Nghề làm muối tại các tỉnh ven biển vốn là cơ hội vô cùng màu mỡ để bà con thoát nghèo. Song, nhiều năm trở lại đây, giá muối chạm đáy khiến nhiều diêm dân không còn thiết tha với việc 'bán mặt cho đất, bán lưng cho trời' trên ruộng muối. Điều này vừa là cơ hội, vừa là thách thức để khoa học công nghệ tham gia vào sản xuất nhằm đưa nghề truyền thống trở lại vị trí vốn có như nhiều năm về trước.
Cách TPHCM chưa đầy 100km, rộng muối Long Điền (huyện Long Điền, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu) được nhiều du khách tìm đến trong thời gian gần đây. Với khung cảnh ấn tượng khi nhìn từ trên cao, ruộng muối này cũng đã được độc giả Sài Gòn Tiếp Thị bình chọn vào 'Top 7 Ấn tượng Việt Nam' năm 2023.
Nghề làm muối ở Bạc Liêu đã hình thành cách đây hơn thế kỷ. Hạt muối gắn bó với đời sống lao động sản xuất của người dân địa phương qua nhiều thế hệ. Dù còn nhiều khó khăn, nhưng diêm dân luôn quyết bám nghề với hy vọng nghề muối rồi sẽ thuận lợi, phát triển bền vững.
Nghề muối không thể nuôi sống diêm dân, diện tích làm muối cũng giảm dần, nhường chỗ cho đất làm dự án, công trình kinh tế...
Những ngày này, trên các cánh đồng muối ở huyện Quỳnh Lưu, diêm dân tập trung ra đồng, khẩn trương cải tạo ruộng muối, chuẩn bị bước vào vụ sản xuất mới.
Bạc Liêu là địa phương có diện tích muối lớn của cả nước với gần 1.400 ha. Sản xuất muối tại Bạc Liêu thường bắt đầu từ khoảng tháng 12 đến tháng 4 năm sau.
Hàng chục héc-ta đồng muối ở huyện Hậu Lộc (Thanh Hóa) đang bị diêm dân bỏ hoang. Nguyên nhân, do nghề này vất vả, lợi nhuận thấp. Nhưng cũng có không ít người hoài niệm xưa cũ, rồi đây trên từng ruộng muối sẽ thay vào là các khu đô thị, du lịch, nhà máy. Họ mong muốn lưu giữ lại chút gì đó về nghề truyền thống của cha ông để lại...
Với sự 'bắt tay' giữa nghề làm muối truyền thống và phát triển du lịch cộng đồng, năm 2023, ấp đảo Thiềng Liềng (huyện Cần Giờ, TPHCM) đã đón hàng ngàn lượt khách du lịch, góp phần cải thiện thu nhập cho bà con nơi đây. Tuy nhiên, việc tổ chức du lịch một cách bài bản tại đây vẫn còn một chặng đường dài phải đi.