Mức sinh thấp, chênh lệch giới tính, chênh lệch tỷ lệ sinh giữa các vùng miền và già hóa dân số đang nổi lên là những thách thức lớn đối với bức tranh dân số Việt Nam.
Chính sách dân số đã được Đảng và Nhà nước ta chú trọng trong suốt hơn 60 năm qua, cùng với nỗ lực trên toàn cầu, Việt Nam đã có những tiến bộ đáng kể trong công tác về dân số. Những thành tựu đạt được của công tác dân số đã góp phần to lớn vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tuy nhiên, Việt Nam cũng đang phải trải qua giai đoạn biến động nhân khẩu học sâu sắc, tình hình dân số nước ta đã có những thay đổi căn bản. Kỷ niệm 27 năm Ngày Dân số Việt Nam (26/12/1997 – 26/12/2024), cùng điểm lại 10 xu hướng biến đổi của dân số Việt Nam.
Việt Nam là quốc gia đông dân thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á (sau Indonesia và Philippines) và đứng thứ 15 trên thế giới. Tuy nhiên, trong 3 năm liên tiếp lại đây, mức sinh trên toàn quốc giảm dưới mức sinh thay thế và là mức giảm thấp nhất trong lịch sử.
Nếu mức sinh giảm thấp và kéo dài sẽ tác động trực tiếp tới quy mô dân số, cơ cấu dân số và để lại nhiều hệ lụy như thiếu hụt lực lượng lao động, già hóa dân số nhanh và suy giảm quy mô dân số…
Mức sinh là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới quy mô và cơ cấu dân số; đây vừa là yếu tố tác động vừa là yếu tố phản ánh mức độ phát triển kinh tế-xã hội của một quốc gia.
Việt Nam đang phải đối mặt với thách thức mới nảy sinh. Việc duy trì mức sinh thay thế vững chắc trên phạm vi toàn quốc chưa thực sự bền vững, mức sinh chênh lệch đáng kể giữa các vùng, đối tượng...