Định hình thương hiệu siêu đô thị

Sau khi địa giới hành chính được mở rộng, trong không gian mới, TP HCM bước sang một giai đoạn mới với những cơ hội phát triển chưa từng có. Thành phố đang hướng tới một siêu đô thị đa cực, hội tụ sức mạnh tài chính, công nghiệp, logistics, đổi mới sáng tạo, văn hóa và kinh tế biển.

Không chỉ năng động, sáng tạo, trẻ trung

Trong quý I/2026, TP HCM tiếp tục dẫn đầu cả nước về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với 2,9 tỉ USD, trong đó có tới 1,23 tỉ USD thuộc lĩnh vực kinh tế số, kinh tế xanh. Mới đây, UBND TP HCM đã tổ chức trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 4 dự án công nghệ cao chiến lược, với tổng vốn hơn 1,2 tỉ USD vào Khu Công nghệ cao thành phố.

Theo Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ TP HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, một trong những nhiệm vụ được nhấn mạnh là tập trung đầu tư xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố (VIFC-HCMC), phát triển kinh tế theo hướng công nghệ cao, đổi mới sáng tạo.

Chỉ sau vài tháng chính thức ra mắt và vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện hạ tầng pháp lý, VIFC-HCMC đã đón nhận tổng nguồn vốn đăng ký và cam kết đầu tư tới 19,1 tỉ USD. Đây được xem là con số kỷ lục sau khi TP HCM liên tục thăng hạng trên bảng xếp hạng các trung tâm tài chính toàn cầu GFCI 2026, vượt qua cả Bangkok - Thái Lan hay Jakarta - Indonesia.

Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP HCM - một trong những điểm nhấn định hình thương hiệu siêu đô thị. Ảnh: HOÀNG TRIỀU

Diện mạo siêu đô thị TP HCM cũng ngày càng định hình. Trong ngày 29-4, TP HCM đã đồng loạt khởi công nhiều công trình quy mô lớn về giao thông, bệnh viện, trung tâm hành chính…, khẳng định quyết tâm đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội nhanh chóng, bền vững.

PGS Giannina Warren, Chủ nhiệm Cấp cao Bộ môn Truyền thông chuyên nghiệp - Đại học RMIT Việt Nam, nhận định quy mô của TP HCM sau khi sáp nhập mở ra những cơ hội vượt trội. Quy mô ấy cũng đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết cần định vị lại thương hiệu thành phố một cách rõ ràng, mạch lạc và thuyết phục trong tâm trí người dân và cộng đồng quốc tế.

Bởi lẽ, theo bà Giannina Warren, một siêu đô thị không chỉ được đánh giá bằng quy mô hay tốc độ tăng trưởng; bằng cảm nhận của người dân, du khách hay nhà đầu tư, mà còn dựa trên bản sắc, giá trị và câu chuyện mà địa phương ấy truyền tải. Trong thời gian dài, hình ảnh TP HCM chủ yếu gắn với những thông điệp về sự năng động, sáng tạo, trẻ trung...

"Những mô tả này dù phù hợp với một đô thị đang chuyển mình nhưng trở nên thiếu "sức nặng" khi thành phố đặt mục tiêu trở thành trung tâm tài chính, logistics và giáo dục quốc tế. Một siêu đô thị với nhiều vai trò, từ công nghiệp, tài chính, logistics đến văn hóa và đổi mới sáng tạo cần truyền tải thông điệp mạnh mẽ với bên ngoài và định vị rõ ràng" - PGS Giannina Warren gợi ý.

Tạo sức bật cho doanh nghiệp

Để đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế 2 con số hằng năm như mục tiêu mà TP HCM hướng đến, việc đồng hành cùng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước là điều rất quan trọng.

Số liệu của Thống kê TP HCM trong quý I/2026 cho thấy tổng sản phẩm trên địa bàn thành phố (GRDP) ước tăng 8,27% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong bối cảnh TP HCM có độ mở kinh tế cao, chịu tác động từ biến động thương mại quốc tế, chi phí logistics và giá năng lượng, kết quả tăng trưởng này thể hiện sự nỗ lực rất lớn. Đây cũng là mức tăng trưởng cùng kỳ cao nhất trong 5 năm gần đây, tạo nền tảng quan trọng để kinh tế thành phố tiếp tục tăng tốc trong các quý còn lại của năm 2026.

