Công tác tập hợp, tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân được MTTQ các cấp trong tỉnh phối hợp với cơ quan có thẩm quyền thực hiện thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri, cũng như việc nắm bắt tình hình đời sống Nhân dân. Qua đó, nhiều ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân được cấp có thẩm quyền xem xét trả lời hoặc giải quyết theo quy định của pháp luật.
Sau hơn hai tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Tổ đại biểu HĐND cấp xã đã trở thành 'tế bào' mới trong đời sống chính trị cơ sở. Để đạt được kỳ vọng thật sự mạnh, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đặt ra yêu cầu cấp thiết: giảm số lượng, tăng chất lượng; đồng thời tháo gỡ những vướng mắc về kỹ năng, công nghệ, chế độ bảo đảm và cơ chế hoạt động.
Sau hơn 2 tháng tái lập theo Luật số 72/2025/QH15 Tổ chức chính quyền địa phương, Tổ đại biểu HĐND cấp xã đã hiện diện trong đời sống chính trị cơ sở với nhiều tín hiệu tích cực, được kỳ vọng giúp HĐND gần dân, sát dân hơn. Cùng với đó, những lúng túng trong tổ chức, chồng chéo trong phối hợp, cùng khoảng trống về chế độ bảo đảm khó tránh khỏi, cần sớm có những giải pháp hữu hiệu phát huy vai trò của Tổ đại biểu, để tiếng nói từ từng thôn, từng xóm thực sự đến được nghị trường.
Từng là đơn vị cấu thành của HĐND cấp xã, với Luật Tổ chức chính quyền địa phương được Quốc hội thông qua ngày 16.6.2025, Tổ đại biểu HĐND cấp xã được tái lập trong một bối cảnh hoàn toàn mới: chính quyền địa phương 2 cấp yêu cầu gần dân, sát dân, trách nhiệm cá nhân phải gắn liền với tập thể. Sau gần hai tháng vận hành, Tổ đại biểu HĐND cấp xã đang dần bước ra đời sống với những tín hiệu vui, nhất là rõ trách nhiệm trong tiếp thu, theo dõi, giám sát kiến nghị của cử tri.
Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, để mỗi lời hứa trước dân không rơi vào khoảng trống, cần một cơ chế giám sát, theo dõi và đôn đốc thật chặt chẽ. Thường trực HĐND trực tiếp giám sát việc giải quyết ý kiến, kiến nghị cử tri; MTTQ cùng tham gia, với vai trò kết nối và phản biện xã hội, biến từng kiến nghị của cử tri thành 'hợp đồng trách nhiệm' với chính quyền, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân được thực thi đến cùng.
Khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai, HĐND cấp xã gánh vác trọng trách quyết định nhiều vấn đề sát sườn với đời sống người dân. Để mỗi nghị quyết đều 'đúng, trúng, hợp lòng dân', cần một cơ chế kiểm soát mềm, khách quan và sát thực tiễn. Đó chính là giám sát và phản biện xã hội - lĩnh vực mà Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam các cấp và các tổ chức chính trị - xã hội, đặc biệt là ở cơ sở phát huy hiệu quả, góp phần giữ cho nghị trường luôn sáng đèn, gần gũi với dân.