Hơn 95 năm qua, tư duy của Đảng về bảo vệ Tổ quốc luôn được bồi tụ, bổ sung, phát triển để phù hợp và thích ứng trong những hoàn cảnh mới. Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Đảng ta đã xác định một điểm nhấn mang tính đột phá, thể hiện tầm nhìn chiến lược: 'Tăng cường quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên'.
Nhìn lại 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới, mặc dù gặp rất nhiều khó khăn, thách thức, nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, nhất là trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng.
Tự chủ chiến lược là năng lực của một quốc gia - dân tộc chủ động hoạch định và hiện thực hóa các quyết sách chiến lược trong những lĩnh vực then chốt như chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh và đối ngoại nhằm giữ vững quyền tự quyết đối với các vấn đề hệ trọng, không để rơi vào lệ thuộc chiến lược hoặc bị áp đặt trái với lợi ích cốt lõi; đồng thời bảo đảm tối đa lợi ích quốc gia-dân tộc trong quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế.
Dự thảo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng khẳng định, 'đối ngoại đã phát huy tích cực, hiệu quả vai trò tiên phong, góp phần duy trì, củng cố môi trường hòa bình, ổn định, mở ra cục diện mới chưa từng có cho phát triển đất nước'.
Đối ngoại quốc phòng (ĐNQP) là biểu hiện sinh động của sự phát triển tư duy mới của Đảng ta về bảo vệ Tổ quốc (BVTQ), góp phần quan trọng vào thành tựu chung trong 40 năm đổi mới. ĐNQP vừa hợp tác, vừa đấu tranh, đồng thời xây dựng lòng tin giữa các quốc gia trong khu vực và thế giới, kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định, ngăn ngừa nguy cơ chiến tranh, xung đột. Trong 40 năm qua, ĐNQP kiên quyết, kiên trì triển khai nhiệm vụ trên cơ sở giữ vững và tuân thủ luật pháp quốc tế; thêm bạn, bớt thù; giữ cân bằng chiến lược; BVTQ từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy.