Hạt nhân tiêu biểu ở vùng cao Ngàm Vạng

Vươn lên thoát nghèo

Vượt hơn 10 km bằng xe máy từ trụ sở xã Yên Sơn qua những khúc cua gấp, dốc cao dựng đứng bám quanh sườn núi đá vôi, chúng tôi tiếp tục đi bộ gần 1 km men theo con đường mòn nhỏ đã láng xi măng đến xóm Ngàm Vạng. Mặc dù lãnh đạo xã hẹn từ trước, nhưng hôm nay các hộ dân trong xóm góp công phát rẫy nên Bí thư Chi bộ Đặng Tòn Su không có mặt ở nhà.

Sinh năm 1992, ở xóm vùng cao nghèo khó nên con đường đến trường của Đặng Tòn Su vô cùng gian nan. Trước đây, xóm gần như sống tách biệt bởi không có đường đi lại, trẻ con đi học và người dân đi chợ phải bám vách núi mà xuống, khó khăn, nguy hiểm và không có chế độ bán trú cho học sinh như bây giờ. Thế nên hầu hết trẻ con Ngàm Vạng bỏ dở từ những năm đầu tiểu học, cả xóm duy nhất có Đặng Tòn Su học cao nhất đến hết lớp 9 hệ bổ túc tại xã.

Anh Su nhớ lại: Hồi đó thích học lắm, vì biết chữ, tìm được việc làm thì mình sẽ không khổ như ông bà, bố mẹ, nhưng do nhà nghèo quá, trời giá rét mà không có áo ấm, bữa no, bữa đói nên phải nghỉ học để làm nương, làm rẫy.

Anh Đặng Tòn Su tập trung phát triển kinh tế từ chăn nuôi bò, lợn đen Táp Ná.

Người Dao ở Ngàm Vạng chủ yếu trồng ngô, sắn, tuy nhiên, do điều kiện thời tiết khắc nhiệt, đất đai cằn cỗi nên năng suất thấp. Nhận thấy nếu chỉ trông chờ vào cây ngô, cây sắn trồng xen lẫn đá tai mèo thì cái đói, cái nghèo vẫn đeo bám, qua tìm hiểu, thấy đất đai, khí hậu tại địa phương phù hợp với cây ăn quả, đặc biệt là cây lê, mận… anh chuyển đổi trồng cây lê thử nghiệm. Anh tham gia các lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật vào trồng trọt, chăn nuôi do xã tổ chức. Năm 2018, trong chuyến thăm xã Yên Sơn, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Lại Xuân Môn (nay là Phó trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương) hỗ trợ 500 cây lê vàng, lê VH06 cho xóm Ngàm Vạng, gia đình anh đăng ký trồng 50 cây. Quá trình trồng và chăm sóc, cây lê sinh trưởng, phát triển tốt, sau 4 năm cho thu hoạch quả, bán ra thị trường với giá 30 - 50 nghìn đồng/kg. Vụ lê năm 2022, 2023, trung bình thu hoạch gần 400 kg/năm. Được hỗ trợ từ Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, gia đình anh đăng ký trồng thêm 100 cây lê giống Đài Loan, hiện đang sinh trưởng và phát triển tốt. Đồng thời, gia đình trồng thêm cây ấu tẩu, chăm sóc và nhân rộng giống mận địa phương (mận hậu) hằng năm bán ra thị trường với giá 30 - 40 nghìn đồng/kg.

Với lợi thế địa hình đồi núi xen lẫn các thung lũng nhỏ, thích hợp với chăn nuôi trâu, bò, ngoài nuôi bò làm sức kéo, gia đình anh Su vay vốn Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội mua thêm 3 cặp bò sinh sản, sau một thời gian chăm sóc, nuôi đúng kỹ thuật nên bò phát triển tốt. Gia đình tận dụng đất ở bãi đất trống, đất đồi trồng cỏ voi, cỏ VA06 trên 3.500 m2 và các phụ phẩm từ lá ngô, đậu, đỗ... để ủ chua thức ăn cho bò nên nguồn thức ăn luôn đảm bảo. Ngoài ra, đầu tư nuôi thêm lợn đen sinh sản, mỗi năm xuất bán từ 8 - 10 con, khoảng hơn 1 tấn lợn hơi.

Anh chủ động đăng bán các loại nông sản của gia đình trên các trang mạng xã hội zalo, facebook…, được người nhiều biết đến và đặt mua nên đảm bảo đầu ra. Thu nhập từ chăn nuôi, trồng trọt giúp gia đình có điều kiện tốt hơn để chăm lo cho 2 con ăn học, mua sắm đồ dùng, xe máy với tổng thu nhập sau khi trừ chi phí đạt trên 100 triệu đồng/năm.

