Bước chuyển từ kinh tế tập thể

Hoạt động đa ngành nghề

Phần lớn các HTX trên địa bàn tỉnh nỗ lực tìm cách làm phù hợp để từng bước phát triển. Nhiều HTX phát huy được vai trò tập hợp, sáng tạo trong cách nghĩ, cách làm, ứng dụng có hiệu quả các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, ứng dụng công nghệ số trong giới thiệu, quảng bá sản phẩm, đưa sản phẩm lên các sàn giao dịch điện tử cả trong lĩnh vực nông nghiệp và phi nông nghiệp. Các HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh hoạt động nhiều ngành nghề như: chăn nuôi, cung ứng giống, thức ăn chăn nuôi, trồng và bảo vệ rừng, thu hoạch và thu mua sản phẩm nông nghiệp, chế biến nông sản, cung ứng các dịch vụ nông nghiệp... Nhìn chung các HTX hoạt động tương đối ổn định, tạo thêm việc làm thường xuyên và thu nhập cho các thành viên.

HTX nông nghiệp Ba Sạch Hưng Đạo, phường Thục Phán được thành lập từ năm 2017, chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực thu mua sản phẩm, sơ chế, phân loại, đóng gói, vận chuyển và tiêu thụ sản phẩm nông sản đặc sản của địa phương. Giám đốc HTX nông nghiệp Ba Sạch Hưng Đạo Lại Đức Thứ cho biết: Với phương châm sản xuất sạch, phân phối sạch và tiêu dùng sạch, HTX làm cầu nối giữa người sản xuất và tiêu thụ; tham gia quảng bá thương hiệu sản phẩm nông sản của tỉnh với người tiêu dùng toàn quốc. Qua sử dụng, đa số người tiêu dùng đánh giá cao sản phẩm của tỉnh vì chất lượng đảm bảo, giá cả hợp lý. Đơn vị đổi mới phương thức cung ứng sản phẩm đa dạng về chủng loại. Tuân thủ các quy định về truy xuất nguồn gốc, đăng ký bảo hộ nhãn hiệu sản phẩm. Mô hình liên kết sản xuất của HTX Ba Sạch mỗi tháng cung cấp ra thị trường hàng chục tấn nông sản các loại. Đến nay, nông sản của HTX Ba Sạch Hưng Đạo không chỉ bán tại thị trường trong tỉnh mà còn cung ứng các tỉnh, thành trong cả nước. Hiện HTX có trên 30 sản phẩm, trong đó có 12 sản phẩm đạt OCOP 3 sao, 5 sản phẩm đạt sản phẩm nông thôn tiêu biểu.

Để sản phẩm lưu thông trên thị trường, HTX Nông nghiệp Ba Sạch Hưng Đạo đã thực hiện liên kết sản xuất với nông dân các xã: Hà Quảng, Nguyên Bình, Hòa An… giám sát chặt chẽ các quy trình sản xuất, chế biến, phân loại sản phẩm. Các sản phẩm của HTX được sản xuất theo chuỗi liên kết đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, được đăng ký mã vạch, đóng tem truy xuất nguồn gốc (mã QR) và được quảng bá, giới thiệu trên hệ thống phân phối khắp các tỉnh miền Bắc, trong đó có các chuỗi siêu thị lớn uy tín ở thị trường Hà Nội như: Vinmart, BigC... Hướng liên kết sản xuất hiệu quả không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, tăng giá trị kinh tế trên đơn vị canh tác mà còn tạo việc làm ổn định cho nông dân. Đến nay, doanh thu HTX đạt hơn 5 tỷ đồng, tạo việc làm cho trên 10 lao động với thu nhập bình quân từ 5 - 6 triệu đồng/người/tháng.

