Ngay sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, vấn đề hòa hợp dân tộc được lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận đặt ra và nhất quán khẳng định: đoàn kết, hòa hợp dân tộc là một cam kết chính trị, thể hiện rõ tư tưởng mở rộng Đoàn kết dân tộc trong thời kỳ mới của cách mạng. Việc giải quyết thành công những vấn đề hòa hợp dân tộc được xem là thắng lợi lớn của Đảng lãnh đạo và Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (tổ chức tiền thân của MTTQ Việt Nam) trong quá trình thống nhất đất nước.
Khái niệm hòa giải và hòa hợp dân tộc ở nước ta từng được bà Nguyễn Thị Bình, Trưởng đoàn đàm phán của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam nhắc đến ở Hội nghị Paris 1973. Và trên thực tế, ngay từ lúc mới được thành lập Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã giương cao ngọn cờ đoàn kết dân tộc nhằm tập hợp mọi người Việt Nam không phân biệt giai cấp, tôn giáo, dân tộc, cùng nhau chống xâm lược, bảo vệ độc lập và thực hiện thống nhất nước nhà.
50 năm qua, với những nỗ lực và sự nhất quán trong chủ trương, chính sách về hòa hợp, hòa giải dân tộc của Đảng và Nhà nước, vấn đề hòa giải, hòa hợp dân tộc đã mang lại những kết quả tích cực, góp phần củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân cho sự nghiệp phát triển đất nước.