Dấu tích chùa xưa
Thác bản văn bia chùa Phổ Quang còn lưu giữ đã góp phần phục dựng diện mạo lịch sử - văn hóa của làng Thanh Châu xưa (nay thuộc phường Hội An Đông, thành phố Đà Nẵng). Từ tư liệu này, chùa Phổ Quang tuy không còn dấu tích kiến trúc nhưng ký ức lịch sử hiện lên như một minh chứng sinh động cho đời sống tín ngưỡng và quá trình khai phá, phát triển của cư dân địa phương qua nhiều thế kỷ.
Thác bản văn bia chùa Phổ Quang. Ảnh: P.P.T
Dấu tích chùa cổ qua văn bia Hán - Nôm
Thanh Châu là một trong những làng hình thành sớm ở vùng đất Hội An, từng giữ vị trí quan trọng trong tiến trình lịch sử - văn hóa của địa phương.
Trong quá trình sưu tầm tư liệu, các nhà nghiên cứu đã tiếp cận được thác bản văn bia chùa Phổ Quang - một ngôi chùa từng tồn tại tại làng Thanh Châu. Tư liệu này được giới thiệu trong Tổng tập thác bản văn khắc Hán Nôm (tập 20, số ký hiệu 19350, trang 350) do Viện nghiên cứu Hán Nôm Việt Nam phối hợp với Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp và Viện Cao Học Thực hành Đại học Sorbonne (Pháp) xuất bản và công bố.
Theo nội dung văn bia, chùa Phổ Quang được xây dựng/trùng tu vào năm Tự Đức thứ 7 (1854) tại xứ Cây Giá, trên diện tích khoảng 2 sào, từ nguồn ruộng đất do người dân địa phương cúng tiến. Không chỉ ghi nhận công đức, văn bia còn phản ánh rõ vai trò chủ thể của cộng đồng trong việc kiến tạo không gian tín ngưỡng.
Đối chiếu tư liệu địa bạ năm Gia Long và văn bia năm Tự Đức cho thấy sự khác biệt về diện tích cũng như tứ cận của khu đất chùa, qua đó phần nào phản ánh những biến động về đất đai và địa giới hành chính qua thời gian.
Tư liệu quý cho nghiên cứu lịch sử - văn hóa địa phương
Văn bia chùa Phổ Quang không chỉ có giá trị về mặt tư liệu mà còn mang giá trị nghệ thuật đáng chú ý. Tráng bia trang trí hình lưỡng nghi, diềm bia chạm khắc rồng cách điệu kết hợp hoa dây, hồi văn, chữ khắc theo lối khải thư, hiện vẫn còn rõ nét.
Bia được lập vào năm Tự Đức thứ 7 (1854), do Yến hộ Thư lại Nguyễn Văn Tố đứng ra dựng. Ông là một trong những yến hộ tham gia khai thác yến sào - nghề truyền thống gắn liền với cư dân làng Thanh Châu. Nghề này từng được ghi nhận trong Phủ biên tạp lục của Lê Quý Đôn, cho thấy vai trò kinh tế quan trọng của địa phương trong lịch sử.
Dưới triều Nguyễn, vào năm 1805, vua Gia Long đã cho phép quy tập dân Thanh Châu lập đội khai thác yến sào, hằng năm nộp sưu yến, đồng thời miễn giảm một số loại sưu thuế. Điều này thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với một ngành nghề đặc thù, góp phần ổn định sinh kế cho cư dân địa phương.
Từ những thông tin còn lưu lại trên văn bia, có thể thấy chùa Phổ Quang từng là một thiết chế tín ngưỡng quan trọng trong đời sống cộng đồng làng Thanh Châu. Dù ngày nay không còn hiện diện, nhưng qua tư liệu Hán Nôm, ngôi chùa vẫn góp phần làm sáng tỏ lịch sử địa phương cũng như quá trình phát triển của Phật giáo tại vùng đất Hội An.
Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/dau-tich-chua-xua-3335973.html
Tin nóng
Tây Ban Nha, một trong những biểu tượng du lịch toàn cầu, đang chứng kiến một cuộc xung đột văn hóa đô thị gay gắt. Không còn dừng lại ở việc phàn nàn, người dân tại các thành phố lớn đang quyết liệt phản kháng để giành lại không gian sống vốn đang bị biến thành những 'phòng trưng bày' phục vụ nhu cầu check-in quá mức của du khách.
Tuần lễ trái cây lần này dự kiến có hơn 230 gian hàng trưng bày, giới thiệu các loại trái cây theo mùa; các sản phẩm chế biến từ trái cây. Người dân TPHCM có cơ hội tiếp cận với sản phẩm nông sản chất lượng cao, xanh của vùng ĐBSCL và các địa phương.
Ngày 10/5, Vườn Quốc gia U Minh Hạ (tỉnh Cà Mau) phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau và các đơn vị liên quan tổ chức Lễ khai mạc các chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch 'Hương rừng U Minh năm 2026'.
Ngày 10/5/2026, tàu buồm huấn luyện KRI Bima Suci thuộc Hải quân Indonesia đã cập bến cảng Sài Gòn-Hiệp Phước (Thành phố Hồ Chí Minh), bắt đầu chuyến thăm xã giao thành phố trong 4 ngày.
Ngày 10/5, tại di tích quốc gia đặc biệt đền Bia (xã Tuệ Tĩnh), Bộ Y tế phối hợp với Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, Sở Y tế Hải Phòng, tổ chức dâng hương tưởng niệm Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh và triển khai Chương trình khám bệnh 'Vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn năm 2026'.
Được xem là ông tổ võ học Trung Hoa, vị cao thủ này được cho đã luyện thành cả 72 tuyệt kỹ Thiếu Lâm.
Tin mới
HNN.VN - Triển lãm 'Có một… dòng sông' mang đến những rung cảm đặc biệt về khả năng biểu đạt vô tận của một chất liệu tưởng như mong manh, đó chính là màu nước.
Ngày 10/5, hơn 40 cựu giáo viên, học sinh thời kỳ kháng chiến chống Mỹ của Trường Khánh Bình giai đoạn 1960-1975 (nay là Trường Tiểu học 1 Khánh Bình Đông, xã Khánh Bình) có buổi họp mặt ấm áp và đầy xúc động.
Triển lãm 'Her' mở đầu chuỗi hoạt động sáng tạo bao gồm sáng tác, trưng bày và đối thoại nghệ thuật đã chính thức khai mạc ngày 10/5 tại Trung tâm Nghệ thuật Aqua Art (Hà Nội).
Tạp chí Wanderlust vừa công bố danh sách '10 địa điểm lưu trú mang dấu ấn lịch sử nổi bật của thế giới năm 2026', trải dài từ cung điện tại Malta đến tu viện cổ ở Peru. Mỗi không gian hiện lên như một lớp thời gian được gìn giữ nguyên vẹn, nơi những bức tường lưu giữ và tiếp tục kể lại câu chuyện của quá khứ.
Chiều 10/5, tại Hồ Văn, Khu di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội) diễn ra Lễ trao giải và khai mạc trưng bày tranh của cuộc thi 'Di sản trong mắt em'.
Chiều 10/5, Trường Đại học Hoa Lư phối hợp với Hiệp hội Du lịch tỉnh Ninh Bình tổ chức Vòng chung kết cuộc thi 'Tôi yêu du lịch Ninh Bình' lần thứ 5.
Sự kiện 'Hương rừng U Minh năm 2026' diễn ra sáng ngày 10/5, tại Vườn Quốc gia U Minh Hạ với đa dạng hoạt động văn hóa, thể thao trải nghiệm đặc sắc. Hơn 1.500 vận động viên, người dân và du khách tham gia các hoạt động đã tạo nên bầu không khí sôi nổi giữa rừng tràm bạt ngàn.
Sau một ngày tranh tài sôi động tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) ở Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Vòng Chung kết Cuộc thi Vô địch Quốc gia STEM, AI và Robotics (VSAR) năm học 2025 - 2026 đã chính thức khép lại với lễ bế mạc và trao giải diễn ra chiều 10/5.