Theo quan niệm của Phật giáo, Tết Thượng nguyên diễn ra vào ngày rằm tháng giêng là Tết hướng thiện, cầu phúc, cầu an, do đó nhiều người đi lễ chùa vào ngày này.
Đã có nhiều cuốn sách viết về phong tục, tín ngưỡng, văn hóa, con người Việt Nam, và 'Nếp cũ' của nhà nghiên cứu văn hóa Toan Ánh là một trong số ít những bộ sách phong phú và có hệ thống hơn cả.
Dân ta có nhiều cuộc giải trí lành mạnh, những cuộc vui xuân đầy ý nghĩa để nâng cao tinh thần đạo đức, thượng võ...
Đầu năm 2024, Phan Thanh Đà Hải cho ra mắt sách biên khảo 'Mùa Xuân & Lễ Tết, Hội hè của người Việt' (NXB Đà Nẵng).
Bộ sách 'Nếp cũ: Cầm-Kỳ-Thi-Họa' (NXB Trẻ, 2023) của nhà văn, nhà nghiên cứu Toan Ánh là một phần của toàn bộ sách Nếp cũ.
Thần Tài thường được thờ chung một khám thờ với ông Địa hình thành một bộ ông Địa - thần Tài. Nếu ông Địa bảo hộ về đất đai của gia đình thì thần Tài có nhiệm vụ bảo hộ về tiền bạc, tài sản trong nhà. Sự phân biệt giữa Thổ thần và Tài thần khi xưa không rõ lắm, người ta thường cho rằng chức năng bảo hộ về tiền bạc thuộc thần Đất, cho nên khi giải nghĩa Thổ thần và Tài thần, Huỳnh Tịnh Của đều cho là 'thần đất giữ tiền bạc' .
Xóm Thanh Minh, khối 4, tổ 38, phường Thanh Khê Đông (quận Thanh Khê) có một Lăng Ông cổ kính. Soi chiếu với cổ tục tín ngưỡng thờ cá Ông ở Đà Nẵng nói chung, làng biển Thanh Khê nói riêng, có thể thấy đây thực chất là tín ngưỡng thờ vật linh.
Tết Đoan Ngọ hay Tết Đoan Dương là một trong những dịp Tết cổ truyền của người Việt. Trải qua hàng nghìn năm với không ít biến đổi nhưng một số ý nghĩa nhân bản, một số nếp cũ vẫn được lưu truyền đến ngày nay.
Theo nhà văn Toan Ánh, những tục lệ này rất nhiều, và thường làm thỏa mãn sự mong mỏi của con người, chống lại sự khô khan của đạo lý, gây sự gần gũi giữa nam nữ...
Để tránh sự lộng quyền của thái giám nơi cung cấm, nhà Nguyễn đã sử dụng hệ thống hoạn quan trong hậu cung vào việc sai vặt và nhất định không cho can dự vào chuyện triều chính.
Theo nhà nghiên cứu văn hóa Toan Ánh, cung nhân và hoạn quan dưới các triều vua trước là những kẻ đáng thương.
Hái một cành lộc xuân trong thời khắc đầu tiên của năm mới để mang may mắn, tài lộc về nhà có phải là một phong tục đẹp?
'Cúng quanh năm không bằng rằm tháng Giêng'. Đến ngày rằm tháng Giêng, gia chủ sắm sửa lễ vật mâm chay hay hoa quả cúng rằm.
Cho đến tận hôm nay, dân gian vẫn lưu truyền câu nói: 'Mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ, mùng 3 Tết thầy' như lời nhắc nhở về phong tục, thứ tự chúc Tết.
Một món quà bất ngờ vừa đến với nhà văn Mạc Can, đó là việc NXB Trẻ bên cạnh việc ký tác quyền dài hạn còn ứng trước cho ông một khoản tiền 'tương đối khá' để cám ơn ông và hỗ trợ ông chữa bệnh.
'Cúng quanh năm không bằng rằm tháng Giêng'. Đến ngày rằm tháng Giêng, gia chủ sắm sửa lễ vật cúng rằm, thông thường làm mâm chay.
'Cúng quanh năm không bằng rằm tháng Giêng'. Đến ngày rằm tháng Giêng, gia chủ sắm sửa lễ vật cúng rằm, thường làm mâm chay.
Nhà văn Nguyễn Trương Quý cho rằng một số tục lệ ngày Tết đang dần mai một, vì thế sách ngắn gọn, súc tích về những lệ chính ngày Tết là điều cần thiết cho thiếu nhi.
Mấy bữa nay bàn về 'tháng Chạp', có nhiều vị cho biết ở miền Bắc còn gọi tháng này là 'tháng củ mật'. Cứ tưởng đây là tên một loại củ gì đặc biệt, té ra không phải, mà đó là chữ Nho, nghĩa là 'canh phòng cẩn mật'.
Nếu muốn nhìn lại văn hóa đọc cả năm 2019 sẽ là điều bất khả, vì câu chuyện này quá rộng lớn. Nhưng nếu chỉ nhìn một hai mảng nhỏ, ví dụ ở đây là sách tư tưởng - triết lý - nghệ thuật sống, ta sẽ thấy những điều rất mới mẻ và thú vị.
Hái lộc, xông nhà, xuất hành, chúc Tết... là những tục lệ không thể thiếu trong ngày Tết của người Việt xưa. Đó là những giá trị văn hóa mà con cháu Việt gìn giữ đến nay.