Dù vậy, trong bối cảnh tình hình địa chính trị tại nhiều nơi trên thế giới vẫn phức tạp và chi phí đầu vào gia tăng, việc mặt bằng lãi suất trong nước chậm hạ nhiệt khiến hoạt động sản xuất - kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp gặp khó khăn.

Mới đây, Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM (HUBA) đã kiến nghị thành phố cụ thể hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả Nghị quyết 57/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết 68/2025 về phát triển kinh tế tư nhân, gắn với đặc thù TP HCM.

Theo HUBA, TP HCM cần xác định rõ các ngành, lĩnh vực ưu tiên để tập trung hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân phát triển, như công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, logistics... Thành phố cũng cần nghiên cứu áp dụng cơ chế thí điểm (sandbox) đối với các mô hình kinh doanh mới, tạo điều kiện cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo tiếp cận và áp dụng công nghệ mới thuận lợi, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thời gian tới, chính quyền TP HCM nhấn mạnh sẽ tiếp tục điều hành chính sách theo hướng linh hoạt, đồng thời phát huy hiệu quả các chương trình bình ổn giá và tăng cường điều tiết thị trường nhằm giảm thiểu tác động của biến động giá năng lượng, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp và ổn định đời sống người dân.

Riêng với VIFC-HCMC - thiết chế đặc thù và là hệ sinh thái tài chính tích hợp, một trong những điểm nhấn định hình thương hiệu siêu đô thị TP HCM - phát biểu tại một diễn đàn đầu tư mới đây, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Công Vinh cho biết TP HCM cam kết đồng hành với các đối tác trong việc hoàn thiện khung pháp lý theo hướng linh hoạt, tiệm cận chuẩn mực quốc tế. TP HCM sẽ tiếp tục tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, có tính dự báo cao và thúc đẩy mạnh mẽ các sáng kiến đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính.

"Với việc kết nối giữa các trung tâm tài chính quốc tế, sự tham gia của các định chế tài chính lớn cùng nền tảng công nghệ và hệ sinh thái đa dạng, TP HCM có đầy đủ điều kiện để trở thành điểm đến của dòng vốn toàn cầu; một trung tâm kinh tế quan trọng của khu vực, đóng góp vào vai trò kết nối các dòng vốn, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong khu vực châu Á. TP HCM luôn cải cách mạnh mẽ, tạo lập môi trường thuận lợi nhất để các ý tưởng đổi mới được thử nghiệm, các mô hình mới được triển khai và các cơ hội mới được hình thành" - Phó Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh.

Tháo gỡ điểm nghẽn thể chế

TP HCM đang triển khai xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt với nhiều kỳ vọng. Theo PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình, Viện trưởng Viện Phát triển chính sách - ĐHQG TP HCM, nếu Luật Đô thị đặc biệt được xây dựng và triển khai đúng hướng, thành phố không chỉ có thêm một công cụ pháp lý mới mà còn có được một "không gian phát triển mới" hoàn toàn thực chất.

PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình cho rằng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thể chế sẽ được tháo gỡ một cách căn cơ, khi TP HCM được trao quyền tự chủ thực chất hơn trong các lĩnh vực cốt lõi. Việc này giúp rút ngắn đáng kể thời gian ra quyết định, tận dụng kịp thời các "cơ hội vàng" phát triển trong bối cảnh nền kinh tế chuyển biến nhanh.

Khi các cơ chế đặc thù được tích hợp trong một đạo luật có hiệu lực lâu dài, TP HCM sẽ có được một khung pháp lý nhất quán, minh bạch và có thể dự báo trước. Từ đó, thành phố củng cố thêm niềm tin cho nhà đầu tư, nhất là nhà đầu tư chiến lược trong các lĩnh vực như tài chính, công nghệ cao, hạ tầng, đổi mới sáng tạo... Điều này không chỉ giúp TP HCM thu hút dòng vốn lớn mà còn nâng cao chất lượng tăng trưởng theo hướng bền vững hơn.

"Cơ chế thử nghiệm thể chế (sandbox) sẽ mở ra không gian để TP HCM tiên phong trong nhiều mô hình kinh tế mới, như kinh tế số, tài chính quốc tế, công nghệ cao, công nghệ chiến lược. Qua đó, thành phố sẽ hình thành các động lực tăng trưởng mới thay thế dần các mô hình truyền thống" - PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình gợi mở.