Được kiện toàn và vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1/7/2025, HĐND cấp xã trong tỉnh đã nhanh chóng ổn định tổ chức và bắt tay vào thực hiện các nhiệm vụ của nhiệm kỳ mới.
Khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức được triển khai từ ngày 1/7/2025, hàng loạt quy định mới về ngân sách, tài chính thay đổi; theo đó, hoạt động thẩm tra của HĐND cấp xã cũng được điều chỉnh cho phù hợp. Thẩm tra là hình thức giám sát bậc cao khẳng định vai trò giám sát của HĐND trong quản trị tài chính công ở cơ sở.
Đã có nhiều đổi mới trong hoạt động của HĐND cấp xã, phường sau sáp nhập tại tỉnh Hà Tĩnh. Hai chức năng chính là quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương và giám sát những nội dung thuộc thẩm quyền tiếp tục được phát huy hiệu quả, đáp ứng sự kỳ vọng, tin tưởng của cử tri và nhân dân.
Tổ đại biểu HĐND đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát và thực hiện các chức năng của HĐND; đại diện cho ý chí và nguyện vọng của người dân, kết nối giữa cử tri và HĐND, đồng thời giám sát hoạt động của chính quyền địa phương.
Bên cạnh ghi nhận những thành công bước đầu trong hoạt động của HĐND cấp xã, hội nghị giao ban giữa Thường trực HĐND tỉnh Hưng Yên với Thường trực HĐND các xã, phường đã dành phần lớn thời gian để trao đổi, nhận diện một cách thẳng thắn những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Một bản báo cáo chi tiết về các khó khăn, vướng mắc đã được tổng hợp gửi đến hội nghị, không chỉ để mô tả thực trạng mà còn là cơ sở để kiến nghị những giải pháp căn cơ.
Ngày 25/10, tại xã Bắc Hà, Thường trực HĐND xã Bắc Hà đăng cai tổ chức Hội nghị trao đổi kinh nghiệm hoạt động của HĐND cấp xã các địa phương thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khu vực Bắc Hà, Si Ma Cai và Văn Chấn.
Ngày 21/10, tại Trung tâm Hội nghị Thái Bình, HĐND tỉnh Hưng Yên tổ chức hội nghị giao ban giữa Thường trực HĐND tỉnh với Thường trực HĐND các xã, phường.
Thường trực HĐND tỉnh Tây Ninh vừa phối hợp với Ủy ban Công tác đại biểu tổ chức Hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng hoạt động dành cho Thường trực HĐND, các Ban của HĐND, cơ quan tham mưu, giúp việc HĐND cấp tỉnh, cấp xã năm 2025.
Số lượng cán bộ nữ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị tham gia hệ thống quản lý ngày càng chiếm tỉ lệ cao. Để giúp chị em phát huy vai trò, khẳng định vị thế của bản thân trong xã hội, thời gian qua, dự án 'Tăng cường năng lực của các nữ đại biểu HĐND cấp xã tại tỉnh Quảng Trị' do tổ chức Oxfam tài trợ đã triển khai nhiều hoạt động, hội thảo, tập huấn, mang lại hiệu quả thiết thực.
Làm việc với Thường trực HĐND 102 xã, phường trên địa bàn về kết quả, khó khăn, vướng mắc trong quá trình hoạt động chính quyền địa phương 2 cấp, Thường trực HĐND tỉnh Đắk Lắk đề nghị: Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh phối hợp xây dựng kế hoạch tổ chức tập huấn chuyên sâu cho Thường trực, các Ban HĐND cấp xã; chủ trì phối hợp với Thường trực HĐND 102 xã thành lập các cụm thi đua, thuận tiện trong quá trình kết nối phục vụ các hoạt động của Thường trực HĐND tỉnh với cấp xã.
Công văn số 09/CV-BCĐ ngày 30/5/2025 của Ban Chỉ đạo sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp của Chính phủ về việc định hướng tạm thời bố trí biên chế khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp đã vạch ra định hướng tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, trong đó điểm mới quan trọng là tăng cường tính chuyên trách cho HĐND cấp xã.
Sau gần 10 năm thi hành Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân (HĐND) năm 2015, nhiều 'điểm nghẽn' đã bộc lộ rõ ở cấp xã: quyền hạn giám sát chưa đủ mạnh, công cụ giám sát thiếu đồng bộ, kiến nghị sau giám sát nhiều khi không được thực hiện nghiêm. Theo đó, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp càng đặt ra yêu cầu phải làm rõ thẩm quyền và cơ chế bảo đảm hiệu lực hoạt động giám sát của HĐND cấp xã.