Ngành công nghiệp Việt Nam vẫn sản xuất gia công là chính, xuất khẩu vẫn ẩn dưới thương hiệu của nhiều tập đoàn đa quốc gia, hơn 70% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam thuộc về FDI. Để có nền công nghiệp tự chủ, có những tập đoàn công nghiệp toàn cầu, Việt Nam cần đổi mới công nghệ và sáng tạo, đầu tư vào nghiên cứu và phát triển...
Việt Nam hiện được đánh giá là điểm đến hấp dẫn của nhà đầu tư nước ngoài, với sự xuất hiện của rất nhiều tập đoàn, doanh nghiệp toàn cầu có nhu cầu lớn về nâng cao tỷ lệ nội địa hóa để được hưởng thuế suất ưu đãi khi xuất khẩu.
Bối cảnh hiện nay đang tạo ra 'thời điểm vàng' cho sự vươn lên của khu vực tư nhân, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp, tiến tới làm chủ trên sân nhà.
Trong chuỗi giá trị toàn cầu, Việt Nam vẫn chủ yếu tham gia ở những công đoạn giá trị thấp như gia công, lắp ráp - nơi lợi nhuận mỏng, dễ bị thay thế và ít có quyền đàm phán. Muốn bứt phá, không chỉ đầu tư máy móc mà doanh nghiệp cần tư duy mới.
Năng lực tự chủ sản xuất và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu là yếu tố sống còn của công nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn gặp khó vì yếu công nghệ, thiếu nhân lực chất lượng cao và tỷ lệ nội địa hóa thấp.
Các chuyên gia cho rằng cần tăng cường hợp tác giữa các địa phương, hiệp hội, đồng thời kết nối doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước với các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp đầu chuỗi như: Samsung, Toyota... để bổ trợ, nâng cao năng lực, từ đó nâng cao định vị doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Nếu không chuyển đổi số quyết liệt, liên kết chuỗi giá trị sâu sắc và tăng tốc nội địa hóa, Việt Nam sẽ bỏ lỡ cơ hội vươn lên trung tâm sản xuất công nghệ cao của khu vực.
TS. Nguyễn Quân - nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh, Bộ Chính trị đã ban hành một loạt các nghị quyết đột phá, nổi bật là 'Bộ tứ chiến lược' - tạo động lực để phát triển nền công nghiệp Việt Nam tự chủ, hùng cường, trong đó vai trò hạt nhân của kinh tế tư nhân.
Ngành công nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, xu hướng chuyển đổi xanh, chuyển đổi số mạnh mẽ và yêu cầu ngày càng cao từ chuỗi giá trị toàn cầu. Trong chiến lược phát triển công nghiệp đến năm 2030, tầm nhìn 2045, năng lực tự chủ sản xuất và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu được xác định là yếu tố sống còn để Việt Nam không chỉ là nơi gia công, mà là trung tâm sản xuất công nghệ cao của khu vực
Số liệu trên được đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đưa ra tại tọa đàm 'Tăng tốc chuyển đổi, hiệp lực thúc đẩy phát triển nền công nghiệp Việt Nam tự chủ - hùng cường' tổ chức ngày 27-5, tại Hà Nội.