Những thư phòng theo dấu thời gian
VHXQ - Chừng 15 năm trước, khi muốn tìm sách, đặc biệt là sách cũ ở khu vực trung tâm Đà Nẵng hoặc lân cận, người đọc sẽ có trên dưới 20 địa chỉ.

Người trẻ say sưa trong hiệu sách cũ.
Có thể nói, đời sống của sách cũ Đà Nẵng những năm đầu thế kỷ 21 sinh động và nhiều lựa chọn. Điều thú vị là đời sống đó, hoàn toàn thản nhiên trước sự tàn phai sắp sửa của 15 năm sau, khi công nghệ và AI chiếm lĩnh đời sống.
Sách cũ, dù của 15 năm trước hay 15 năm sau, vẫn là thế giới rất riêng của những độc giả rất lạ. Họ có thể là những người hoài cổ nhất, chỉ tôn sùng sách giấy truyền thống; và họ, cũng có thể là những người thấu tỏ về sách điện tử, sách nói, sách tương tác, sách đa phương tiện… Sách cũ chính là một phần ký ức đẹp đẽ và đam mê.
Nhiều người chơi sách cũ cho rằng, đọc sách là sở thích nhưng tìm được sách mong muốn là sự hữu duyên. Duyên hay chưa này còn bởi sự kín tiếng, kín kẽ trong phong chất người bán sách.
Độ 15 năm trước, ở Đà Nẵng, có lẽ không quá nhiều người biết về các tiệm sách cũ tại nhà của ông Liêm (đường Lê Hồng Phong) hay bà Thanh (đường Thanh Huy 1). Nếu biết, họ sẽ trầm trồ và kinh ngạc bởi những cuốn sách lạ, quý và gần như độc bản mà chủ nhân đang có. Đa số người bán sách cũ, doanh thu không phải là vấn đề được đặt nặng. Số lượng, giá cả nhiều khi không quan trọng bằng niềm vui có được sau cuộc trao đổi, chuyện trò về chính tập sách đó.
Cũng có khi, người bán chỉ cho chiêm ngưỡng cuốn sách, quý lắm thì được chạm vào, hít hà mùi sách cũ, cảm nhận về kỹ thuật dàn trang, làm tép sách, đóng gáy, kết bìa… Tuyệt nhiên, không có cuộc ngả giá hay giao kèo nào.
Bởi cuốn sách là của báu mà gia chủ muốn cất giữ hoặc đã được đặt trước bởi nhà sưu tầm nào đó.

Cảm giác thú vị mà sách cũ mang lại, có khi không phải là niềm vui sở hữu. Đến với căn nhà của họ, đi giữa hai hàng giá được phủ đầy sách, độc giả như trôi về không gian tĩnh lặng, cái ngã nhiều khi biến mất bởi hấp lực của những cuốn sách được xếp chồng lên ngay ngắn như những phiến đá thời gian. Thế giới ấy muốn nói với chúng ta điều gì của những ngày xưa, hôm nay và mãi sau?
Vì nhiều lý do từ gia đình của chủ tiệm hay nhu cầu của xã hội mà nhiều hàng quán sách cũ tại Đà Nẵng đã tạm dừng, nghỉ hẳn hoặc buôn bán có phần chập chờn. Tuy nhiên, vẫn luôn có vài địa chỉ bền bỉ, đều đặn suốt hàng chục năm, như ở nhà sách Nhất Nam (510 Tôn Đức Thắng). Những lịch sử, văn hóa, văn chương, nghệ thuật xứ Quảng… trong nhiều tựa sách được xuất bản từ hơn nửa thế kỷ trước hoặc lâu hơn, đã lan tỏa trong niềm hạnh phúc được trao đi từ ông chủ của tiệm sách Nhất Nam.
Ngoài những người bán sách cũ thâm niên như ông Thông, ông Liêm, bà Thanh, anh Xuyên… bức tranh về không gian sách và sách cũ Đà Nẵng của những năm đầu thế kỷ 21 còn được tô điểm thêm bởi đam mê của những 8X - người trẻ của thời điểm đó.
Những Chilibook, Lovetree, Reading Corner… với các phiên chợ sách cũ hàng tháng đã trở thành thương hiệu trong giới mê sách; hay những quán cà phê sách như Dieu Bong Bookstore, The Book Library and Coffee, Green and Brown Coffee Bookstore… làm sinh sắc thêm đời sống sách vở, đã trở thành những nơi kết nối của 6X, 7X, 8X mê sách.
Nếu đọc sách và sưu tập sách là việc của mỗi người thì những địa chỉ sách của người trẻ như vậy lại là nơi liên kết những con người có phần khép kín và kết nối chuyện của mỗi người thành câu chuyện của một cộng đồng đọc sách với nhiều chia sẻ và đồng cảm.
Những mảnh ghép nho nhỏ của bức tranh văn hóa đọc mười lăm năm trước, những kỷ niệm về những tiệm sách cũ ở Đà Nẵng của những năm đầu thế kỷ 21; không chỉ là sự hoài niệm về thời gian đã mất mà còn là câu hỏi của thì hiện tại: nếu những tiệm sách cũ cuối cùng biến mất mà không có sự tiếp nối thì thế giới sách cũ, những phiến đá vĩnh cửu của tri thức sẽ viết tiếp câu chuyện đời sống và nhân loại như thế nào?
Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/nhung-thu-phong-theo-dau-thoi-gian-3335044.html











