Đây là đề xuất được đưa ra trong bối cảnh mức sinh tại Việt Nam đang giảm thấp nhất lịch sử. Nếu mức sinh tiếp tục giảm và kéo dài sẽ tác động trực tiếp tới quy mô, cơ cấu dân số và để lại nhiều hệ lụy như thiếu hụt lao động, già hóa dân số nhanh, tác động lớn đến sự phát triển bền vững của đất nước.
Ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số, Bộ Y tế cho biết Bộ Y tế đang trình cấp có thẩm quyền thông qua chủ trương bãi bỏ các quy định về xử lý vi phạm chính sách dân số không còn phù hợp, trước mắt bãi bỏ xử lý vi phạm với quy định về số con.
Bộ Y tế đang nghiên cứu, xây dựng khung chính sách tổng thể về dân số, bảo đảm tỷ suất sinh thay thế phù hợp với vùng, miền, đối tượng dân cư và số lượng, chất lượng dân số trình Quốc hội.
Công tác dân số trong năm 2024 còn nhiều khó khăn thách thức do nguồn lực cả trung ương và địa phương đầu tư, bố trí cho các hoạt động của công tác dân số thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu.
Mới đây, Ban Tổ chức cuộc thi Sáng tác Logo ngành Dân số đã họp hội đồng để thống nhất ý kiến về việc chọn tác phẩm đoạt giải và góp ý về việc sử dụng mẫu Logo mới cho ngành Dân số trong tình hình mới.
Tại Việt Nam, mức sinh có sự chênh lệch đáng kể giữa các vùng, đối tượng, mức sinh còn cao ở những địa phương có điều kiện kinh tế-xã hội còn nhiều khó khăn.
Theo Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) Lê Thanh Dũng, di cư là sự tất yếu và là động lực của quá trình phát triển. Bên cạnh đó, di cư mang đến các cơ hội về giáo dục, việc làm, thu nhập, chuyển giao công nghệ, giao lưu văn hóa, thúc đẩy hợp tác giữa nơi đi và nơi đến. Song, để bảo đảm phát triển bền vững, cần có những chính sách hỗ trợ người di cư, đặc biệt trong việc chăm sóc sức khỏe và cải thiện điều kiện sống, làm việc.
Việt Nam được dự báo sẽ trở thành quốc gia có dân số già vào năm 2036 và là 'xã hội siêu già' vào năm 2049. Để đất nước phát triển bền vững, bảo đảm mức sinh thay thế phù hợp và chất lượng dân số là bài toán cần được quan tâm, giải quyết không chỉ trước mắt mà còn phải là chiến lược lâu dài.
Trong giai đoạn 2021-2025, Việt Nam đã đặt ra các mục tiêu quan trọng về dân số, bao gồm giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, duy trì mức sinh thay thế và nâng cao chất lượng dân số.
Tình hình mức sinh thấp tại nhiều địa phương hiện nay là một thách thức lớn đối với sự phát triển của đất nước. Để duy trì mức sinh thay thế, cần có những chính sách đồng bộ và hiệu quả, đặc biệt là các chính sách hỗ trợ tài chính, y tế, giáo dục và an sinh xã hội. Đó là ý kiến của các đại biểu tại Hội nghị 'Tổng kết công tác dân số 2024 và triển khai kế hoạch năm 2025' do Bộ Y tế tổ chức sáng 27.12.
Theo báo cáo của Cục Dân số, tổng hợp báo cáo từ các tỉnh, thành phố cho thấy, trong năm 2024, lĩnh vực dân số chỉ hoàn thành 1/3 chỉ tiêu được giao.
Mức sinh trên toàn quốc giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 2,01 con/phụ nữ năm 2022; tới năm 2023 là 1,96 con/phụ nữ và năm 2024 là 1,91 con/phụ nữ, thấp hơn khá nhiều mức sinh thay thế là 2,1 con/phụ nữ.
Công tác dân số còn nhiều khó khăn thách thức. Ba năm liên tiếp, mức sinh trên toàn quốc giảm dưới mức sinh thay thế (2,1 con/phụ nữ).
Theo Bộ Y tế, năm 2024 sẽ là năm thứ 3 liên tiếp mà mức sinh trên toàn quốc giảm dưới mức sinh thay thế (2,1 con/phụ nữ), thậm chí giảm xuống mức thấp nhất từ trước đến nay…
Công tác dân số đang đối mặt với thách thức lớn khi mức sinh giảm dưới mức sinh thay thế suốt 3 năm liên tiếp và dự báo sẽ tiếp tục giảm trong thời gian tới.