Thảo luận về dự án Luật Trí tuệ nhân tạo (Luật AI) tại kỳ họp Quốc hội chiều 27.11, các đại biểu tập trung vào việc kiến tạo một hành lang pháp lý, vừa thúc đẩy đổi mới, vừa kiểm soát rủi ro.
Chiều 27.11, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về Dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo (Luật AI), làm rõ triết lý xây dựng: Việt Nam không chờ đợi mà chủ động thiết lập hành lang pháp lý linh hoạt, lấy con người làm trung tâm, nhằm biến AI thành hạ tầng chiến lược quốc gia.
Việc lồng ghép các quy định AI vào hàng chục đạo luật khác nhau sẽ tạo ra sự phân mảnh, mâu thuẫn, và thiếu một cơ quan quản lý tập trung.
Phiên thảo luận tại Tổ về dự án Luật Trí tuệ nhân tạo (AI) đã diễn ra sôi nổi. Các đại biểu (ĐBQH) đồng loạt yêu cầu bổ sung một điều khoản riêng quy định về các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực AI, coi đây là 'lá chắn pháp lý' bảo vệ an ninh quốc gia, quyền con người và trật tự xã hội.
Thượng tướng Trần Quang Phương, Phó chủ tịch Quốc hội yêu cầu cơ quan soạn thảo dự thảo Luật AI nghiên cứu bổ sung tác động của AI với trí não và làm suy giảm khả năng học tập của trẻ em.
Tháng 12/2024, khi Quốc hội Hàn Quốc chính thức thông qua Luật Cơ bản về trí tuệ nhân tạo (AI Basic Act), thế giới lập tức chú ý; không chỉ vì đây là khung pháp lý toàn diện đầu tiên ở châu Á, mà vì nó thể hiện tầm nhìn của Hàn Quốc trong quản lý AI với việc cân bằng giữa quản lý và phát triển, nhờ một 'dây cương' chặt vừa đủ; bởi như Bộ trưởng nước này khẳng định: quản lý AI như thế nào, nói cho cùng, AI cũng phải phục vụ con người.
Với việc ban hành Luật AI, Liên minh châu Âu (EU) đã thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện đầu tiên trên thế giới cho trí tuệ nhân tạo, hướng tới kiểm soát rủi ro nghiêm ngặt, bảo vệ quyền con người, nhưng cũng đặt ra thách thức lớn cho doanh nghiệp về chi phí tuân thủ và khả năng thích ứng.
Tốc độ phát triển quá nhanh của AI tạo ra những rủi ro vượt phạm vi điều chỉnh của luật hiện hành, đòi hỏi một đạo luật riêng đóng vai trò khung, xác lập nguyên tắc an toàn – giải trình – kiểm định và phân định rõ trách nhiệm của mọi chủ thể.
Tương lai trí tuệ nhân tạo (AI) của Việt Nam ra sao phụ thuộc vào chính Dự thảo Luật Trí tuệ nhân tạo đang được xây dựng. Cách Việt Nam phân loại rủi ro sẽ quyết định mở rộng không gian đổi mới hay bó hẹp doanh nghiệp trong chi phí tuân thủ.
Ngày 8-10 vừa qua, Dự thảo Luật AI đã được công khai để lấy ý kiến đóng góp. Dự luật này là nỗ lực của Chính phủ trong việc tạo lập hành lang pháp lý vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa kiểm soát rủi ro phát sinh từ công nghệ AI.
Giữa cuộc đua AI toàn cầu, việc xây dựng thể chế quản trị không chỉ là một yêu cầu tất yếu mà còn là một tuyên bố về tham vọng. Khi Dự thảo Luật AI của Việt Nam đề xuất thành lập Ủy ban Quốc gia do Thủ tướng đứng đầu, chúng ta đang tự đặt ra một câu hỏi nền tảng. Đâu là mô hình tối ưu để vừa giải phóng được sức mạnh công nghệ, vừa kiểm soát tốt những rủi ro chưa từng có tiền lệ?