Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, sau 80 năm kể từ khi Cách mạng Tháng Tám thành công, cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy được triển khai thần tốc mở ra bước ngoặt lịch sử, kiến tạo tương lai.
Nếu so sánh cách tạo thời cơ và tận dụng thời cơ để chuyển chính quyền quốc gia 4 cấp sang 3 cấp trong thời gian từ giữa tháng 4 đến đầu tháng 7/2025 với cách tạo thời cơ và tận dụng thời cơ để làm nên cuộc Cách mạng Tháng 8 và thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày 2/9/1945 thì 'khập khiễng'. Nhưng không thể phủ nhận, trong hai cuộc cách mạng này, cách tạo thời cơ, tận dụng thời cơ để hoàn thành nhiệm vụ là khá tương thích.
80 năm sau ngày Độc lập, Việt Nam thực hiện cuộc cải cách lịch sử: Tinh gọn bộ máy Nhà nước, hợp nhất các tỉnh, thành và chuyển sang chính quyền địa phương hai cấp.
Những thay đổi có tính cách mạng liên quan đến tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và các đơn vị hành chính là bước chuyển chiến lược để hướng đến nền quản trị quốc gia hiện đại, với chính quyền kiến tạo phát triển, phục vụ nhân dân, và phụng sự đất nước.
Trong tiến trình đổi mới toàn diện đất nước, nhất là đổi mới tổ chức bộ máy và phương thức lãnh đạo, một yêu cầu mang tính nguyên tắc và thực tiễn đang đặt ra cấp thiết: phải rạch ròi vai trò giữa lãnh đạo-quản lý-giám sát trong toàn hệ thống chính trị.
Việc cả nước vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là sự kiện chưa từng có trong tiền lệ, đây có thể xem là cuộc cải cách lớn nhất về tổ chức hành chính từ khi thành lập nước đến nay.
Việc 34 tỉnh thành trong cả nước vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp thể hiện quyết tâm chính trị rất lớn của Đảng và Nhà nước chuẩn bị cho 'tầm nhìn trăm năm' phát triển đất nước.
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối đối với Nhà nước và xã hội. Đây là nguyên tắc mang tính bất biến, tạo nền tảng chính trị vững chắc cho sự ổn định và phát triển đất nước.
Bước đi lịch sử về việc sắp xếp lại bộ máy hành chính nhà nước, thực hiện chính quyền 2 cấp từ ngày 1/7 đã đi vào hoạt động thực tế. Không còn chính quyền cấp huyện, quận và hơn 2/3 chính quyền cấp tỉnh và hầu hết chính quyền cấp xã, phường đã được thành lập mới.
Quán triệt nhiệm vụ trọng tâm lãnh đạo Trung ương chỉ đạo tại buổi lễ hợp nhất tỉnh Đồng Nai 'nay hàng đã xếp xong, cần tiếp tục tinh chỉnh và chạy tiếp', Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Đồng Nai đang chú trọng công tác chỉ đạo, điều hành hoàn thiện mô hình quản trị mới với phương châm dữ liệu tập trung nhưng ra quyết định ở nơi gần dân nhất, nhằm phát huy tối đa hiệu quả vận hành guồng máy chính quyền địa phương 2 cấp.
Từ ngày 1/7/2025, toàn quốc chính thức áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp (tỉnh và xã). Theo đó, cả nước có 34 tỉnh, thành phố và 3.321 đơn vị hành chính cấp xã đi vào hoạt động.
Từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức được triển khai tại Việt Nam. Nhân dân cả nước, đặc biệt là đồng bào các dân tộc tỉnh Thái Nguyên, đã và đang chứng kiến một chính quyền gần gũi hơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân, đặc biệt là cấp xã.
Với phương châm hành động là 'vì nhân dân phục vụ,' mọi quyết sách, mọi hoạt động của chính quyền phường sẽ luôn hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Sự kiện 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đồng loạt tổ chức lễ công bố mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sáng 30/6 vừa qua đã đánh dấu cột mốc chưa từng có tiền lệ trong lịch sử hành chính nước ta; đây là bước chuyển có ý nghĩa đặc biệt trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
Ngày 1-7-2025 đã trở thành ngày lịch sử của nước ta khi bộ máy chính quyền địa phương hai cấp đồng loạt vận hành ở 34 tỉnh, thành mới, mở ra chặng đường phát triển nhanh hơn, mạnh hơn, bền vững hơn. Với vai trò chủ lực của nền kinh tế, khu vực doanh nghiệp có thể học được gì từ cuộc cách mạng này?
Bộ máy mới đã chính thức vận hành từ ngày 1/7. Đây là khởi đầu dài hơi của hành trình kiến tạo quốc gia gọn nhẹ, hiệu lực và thân thiện. Trong đó, Kỳ họp thứ Chín, Quốc hội Khóa XV đã tạo dấu ấn đậm nét qua việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013, 'vẽ lại bản đồ' hành chính quốc gia, kiến tạo hành lang pháp luật cho cuộc cách mạng sắp xếp, tinh gọn bộ máy.