Từ Hiến pháp năm 1946 – bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – đến hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện hiện nay, hoạt động lập Hiến, lập pháp luôn là trụ cột của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, là nền tảng bảo đảm độc lập dân tộc, quyền làm chủ của Nhân dân và sự phát triển bền vững của đất nước.
Qua 80 năm, hoạt động lập hiến và lập pháp của Quốc hội Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, đồng thời đúc kết được nhiều bài học kinh nghiệm quý báu, làm nền tảng cho sự phát triển trong thời kỳ mới. Những bài học này không chỉ phản ánh hành trình xây dựng, đổi mới và phát triển của Quốc hội mà còn là kim chỉ nam để cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất tiếp tục đổi mới, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong bối cảnh hội nhập và phát triển.
Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, công tác lập pháp đang đứng trước những thách thức chưa từng có. Thực tiễn này đòi hỏi tư duy lập pháp mới, cách tiếp cận linh hoạt hơn và tốc độ xây dựng pháp luật nhanh, kịp thời để dẫn dắt, thay vì chạy theo sự phát triển.
Chia sẻ tại Tọa đàm 'Quốc hội và hoạt động lập hiến, lập pháp - Từ Hiến pháp 1946 đến cải cách thể chế trong kỷ nguyên phát triển mới' do Báo Đại biểu Nhân dân thực hiện, các đại biểu đều cho rằng, hành trình lập hiến của Việt Nam là quá trình bền bỉ kế thừa và sáng tạo. Trên hành trình ấy, Hiến pháp luôn giữ vai trò nền tảng, mở đường cho Quốc hội kiến tạo khung khổ pháp lý và dẫn dắt phát triển đất nước.
'Bản Hiến pháp năm 1959 cực kỳ có giá trị khi thể hiện được bước ngoặt lịch sử của đất nước về nhiều mặt. Thời điểm đó, Quốc hội đã chuẩn bị khá chu đáo và đã ban hành được bản Hiến pháp năm 1959 để định hướng sự phát triển của đất nước và được triển khai áp dụng trong một thời gian khá dài'.
Bắt đầu từ mốc son Hiến pháp 1946, tư tưởng lập hiến, tinh thần pháp quyền và giá trị cho độc lập dân tộc, dân chủ và hạnh phúc cho Nhân dân đã được khẳng định rõ nét. Trong kỷ nguyên phát triển mới, pháp luật cần thực sự đi trước, mở đường và dẫn dắt phát triển. Đó cũng chính là yêu cầu đặt ra đối với một nền lập pháp hiện đại, linh hoạt, kiến tạo và bền vững.
Tại Tọa đàm 'Quốc hội và hoạt động lập hiến, lập pháp - Từ Hiến pháp 1946 đến cải cách thể chế trong kỷ nguyên phát triển mới' do Báo Đại biểu nhân dân tổ chức, Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế (trước đây), Nguyên Phó Trưởng Ban biên tập Hiến pháp 2013 Nguyễn Văn Phúc cho rằng, Hiến pháp và hệ thống pháp luật có vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của đất nước.
Tại Tọa đàm 'Quốc hội và hoạt động lập hiến, lập pháp - Từ Hiến pháp 1946 đến cải cách thể chế trong kỷ nguyên phát triển mới', nhắc lại bối cảnh ra đời đặc biệt của Quốc hội Khóa I và Hiến pháp 1946, GS.TS Trần Ngọc Đường, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nhấn mạnh tầm nhìn vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh, khi Người đã đặt vấn đề Hiến pháp phải do nhân dân xây dựng, nhân dân là chủ thể của quyền lập hiến.
Từ Hiến pháp năm 1946 đến yêu cầu cải cách thể chế trong kỷ nguyên phát triển mới, công cuộc lập hiến, lập pháp của Việt Nam là hành trình bền bỉ của kế thừa và đổi mới. Trên hành trình ấy, Quốc hội luôn giữ vai trò trung tâm, là nơi kết tinh ý chí, nguyện vọng của Nhân dân, đồng thời kiến tạo khung khổ pháp lý cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.