnh hoặc xuất cảnh Hong Kong qua các cửa khẩu. Trong hơn 339.000 lượt người nhập cảnh có hơn 208.000 lượt là du khách Trung Quốc đại lục.
Tin mới
Theo một chủ vựa hải sản tại Thanh Hóa, ghẹ đỏ có tỷ lệ thịt nhiều hơn, được khách hàng ưa chuộng và có giá cao hơn so với ghẹ xanh
Du lịch nông thôn đang trở thành xu hướng được đông đảo du khách lựa chọn trong dịp hè nhờ các trải nghiệm xanh, không gian yên bình và gần gũi với thiên nhiên. Các địa phương, khu điểm du lịch trong tỉnh đã quan tâm đầu tư, phát triển đa dạng loại hình du lịch kết hợp với các hoạt động nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe và trải nghiệm văn hóa bản địa, nhằm tạo sức hấp dẫn du khách.
Trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5 năm 2026, các hoạt động du lịch tại Khu du lịch quốc gia Mộc Châu (tỉnh Sơn La) được tổ chức sôi động, đa dạng, đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, trải nghiệm của du khách.
'In bóng Long thành' là vở diễn kết hợp múa, rối cạn, những tác phẩm hội họa giàu tính biểu tượng, cùng tín ngưỡng thờ Mẫu và âm nhạc dân gian đặc trưng của Thăng Long - Hà Nội, được Nhà hát Múa rối Quốc gia Việt Nam dàn dựng và trình diễn thường xuyên tại Area 75 - Art & Auction (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội).
Bột sắn dây từ lâu đã trở thành một nguyên liệu quen thuộc trong đời sống ẩm thực của người Việt. Không chỉ xuất hiện trong các món ăn truyền thống như bánh, chè mà còn được sử dụng phổ biến dưới dạng thức uống giải nhiệt...
Những năm qua, các trường học trên địa bàn tỉnh đã tích cực đưa trang phục truyền thống của người Vân Kiều, Pa Kô vào quy chế văn hóa học đường. Hoạt động này không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc mà còn giáo dục lòng tự hào, ý thức trách nhiệm cho thế hệ trẻ ngay từ ghế nhà trường.
Trong hai ngày đầu của kỳ nghỉ lễ 30.4 và 1.5, 'xứ trầm biển yến' Khánh Hòa khẳng định vị thế trung tâm du lịch biển hàng đầu cả nước với không khí sôi động, lượng khách đổ về các điểm tham quan và khu nghỉ dưỡng tăng đột biến.
Nằm trên địa bàn phường Quy Nhơn Nam, Bãi Xếp từ lâu đã trở thành điểm đến thu hút du khách. Không chỉ có bờ cát vàng, làn nước trong xanh, nơi đây còn lưu giữ nhịp sống bình dị của làng chài ven biển. Đây sẽ là điểm trải nghiệm khó quên cho du khách trong hành trình khám phá Quy Nhơn.