Làng nhang Lê Minh Xuân trong thời đại mới

Từ đôi bàn tay cần mẫn của người thợ, từng nén nhang được se, nhuộm, phơi khô không chỉ để phục vụ đời sống tâm linh mà còn mang theo giá trị văn hóa, ký ức và niềm tự hào của một làng nghề ven đô.

Dọc con đường Mai Bá Hương, Thích Thiện Hòa (xã Bình Lợi), chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp những bó tăm nhang đỏ rực được phơi dưới cái nắng gay gắt của Sài Gòn

Tồn tại từ đầu thế kỷ XX, làng nhang Lê Minh Xuân không chỉ là một trong những làng nghề lâu đời của TP.HCM mà còn là nơi sản xuất nhang lớn của khu vực Nam Bộ, gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và những phong tục truyền thống của người dân địa phương

Xưởng nhang Minh Phước của chị Nguyễn Cát Bội Thúy (50 tuổi) nằm trên đường Bích Thiện Hòa,phường Bình Lợi, Thành phố Hồ Chí Minh

Từ những ngày se nhang hoàn toàn bằng tay, trước sức ép cạnh tranh của thị trường và sự xuất hiện của nhang công nghiệp giá rẻ, cơ sở của chị Thúy đã từng bước đưa máy móc vào sản xuất, vừa nâng cao sản lượng, vừa đảm bảo nguồn cung ổn định cho khách hàng

Tuy cơ sở sản xuất đã chuyển sang dùng máy để se nhang, song một số công đoạn thủ công truyền thống vẫn được giữ lại

Việc chuyển sang se nhang bằng máy giúp giảm đáng kể tỷ lệ hư hao: nếu trước đây làm thủ công có thể hỏng tới 800/1.000 cây, thì nay con số này chỉ còn khoảng 80 cây

Trung bình mỗi ngày tại xưởng nhang Minh Phước, mỗi thợ có thể làm từ 70-80 thiên nhang, đạt năng suất gấp khoảng 10 lần so với phương pháp thủ công truyền thống

Việc hiện đại hóa quy trình giúp làng nhang Lê Minh Xuân tự tin vươn xa, đáp ứng nhịp sống hối hả và nhu cầu khắt khe của thị trường

Dẫu máy móc đã hỗ trợ nhiều khâu sản xuất, những công việc như phơi nhang hay nhúng chân tăm vẫn được thực hiện thủ công bởi các nghệ nhân trong nghề

Sau khi hoàn thiện, từng mẻ nhang vẫn phải đi qua một lượt “soi” cuối cùng. Những cây cong, lệch, bột không đều bị nhanh tay loại ra khỏi bó. Ở cơ sở của chị Thúy, mỗi thiên nhang trước khi đóng gói đều được cân lại, đếm đủ 1.000 cây - một công đoạn tỉ mỉ nhưng gần như không thể sai, bởi với người làm nghề, đó không chỉ là con số, mà còn là uy tín đã giữ suốt nhiều năm

Sắc đỏ từ chân tăm nhang nhuộm lên đôi tay người thợ, thành dấu ấn của nghề theo năm tháng

Giữa những đổi thay không ngừng của thị trường, người làng nhang Lê Minh Xuân vẫn lặng lẽ bám nghề. Tình yêu và sự gắn bó với từng nén nhang đã níu giữ nơi này qua năm tháng, để làng nghề không bị cuốn trôi giữa dòng chảy thời gian

Mỗi chuyến xe rời xưởng không chỉ chở đầy những thiên nhang, mà còn mang theo uy tín và nét đẹp tín ngưỡng của người Việt đi khắp mọi nẻo đường

Bên cạnh việc đưa máy móc vào sản xuất, làng nhang nay mở cửa đón khách tham quan. Từng công đoạn như nhuộm tăm, trộn bột, se và phơi nhang trở thành trải nghiệm thực tế, góp phần biến làng nghề thành điểm du lịch, vừa giữ nghề vừa tạo sinh kế bền vững và lan tỏa văn hóa địa phương