HTX nông sản Tân Việt Á, xã Minh Tâm hiện sở hữu thương hiệu miến dong Tân Việt Á được cấp chứng nhận sản phẩm OCOP 4 sao. HTX đi vào sản xuất, xây dựng thương hiệu từ năm 2017, đến nay, sản phẩm được cấp chứng nhận sản phẩm OCOP 4 sao. Sản phẩm của HTX đã vươn xa, có mặt trên khắp thị trường trong nước. Đặc biệt, miến dong Tân Việt Á đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn để xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Giám đốc HTX nông sản Tân Việt Á Trần Đức Hiếu chia sẻ: Sản phẩm miến dong Tân Việt Á được xuất khẩu sang thị trường Mỹ là bước phát triển lớn của HTX, minh chứng cho những nỗ lực của đơn vị trong quản lý, không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường đạt kết quả tốt nhất.

Cơ sở sản xuất nấm Trúc Mai, tổ dân phố Hồng Quang 2, phường Thục Phán trở thành điểm sáng trong sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, mang lại hiệu quả kinh tế và đóng góp tích cực trong phát triển KTTT tại địa phương. Anh Đỗ Văn Viên, chủ cơ sở sản xuất nấm Trúc Mai cho biết: Thành lập năm 2018, trước đây làm theo hộ gia đình, năm 2023, cơ sở nhận thấy nhu cầu thị trường tăng nên mở rộng diện tích, đầu tư hệ thống trồng nấm hương trái vụ, nấm sò hữu cơ theo hướng hiện đại. Mỗi năm cung ứng ra thị trường từ 70 - 90 tấn nấm tươi, đến nay doanh thu đạt 4 - 6 tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên cho 12 lao động, thu nhập 6 - 8 triệu đồng/tháng. Với quy trình sản xuất sạch, sản phẩm nấm hương của cơ sở được chứng nhận đạt chuẩn VietGAP, sản phẩm OCOP 4 sao.

Sản phẩm bún khô, miến dong, đậu đỗ các loại của tỉnh được Hợp tác xã Nông nghiệp Ba Sạch Hưng Đạo kết nối cung ứng ra thị trường trong và ngoài tỉnh.

Liên kết theo chuỗi giá trị, thúc đẩy KTTT phát triển

Theo Liên minh HTX tỉnh, hiện nay việc liên kết giữa HTX với các hộ nông dân, doanh nghiệp và các tổ chức có liên quan trong tham gia vào chuỗi giá trị sản phẩm (sản xuất - chế biến - tiêu thụ nông sản) trên địa bàn tỉnh có sự chuyển biến tích cực. Phương thức sản xuất gắn với chuỗi giá trị được các cấp, các ngành chú trọng, tạo điều kiện phát triển; nhiều mô hình HTX hoạt động hiệu quả theo phương thức sản xuất gắn với chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ cao như: HTX nông nghiệp Trường Anh trồng rau, dâu tây, hoa và các loại cây cảnh với quy mô sản xuất khoảng 4 ha, trong đó có 7.500 m2 hệ thống nhà màng chuyên trồng dâu tây, các loại dưa; HTX nông nghiệp Ba sạch Hưng Đạo liên kết trồng và bao tiêu sản phẩm ngô ngọt, đậu tương, rau, gạo nếp với quy mô 250 ha tại các xã: Hòa An, Thạch An, Hà Quảng, Trùng Khánh; HTX nông nghiệp Yên Công sản xuất nấm hương với quy mô nhà xưởng, trại nuôi trồng nấm với diện tích trên 6.000 m2, sản lượng 50 tấn/năm; HTX nông sản Tân Việt Á liên kết phát triển sản xuất và tiêu thụ sản phẩm củ dong riềng, với diện tích 25 ha, 58 hộ tham gia tại 2 xã Phan Thanh và Nguyên Bình; HTX Tâm Hòa sản xuất các sản phẩm từ thịt như lạp sườn với sản lượng khoảng 11 tấn/năm; HTX Nông lâm nghiệp Phục Hòa, HTX Thuận Phong chủ trì một số dự án liên kết thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia..., góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Chủ tịch UBND xã Nguyên Bình Hoàng Thị Hòa cho biết: KTTT, HTX góp phần tái cơ cấu ngành nông nghiệp, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và XDNTM. Đến nay, xã có 2 HTX và 3 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao do HTX làm chủ thể, góp phần phát triển KTTT nông thôn theo hướng hiệu quả và bền vững.

