Ký ức không quên
Những ngày cuối tháng 4, chúng tôi về thăm ông Hồ Ngọc Toàn, tổ 6, phường Tô Hiệu, thành phố Sơn La, nguyên là Tiểu đội trưởng, Đại đội C408, Đội 40 đoàn thanh niên xung phong (TNXP) Trung ương năm xưa. Năm nay gần 90 tuổi, nhưng những ký ức hào hùng của tuổi trẻ, hy sinh vì Tổ quốc vẫn còn nguyên vẹn trong ông.

Ông Hồ Ngọc Toàn cùng vợ ôn lại kỷ niệm về những năm tháng chiến tranh khốc liệt tại ngã ba Cò Nòi.
Sinh năm 1933, tại xã Tiến Thủy, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, tháng 2/1954, khi vừa tròn 20 tuổi, ông Toàn cùng một số thanh niên trong xã hăng hái tham gia Đoàn TNXP Trung ương, phục vụ chiến dịch Tây Bắc. Những ngày hành quân lên Cò Nòi, ông cùng đồng đội đi bộ 4 ngày thì nghỉ 1 ngày, vượt qua gian khổ, gần 1 tháng mới tới nơi.
Ông Toàn kể: Ngã ba Cò Nòi là nơi giao nhau giữa hai tuyến quốc lộ 13A (quốc lộ 37 hiện nay) và đường 41 (quốc lộ 6 hiện nay), các tuyến chi viện của quân và dân ta từ hậu phương lên Điện Biên đều phải đi qua ngã ba trọng yếu này. Do đó, nơi đây trở thành trọng điểm đánh phá quyết liệt của thực dân Pháp hòng ngăn chặn sự chi viện của ta cho Ðiện Biên Phủ. Số lần đánh phá ngày một dày hơn với quy mô lớn hơn. Ðể gây khó khăn cho lực lượng của ta, địch đã thả nhiều loại bom khác nhau, ban đầu chúng thả bom phá nhằm đánh sập đất, đá, cây cối trên các quả đồi xuống; sau đó thả bom nổ chậm, cuối cùng là thả bom bi, bom bươm bướm, nhằm gây mức độ sát thương cao. Có ngày chúng thả xuống Ngã ba Cò Nòi 300 quả bom, với trọng lượng gần 70 tấn thuốc nổ.
Để đối phó với những quả bom nổ chậm, các tổ quan sát có nhiệm vụ đếm bom, cắm tiêu, rà phá bom. Những chỗ có bom nổ chậm, lực lượng TNXP đứng làm cọc tiêu sống hướng dẫn các lực lượng đi qua. Ban ngày, khi địch thả bom thì lực lượng TNXP ẩn trong rừng, chặt cây gỗ, tre để đặt lên những chỗ bùn, vùng lầy. Khi trời tối, địch ngưng thả bom, TNXP lại vác cuốc, xẻng ra mặt đường san lấp hố bom. Mặc cho tuyến đường bị băm nát, hố bon chằng chịt thế nào, quân ta phải khẩn trương khắc phục, thông tuyến để bộ đội hành quân, kéo pháo, dân công vận chuyển lương thực, thực phẩm tiếp tế cho Điện Biên Phủ. Cứ như vậy, địch đánh phá ta lại nối lại, đảm bảo giao thông thông suốt cho đến khi Chiến dịch Ðiện Biên Phủ toàn thắng.
Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc, ông Toàn cùng đồng đội tiếp tục hành quân nhận nhiệm vụ mới: Mở tuyến đường chiến lược mang bí danh “Công trường 111” nối liền từ thị xã Lai Châu (cũ) đến biên giới Việt - Trung (điểm giáp ranh với tỉnh Vân Nam, Trung Quốc). Năm 1957, ông được phân công công tác tại văn phòng Ủy ban khu Tây Bắc; đến năm 1965, ông chuyển sang làm ủy viên Ban Thể dục thể thao tỉnh. Năm 1984, ông giữ chức Giám đốc Sở Thể dục Thể thao tỉnh đến năm 1993 thì nghỉ hưu. Với những cống hiến cho cách mạng, ông được tặng Huân chương chống Pháp hạng Hai, Huân chương chống Mỹ hạng Nhất, Huy chương TNXP của Trung ương.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng mỗi lần nhắc đến thủa đôi mươi nơi chiến trường lửa đạn, cựu TNXP Hồ Ngọc Toàn lại trào dâng bao niềm xúc động. Được nghe những người trong cuộc năm xưa kể chuyện, chúng tôi thêm tri ân sâu sắc những sự hy sinh to lớn của lực lượng TNXP đã góp phần làm nên kỳ tích trong lịch sử kháng chiến chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam.
Nguồn Sơn La: http://www.baosonla.org.vn/vi/bai-viet/ky-uc-khong-quen-49888











