Trong bối cảnh mô hình tăng trưởng tuyến tính truyền thống bộc lộ nhiều giới hạn, kinh tế tuần hoàn (KTTH) đang trở thành yêu cầu tất yếu để bảo đảm đồng thời mục tiêu tăng trưởng kinh tế, an ninh tài nguyên và an toàn môi trường. Đây không chỉ là xu hướng toàn cầu, mà còn là cơ hội chiến lược để Việt Nam tái định vị mô hình phát triển theo hướng xanh, bền vững và có sức cạnh tranh dài hạn.
Theo Đại diện UNDP tại Việt Nam, kinh tế tuần hoàn không chỉ là giải pháp môi trường mà còn có thể mang lại lợi ích kinh tế 4.500 tỷ USD đến năm 2030, tạo việc làm và mở rộng thị trường xanh.
Dự thảo văn kiện Đại hội Đảng XIV tiếp tục bổ sung những mục tiêu về kinh tế tuần hoàn nhằm kiến tạo mô hình tăng trưởng dựa trên tính bền vững và nhân văn.
Tại Hội thảo tập huấn về Kinh tế tuần hoàn trong khuôn khổ Dự án 'Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn cho doanh nghiệp', UNDP Việt Nam nhấn mạnh vai trò của Mạng lưới Kinh tế tuần hoàn Việt Nam nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh.
Kinh tế tuần hoàn không chỉ là xu thế mà đã trở thành ưu tiên chiến lược của nhiều quốc gia, thể hiện rõ qua Thỏa thuận Xanh châu Âu và các kế hoạch hành động tại khu vực châu Á. Đối với doanh nghiệp, kinh tế tuần hoàn không chỉ là nghĩa vụ môi trường, mà còn là lợi thế cạnh tranh, giúp doanh nghiệp tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế và nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng...
Đó là những chia sẻ của chuyên gia Florian Beranek tại Hội thảo tập huấn về Kinh tế tuần hoàn do Viện Chính sách kinh tế môi trường phối hợp với UNDP Việt Nam và Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức.
PGS.TS Nguyễn Thế Chinh nhấn mạnh: 'Áp dụng kinh tế tuần hoàn đòi hỏi phải nhận thức rõ bối cảnh trong nước và quốc tế, hiểu thực trạng triển khai, xác định đúng thuận lợi - khó khăn và quan trọng nhất là tạo ra động lực nội tại để thúc đẩy chuyển đổi'.
Bắt tay khai phá vùng gò đồi hoang hóa từ năm 2018, sau 7 năm bền bỉ khai hoang, anh Bùi Quang Huyên ở thôn Thượng Phước, xã Triệu Phong đã biến vùng đất khô cằn, sỏi đá thành trang trại nông nghiệp tuần hoàn quy mô lớn, với doanh thu hàng tỉ đồng mỗi năm.
Mặc dù hiện nay Việt Nam đã ban hành tương đối đầy đủ chiến lược, danh mục ưu tiên đặc biệt là Kế hoạch hành động quốc gia về kinh tế tuần hoàn (KTTH) đến năm 2035 (Quyết định 222/QĐ-TTg ngày 23/1/2025). Tuy nhiên, theo các chuyên gia, khu vực kinh tế này vẫn chưa thể bứt phá do thiếu văn bản hướng dẫn cụ thể và thiếu những 'trung gian kết nối' để đưa chính sách vào thực tiễn.
Trước nguy cơ cạn kiệt tài nguyên và ô nhiễm gia tăng, thế giới đang tìm hướng phát triển bền vững hơn. Kinh tế tuần hoàn nổi lên như một giải pháp, giúp tái sử dụng nguyên liệu, giảm lãng phí và tạo giá trị mới từ những gì từng bị bỏ đi. Từ xu hướng xanh, nó đang trở thành nền tảng của tăng trưởng hiện đại.
Chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn (KTTH) là ưu tiên của nhiều nước ASEAN nhằm tiết kiệm tài nguyên, giảm ô nhiễm. Từ 2021, ASEAN áp dụng Khung KTTH thúc đẩy tăng trưởng bền vững, đòi hỏi phối hợp chính sách, huy động nguồn lực và hợp tác liên ngành.
Pháp thúc đẩy kinh tế tuần hoàn bằng cách tái sử dụng nước thải trong nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm, giảm thiểu lãng phí tài nguyên.
Kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam thời gian tới cần được thúc đẩy song hành với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Để kinh tế tuần hoàn (KTTH) lan tỏa, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở công nghệ hay chính sách, mà còn ở thay đổi nhận thức của toàn xã hội và mỗi doanh nghiệp cần có chiến lược phát triển, không phải trách nhiệm tuân thủ.
Trong bối cảnh Việt Nam đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững, kinh tế tuần hoàn (KTTH) đang được xác định là hướng đi chiến lược dài hạn. KTTH không chỉ là giải pháp môi trường, mà là trụ cột của mô hình tăng trưởng mới, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.