Phòng cháy hơn chữa cháy

ĐBP - Theo số liệu từ Cục Thống kê Điện Biên, từ ngày 15/11/2024 - 14/7/2025, toàn tỉnh xảy ra 14 vụ cháy, tăng 75% so với cùng kỳ năm trước, tổng thiệt hại về tài sản ước trên 2,5 tỷ đồng (tăng 76,14% so với cùng kỳ năm trước). Thống kê bình quân trong vòng 8 tháng của năm 2025, Điện Biên xảy ra trung bình 2 vụ cháy mỗi tháng. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do sơ suất trong sử dụng nguồn lửa và sự cố thiết bị điện.

Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an Điện Biên thực hiện biện pháp chữa cháy tại cửa hàng thuộc tổ dân phố 6, phường Điện Biên Phủ. Ảnh: TRƯỜNG LONG

Nhìn ở thời điểm gần hơn, vào khoảng 20 giờ 45 phút ngày 28/9, tại tổ dân phố 11, phường Điện Biên Phủ xảy ra vụ cháy tiệm sửa xe. Lửa lớn đã thiêu rụi toàn bộ tài sản của gia đình. Trước đó, vào 15 giờ 15 phút ngày 25/9, tại trụ sở nhà phân phối Việt Trang thuộc tổ dân phố 6, phường Điện Biên Phủ bùng phát đám cháy. Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy (PCCC) và Cứu nạn, cứu hộ đã huy động 1 xe chỉ huy, 6 xe chuyên dụng cùng 72 cán bộ, chiến sĩ để dập tắt đám cháy. 2 vụ cháy trên cho thấy mức độ nghiêm trọng và bất ngờ của hiểm họa. Lửa không báo trước. Và nếu chờ đến khi cháy mới lo chữa thì đã muộn.

Những con số thống kê phản ánh tình trạng cháy nổ đã không còn là “tai nạn của người khác” mà là nguy cơ thường trực trong mỗi gia đình. Đồng thời cũng cho thấy công tác PCCC ở quy mô hộ gia đình và trong cộng đồng đang bị bỏ ngỏ.

Nguyên nhân cụ thể làm gia tăng cháy tại khu dân cư được Phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ xác định, gồm: Chủ quan trong sử dụng nguồn lửa. Việc lắp đặt, bảo dưỡng hệ thống điện tại các gia đình thường đơn giản hoặc đã sử dụng nhiều năm gây quá tải, dẫn đến chập điện. Quá trình xử trí khi bùng phát đám cháy còn lúng túng một phần do người dân, nhất là ở khu vực nông thôn thiếu trang thiết bị PCCC tại chỗ, thiếu kiến thức PCCC cơ bản. Đây đều là những nguyên nhân không mới nhưng những lỗi này lặp đi lặp lại. Nhiều người biết nhưng chủ quan không sửa. Nguy cơ ai cũng thấy, nhưng lại phó mặc cho lực lượng chức năng.

Lực lượng chức năng hướng dẫn giáo viên Trường Mầm non Hoa Hồng, phường Điện Biên Phủ cách sử dụng bình chữa cháy. Ảnh: P.V

Cháy trong khu dân cư gia tăng cũng cảnh tỉnh về ý thức PCCC trong dân. Phòng cháy không phải trách nhiệm của riêng ai. Đó là nhiệm vụ sống còn của từng hộ gia đình, từng khu phố, từng cá nhân. Bởi khi cháy xảy ra, không chỉ tài sản mất trắng mà sinh mạng cũng có thể bị đe dọa.

Để giảm thiểu cháy nổ, phải hành động quyết liệt, đồng bộ và triệt để: 100% hộ dân có bình chữa cháy, thiết bị báo cháy, lối thoát hiểm. Không sống, kinh doanh trong nhà không đảm bảo an toàn PCCC. Mỗi gia đình phải tự kiểm tra hệ thống điện, gas, và học cách xử lý cháy cơ bản. Tiếp tục nhân rộng mô hình “Tổ liên gia PCCC”, “Điểm chữa cháy công cộng”. Tăng cường thanh tra, xử lý dứt điểm các điểm nguy cơ cao. Tổ chức diễn tập, huấn luyện kỹ năng chữa cháy và cứu nạn - sát thực tế, không hình thức...

Học sinh Trường THCS Him Lam (phường Mường Thanh) trải nghiệm, thực hành chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Lực lượng PCCC không thể có mặt mọi nơi, mọi lúc nhưng mỗi người dân có thể trở thành “lính cứu hỏa tại chỗ” nếu được trang bị kiến thức và ý thức PCCC kịp thời.

Hưởng ứng phong trào “Toàn dân tham gia PCCC”, toàn tỉnh đặt mục tiêu giảm đến mức thấp nhất số vụ cháy, không để xảy ra cháy lớn, không để thiệt hại về người. Để đạt mục tiêu đó, trên hết, phương châm “Phòng cháy hơn chữa cháy” phải được biến thành hành động thực tế. Nếu từng gia đình tại Điện Biên đều trở thành điểm PCCC nhỏ. Mỗi cá nhân nâng cao ý thức trong vận hành an toàn điện - lửa - vật liệu dễ cháy là góp phần xây dựng môi trường sống an toàn. Để gia đình, khu dân cư không phải đối mặt với những mất mát đáng tiếc về tài sản. Hơn thế, không để có thiệt hại về tính mạng con người.