Kỳ II: Khi chuyển đổi số 'chạm' tới cơ sở

Cách mạng Chuyển đổi số Phú Thọ trong kỷ nguyên vươn mình

Vận hành chính quyền số ở Vạn Xuân

Cán bộ xã Vạn Xuân hướng dẫn người dân khu 22 sử dụng hệ thống văn bản trên máy tính.

Nếu chuyển đổi số chỉ dừng ở chủ trương, sẽ rất khó tạo ra thay đổi thực chất. Nhưng ở xã Vạn Xuân, câu chuyện bắt đầu từ những điều cụ thể: Hạ tầng được đầu tư đồng bộ, nhiệm vụ chia nhỏ đến từng cán bộ và kết quả được đo đếm bằng thời gian xử lý công việc.

Tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của xã, hình ảnh người dân ôm tập hồ sơ giấy chờ đợi đang dần biến mất. Thay vào đó là thao tác quét mã QR, nộp hồ sơ trực tuyến và tra cứu tiến độ ngay trên điện thoại thông minh. Hiện 100% cán bộ, công chức xã được trang bị máy tính, sử dụng chữ ký số; việc xử lý văn bản đi - đến diễn ra hoàn toàn trên môi trường điện tử. Quan trọng hơn, thời gian giải quyết thủ tục hành chính đã rút ngắn từ 30-50% so với trước.

Sự thay đổi này bắt nguồn từ tư duy lãnh đạo xác định rõ vai trò của chuyển đổi số trong phát triển địa phương. Đồng chí Vương Đức Thủy - Bí thư Đảng ủy xã Vạn Xuân cho biết, ngay từ đầu nhiệm kỳ, xã đã đưa chuyển đổi số thành một trong hai khâu đột phá. Mục tiêu không nằm trên giấy mà được cụ thể hóa thành 14 chỉ tiêu, 32 nhiệm vụ, gắn với lộ trình và người chịu trách nhiệm rõ ràng. Mỗi nhiệm vụ có “địa chỉ”, biến việc giám sát từ hình thức thành công cụ điều hành thực chất.

Ở xã Vạn Xuân, chính quyền số được vận hành đồng bộ, hạ tầng là điều kiện tiên quyết. Đến nay, 100% cơ quan, trường học, trạm y tế trên địa bàn có kết nối Internet; trên 95% hộ gia đình sử dụng cáp quang, hơn 90% dân số trưởng thành có điện thoại thông minh; 50% khu dân cư đã được trang bị máy tính phục vụ công tác số hóa tại cơ sở; các hộ kinh doanh cũng được hỗ trợ đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Trí - Trưởng khu 22, xã Vạn Xuân cho biết: “Trước đây, mỗi khi triển khai nhiệm vụ hay thông báo tới người dân, chúng tôi chủ yếu họp trực tiếp hoặc phát giấy mời, vừa mất thời gian vừa khó đảm bảo đầy đủ thông tin. Từ khi ứng dụng công nghệ số, nhiều nội dung được truyền tải nhanh qua các nhóm Zalo của khu dân cư, người dân nắm bắt kịp thời hơn. Nhờ đó, công việc ở khu được xử lý nhanh gọn, minh bạch, người dân cũng đồng thuận cao hơn.”

Khi hạ tầng đủ mạnh, chuyển đổi số đã thực sự tạo ra giá trị kinh tế, lan tỏa trong đời sống cộng đồng dân cư.

Xã Tây Cốc: Điều hành bằng kết quả

Nếu ở xã Vạn Xuân, chuyển đổi số thể hiện đậm nét qua hạ tầng số, thì ở xã Tây Cốc, hiệu quả bứt phá lại đến từ kỷ luật thực thi. Xã quán triệt và áp dụng triệt để nguyên tắc: “Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả”.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tây Cốc trao đổi cùng bà con việc sử dụng điện thoại thông minh khi giao dịch.

Khi công việc được lượng hóa và tiến độ bị giám sát liên tục trên hệ thống, sự chậm trễ không còn “khoảng trống” để tồn tại. Trong quý I/2026, xã đề xuất 10 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó, có 3 nhiệm vụ đã hoàn thành, 7 nhiệm vụ đang bám sát tiến độ, tuyệt đối không phát sinh hồ sơ quá hạn. Những con số này minh chứng cho bộ máy đang vận hành có kiểm soát cao độ.

Đồng chí Hà Trung Thành - Bí thư Đảng ủy xã Tây Cốc khẳng định, nguyên tắc “5 rõ” đã rút ngắn thời gian xử lý công việc và triệt tiêu sức ỳ của bộ máy. Việc đánh giá cán bộ nay dựa trên kết quả thực tế trên phần mềm, thay vì những bản báo cáo thành tích định tính.

Sự quyết liệt trong điều hành lập tức phản ánh qua các chỉ số: 100% văn bản (trừ văn bản mật) xử lý trên môi trường điện tử; 100% lãnh đạo sử dụng chữ ký số. Tỷ lệ giải quyết hồ sơ dịch vụ công trực tuyến toàn trình đạt mức ấn tượng 99,15%; 100% phí, lệ phí thanh toán trực tuyến. Công tác số hóa hồ sơ đạt 96,29%, cấp kết quả điện tử đạt 95,88%.

Trên địa bàn xã Tây Cốc, làn sóng số hóa đã lan tỏa qua 31 Tổ công nghệ số cộng đồng phủ kín 100% khu dân cư. Đây là lực lượng “cầm tay chỉ việc”, trực tiếp hướng dẫn người dân thụ hưởng tiện ích số. Ông Nguyễn Văn Trọng (xã Tây Cốc) chia sẻ: “Bây giờ nhiều việc có thể làm ngay trên điện thoại, nộp hồ sơ xong cũng theo dõi được tiến độ nên người dân yên tâm hơn. Lúc đầu chúng tôi cũng chưa quen, nhưng có Tổ công nghệ số ở khu dân cư hướng dẫn tận tình, giờ thì thấy tiện lợi thật, nhất là với người lớn tuổi”.

Xã Tây Cốc là minh chứng cho việc không bắt đầu từ công nghệ, mà bắt đầu từ kỷ luật thực thi. Khi công việc giao rõ và đánh giá bằng kết quả, công nghệ sẽ trở thành “bộ lọc” minh bạch, khách quan, không phụ thuộc vào cảm tính.

Từ xã Vạn Xuân đến xã Tây Cốc, có thể thấy rõ cách một Nghị quyết đi vào cuộc sống. Những chuyển động này không chỉ gỡ bỏ các rào cản hành chính cũ kỹ mà đang kiến tạo một không gian phát triển mới - nơi chính quyền số, kinh tế số và xã hội số cùng cộng hưởng để phục vụ Nhân dân ngày một tốt hơn.

Chuyển đổi số chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng quyết tâm chính trị, cách làm bài bản và trách nhiệm rõ ràng đến từng cá nhân. Khi mỗi nhiệm vụ đều có địa chỉ, mỗi kết quả đều được đo đếm minh bạch, thì công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ mà trở thành đòn bẩy thúc đẩy đổi mới quản trị. Đây chính là hướng đi căn cơ để chuyển đổi số lan tỏa sâu rộng, mang lại giá trị thiết thực cho người dân và cộng đồng.