Bí thư chi bộ gương mẫu, năng động

Ngàm Vạng có 20 hộ, 100 nhân khẩu nhưng nằm rải rác thành nhiều nhóm hộ lẻ, cách xa nhau. Là hạt nhân tích cực nên anh Su được bồi dưỡng và kết nạp Đảng năm 2019. Phát huy tính tiền phong, gương mẫu của người đảng viên trẻ, năm 2021, anh được bà con tin tưởng bầu làm Bí thư Chi bộ. Xác định đó vừa là niềm vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm được tổ chức giao cho rất nặng nề, anh Su cùng tập thể chi bộ không ngừng phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, quy tụ, tập hợp nhân dân tích cực tham gia các hoạt động của địa phương. Thấm nhuần lời dạy của Bác “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau”, đối với mỗi việc làm, chủ trương mới, anh Su đưa ra bàn bạc công khai, dân chủ, tôn trọng, lắng nghe ý kiến của đảng viên và bà con trong xóm.

Bí thư Chi bộ Đặng Tòn Su chia sẻ: Là xóm đặc biệt khó khăn, trên 80% hộ nghèo. Để các phong trào thi đua được người dân đồng tình hưởng ứng, cùng thực hiện mang lại hiệu quả thì trước hết các đồng chí trong cấp ủy, đảng viên phải gương mẫu, đi đầu trong mọi công việc, từ đó mới có thể vận động cán bộ, đảng viên và nhân dân học tập, làm theo. Mình phải làm rồi nói bà con mới tin.

Do nhiều người dân không biết chữ, không hiểu tiếng phổ thông nên anh Su và các đảng viên chủ động học tập, nghiên cứu các văn bản, tài liệu cấp trên cung cấp, sau đó chắt lọc những thông tin cần thiết phổ biến bằng tiếng Dao để người dân dễ hiểu, dễ làm theo, nhất là phổ biến các quy định của pháp luật, triển khai thực hiện các phong trào thi đua do cấp trên và địa phương phát động.

Lãnh đạo xã Yên Sơn và Bí thư Chi bộ Đặng Tòn Su (thứ 2 từ trái sang) trao đổi, nắm bắt tâm tư của bà con xóm Ngàm Vạng.

Không chỉ gương mẫu vận động gia đình cải thiện, nâng cao thu nhập, anh Su cùng đảng viên và người có uy tín tích cực hướng dẫn, phổ biến kinh nghiệm sản xuất, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật. Là tổ trưởng tổ vay vốn và tiết kiệm, anh Su vận động và hướng dẫn bà con sử dụng nguồn vốn vay Ngân hàng Chính sách xã hội hiệu quả để chăn nuôi bò và trồng cây ăn quả, tạo thêm nhiều việc làm, tăng thu nhập. Đến nay, 13 hộ chuyển đổi sang trồng cây lê từ nguồn hỗ trợ của Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững.

Cụ Đặng Phụ Nần, 82 tuổi, người có uy tín xóm Ngàm Vạng bộc bạch: Nhiều việc bà con trong xóm chưa hiểu như thực hiện những chính sách của Nhà nước về đăng ký thoát nghèo, xây dựng nông thôn mới, bảo vệ và không chặt phá rừng, đưa gia súc ra khỏi gầm sàn nhà ở, việc ăn ở hợp vệ sinh, thực hiện nếp sống văn minh..., Bí thư Chi bộ Đặng Tòn Su và Ban công tác Mặt trận đến nhà vận động, nói rõ cho bà con hiểu, đồng thời nhiệt tình giúp đỡ bà con lúc khó khăn nên chúng tôi tin tưởng làm theo.

Với những nỗ lực, tận tâm của cá nhân anh Su và sự đoàn kết của tập thể, nhiều năm liền (2020 - 2023) Chi bộ Ngàm Vạng được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ, cá nhân anh Su hoàn thành tốt nhiệm vụ. Hằng năm, số hộ gia đình văn hóa của xóm đạt từ 80% trở lên, đời sống nhân dân ổn định, không có người mắc các tệ nạn xã hội, an ninh trật tự được giữ vững. Hiện nay, 100% trẻ trong độ tuổi đều được đến trường.

Theo Chủ tịch UBND xã Yên Sơn Triệu Văn Diển, Ngàm Vạng là xóm khó khăn nhất của xã, cơ sở vật chất còn thiếu, trình độ dân trí thấp. Bí thư Chi bộ xóm Đặng Tòn Su phát huy tốt vai trò đầu tàu trong lãnh đạo chi bộ cơ sở, lan tỏa tinh thần tự lực, tự cường đến bà con cùng phát huy tinh thần đoàn kết, đồng lòng vượt khó vươn lên thoát nghèo, xây dựng xóm ngày càng đổi mới, phát triển. Thực hiện phong trào “Vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau”, cấp ủy, chính quyền xã Yên Sơn xác định sát cánh, đồng hành với nhân dân để tiếp thêm nguồn lực cả vật chất và tinh thần, xây dựng mô hình sinh kế, từ đó bà con có ý chí vươn lên, không trông chờ ỷ lại, giúp họ từng bước thoát nghèo bền vững.