Trong bối cảnh thiệt hại do thiên tai tại Việt Nam chạm mức kỷ lục hơn 100.000 tỷ đồng/năm, bảo hiểm nông nghiệp không đơn thuần là công cụ bồi thường. Đây là điều kiện tiên quyết để định hình cơ chế chia sẻ rủi ro, tạo điểm tựa vững chắc giúp các ngân hàng sẵn sàng khơi thông dòng vốn lớn cho nông nghiệp xanh.
'Bảo hiểm nông nghiệp không đơn thuần là giải pháp an sinh mà phải được định vị như một công cụ quản trị rủi ro chuyên nghiệp để đưa nông nghiệp Việt Nam vươn tầm hiện đại, xanh và bền vững', Phó Tổng Giám đốc Công ty Bảo hiểm Agribank (ABIC) LÊ ĐÌNH HUY nhìn nhận.
Khi các thị trường toàn cầu ngày càng siết tiêu chuẩn môi trường, phát thải và truy xuất nguồn gốc, nông nghiệp Việt Nam đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh sang mô hình xanh và số. Theo các chuyên gia, để thúc đẩy quá trình này, tín dụng cần chuyển từ cho vay đơn lẻ sang cấp vốn theo chuỗi giá trị và hệ sinh thái dữ liệu.
Trong bối cảnh chuyển đổi kép đang gia tăng, nông nghiệp Việt Nam cần một dòng vốn đủ lớn, đủ dài hạn và có cơ chế phù hợp để thúc đẩy quá trình chuyển đổi thực chất. Theo đó, tín dụng không chỉ đơn thuần là kênh cung ứng vốn mà còn đóng vai trò định hướng, dẫn dắt dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, qua đó góp phần tái cấu trúc mô hình sản xuất theo hướng hiện đại và bền vững.
Dù được kỳ vọng giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn không cần tài sản thế chấp, các Quỹ bảo lãnh tín dụng vẫn chưa phát huy hiệu quả như mong đợi. Theo các chuyên gia, rào cản nằm ở quy mô vốn, cơ chế vận hành và sự thiếu đồng bộ giữa các bên liên quan.
Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho biết, hiện vẫn còn nhiều nút thắt trong triển khai tín dụng nông nghiệp số và xanh.
Theo ĐBQH Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp), tín dụng theo chuỗi giá trị nông nghiệp vừa góp phần giảm thiểu rủi ro tín dụng, vừa nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Để thúc đẩy triển khai rộng rãi, ông đề xuất cần sớm hoàn thiện khung pháp lý với mô hình liên kết chuỗi trong nông nghiệp, tạo cơ sở để ngân hàng mở rộng cho vay theo chuỗi giá trị.
Ngành thủy sản đối mặt rủi ro cao từ thiên tai, dịch bệnh và biến động thị trường, nhưng lại thiếu các công cụ tài chính như bảo hiểm và định giá tài sản phù hợp. Điều này khiến doanh nghiệp khó tiếp cận tín dụng, làm gián đoạn dòng vốn cho sản xuất.
Bảo vệ người nông dân trước rủi ro chính là nền tảng để chính sách tín dụng cho nông nghiệp số, nông nghiệp xanh đi vào thực tiễn và phát huy hiệu quả.
Trước yêu cầu chuyển đổi sang nông nghiệp xanh và số, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng, tín dụng cần đi trước một bước, đóng vai trò dẫn dắt thay vì chỉ hỗ trợ.
Thiếu hệ thống thẩm định đồng bộ đang là rào cản với tín dụng xanh. Theo Phó Trưởng ban Chính sách tín dụng, Agribank Nguyễn Quang Ngọc, cần sớm phát triển hệ sinh thái thẩm định để ngân hàng và doanh nghiệp có cơ sở rõ ràng hơn trong tiếp cận, đánh giá và sử dụng nguồn vốn này.
Ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, đề xuất xây dựng mô hình doanh nghiệp 'dẫn dắt' theo chuỗi giá trị nhằm khơi thông dòng vốn vào nông nghiệp. Các doanh nghiệp này sẽ kết nối sản xuất, tiêu thụ, chuẩn hóa chuỗi và trở thành đầu mối tiếp nhận, phân bổ tín dụng, giúp nâng hiệu quả sử dụng vốn.
Từng huy động hàng chục triệu USD vốn xanh từ các tổ chức quốc tế, đại diện Tập đoàn PAN cho rằng, dòng vốn này đòi hỏi tiêu chuẩn cao về quản trị và minh bạch, nên không phải doanh nghiệp nào cũng có thể tiếp cận.
Quy định chưa cho phép thế chấp quyền sử dụng đất thuê trả tiền hàng năm đang khiến nhiều khoản vay không thể giải ngân, hạn chế dòng vốn vào nông nghiệp. Trong khi đó, các cơ chế cho vay linh hoạt, không cần tài sản bảo đảm được xem là giải pháp trước mắt để hỗ trợ doanh nghiệp.
DNVN – 'Khoảng 90% doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản chưa tiếp cận được bảo hiểm', ông Nguyễn Văn Long – Giám đốc CTCP Nhật Long nêu thực tế đáng lo ngại, cho thấy một 'nút thắt' lớn đang kìm hãm dòng vốn. Khi rủi ro chưa được chia sẻ hiệu quả, tín dụng khó 'chảy' vào nông nghiệp xanh, nông nghiệp số.