Tuy nhiên, việc phát triển KTTT trên địa bàn tỉnh còn hạn chế, các HTX nông nghiệp chủ yếu còn nhỏ lẻ, phân tán, chưa tạo được vùng sản xuất tập trung, chưa có sản phẩm hàng hóa đủ lớn và ổn định về chất lượng, chưa thực hiện và phát huy tốt được vai trò dịch vụ đầu vào - đầu ra cho sản xuất theo cơ chế thị trường. Nguyên nhân do thiếu vốn, kỹ thuật, trình độ cán bộ quản lý còn hạn chế; một số mặt hàng chưa có thương hiệu, chưa nắm bắt được xu hướng của thị trường trong thời kỳ hội nhập, khó tiếp cận thị trường tiêu thụ lớn và ổn định; việc tập trung tích tụ đất đai và điều kiện tự nhiên không thuận lợi.

Xác định KTTT là một trong những yếu tố quan trọng giúp thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển đúng hướng, bền vững, thời gian qua, tỉnh có những giải pháp quyết liệt, cụ thể, phù hợp với tình hình thực tế của địa phương. Trong đó, vai trò của cấp ủy Đảng, chính quyền trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách có liên quan đến KTTT là yếu tố chủ đạo. Tỉnh đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền sâu rộng trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân về bản chất, vai trò cũng như cơ chế, chính sách đối với phát triển, nâng cao hiệu quả của KTTT, biểu dương các mô hình điển hình tiên tiến trong hoạt động của HTX để nhân rộng.

Theo thống kê của Liên minh HTX tỉnh, toàn tỉnh có 462 HTX, trong đó có 291 HTX đang hoạt động, chiếm 63% trên tổng số HTX. Các HTX hoạt động trong nhiều lĩnh vực như: nông, lâm nghiệp, thương mại, dịch vụ, sản xuất vật liệu xây dựng, vệ sinh môi trường. Các HTX đều hoạt động theo Điều lệ HTX, sản xuất, kinh doanh - dịch vụ hiệu quả, phát huy được vai trò kết nối với các doanh nghiệp trong tiêu thụ nông sản cho các thành viên và các hộ gia đình trên địa bàn; giúp các thành viên được tham gia tập huấn, chuyển giao, ứng dụng khoa học - kỹ thuật, từng bước chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phương thức sản xuất.

Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Trần Anh Dũng khẳng định: Mục tiêu phát triển KTTT, HTX thời gian tới, các HTX phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh năng động, hiệu quả góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập, xây dựng nông thôn mới và bảo đảm an sinh xã hội; tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò của KTTT, HTX trong nền kinh tế quốc dân. Thu hút đại bộ phận nông dân tham gia HTX và huy động ngày càng nhiều các tổ chức, doanh nghiệp tham gia hoặc liên kết với HTX. Chủ động thực hiện chuyển đổi số để đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh, hiệu quả, thích nghi với tình hình phát triển mới (bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, cách mạng công nghiệp lần thứ tư và biến đổi khí hậu). Tăng cường hoạt động hỗ trợ cho các tổ chức KTTT, HTX trong các lĩnh vực: thương mại dịch vụ, du lịch cộng đồng, du lịch nghỉ duỡng, du lịch tâm linh và du lịch trải nghiệm, du lịch chữa lành, văn hóa, văn nghệ dân gian..., sản xuất chế biến, lưu thông, tiêu thụ các sản phẩm đặc sản địa phương, OCOP…