Ảnh Bác trong từng mái ấm

Ảnh Bác được treo trang trọng trong phòng khách của gia đình bà Buôn

Biểu tượng thiêng liêng

Trở lại Hàm Liêm những ngày cuối tháng tư, bên cạnh diện mạo nông thôn mới khởi sắc, dễ nhận thấy một điểm chung trong nhiều ngôi nhà là chân dung Bác được đặt ở vị trí trang trọng nhất. Không gian ấy, dù là phòng khách hay nơi thờ tự, đều toát lên sự trang nghiêm mà gần gũi, như một phần tự nhiên trong đời sống.

Trong căn phòng khách giản dị của gia đình bà Trần Thị Buôn, ở thôn 3, chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh được đặt trang trọng ở vị trí đẹp nhất. Ánh sáng dịu nhẹ hắt lên khung ảnh khiến không gian như lắng lại, vừa thiêng liêng, vừa gần gũi. Là gia đình chính sách, từng đi qua những năm tháng chiến tranh và mất mát, với bà Buôn, bức ảnh không chỉ là kỷ vật, mà còn là nơi neo giữ ký ức và lòng biết ơn sâu nặng.

Con cháu của bà Buôn luôn giữ gìn ảnh Bác sáng rõ

Ở gia đình bà Buôn, việc treo ảnh Bác không bắt đầu từ một cuộc vận động, mà là sự tiếp nối tự nhiên của niềm tin. Bức ảnh đã hiện diện từ sau ngày đất nước thống nhất và theo năm tháng, ý nghĩa ấy ngày càng được bồi đắp từ lòng kính trọng trở thành một “bài học sống” lặng lẽ mà bền bỉ. “Ban đầu chỉ là nhớ Bác, thương Bác. Nhưng càng về sau, tôi thấy treo ảnh Bác là cách để con cháu nhớ về cội nguồn, sống tử tế hơn”, bà Buôn chậm rãi nói.

Dù tuổi cao, sức yếu, việc đi lại không còn thuận tiện, bà vẫn luôn ân cần dặn con cháu mỗi ngày lau chùi bức ảnh cho sáng rõ. Với bà, đó không chỉ là giữ gìn một khung ảnh mà là giữ gìn sự kính trọng, giữ gìn nếp nhà, những giá trị được trao truyền lặng lẽ qua từng thế hệ.

Còn gia đình ông Lương Kim Tiến ở thôn 1, lại xem bức ảnh Bác như một “tấm gương soi” hằng ngày. Không cần những khẩu hiệu lớn, chỉ một ánh nhìn thoáng qua cũng đủ để nhắc nhở bản thân sống ngay thẳng, giữ gìn nền nếp gia đình. Ông Tiến chia sẻ: “Với tôi, ảnh Bác không chỉ để treo trang trọng mà mỗi lần nhìn vào đó, nhắc nhở mình phải học tập và làm theo Bác mỗi ngày. Con cháu trong nhà nhìn vậy cũng học theo, không cần phải dạy nhiều”. Chính những cảm nhận rất giản dị ấy lại tạo nên sức nặng bức ảnh không nói nhưng lại “giữ nếp” cho mỗi gia đình theo cách rất tự nhiên.

Chính quyền địa phương trò chuyện cùng các hộ gia đình về ý nghĩa treo ảnh Bác

Sự lan tỏa từ nhận thức

Điểm nổi bật ở Hàm Liêm là việc treo ảnh Bác không phát triển theo kiểu “chiến dịch”, không áp lực, không bắt buộc nhưng tỷ lệ hưởng ứng lại rất cao. Theo ông Nguyễn Thanh Giang - Phó Chủ tịch UBND xã Hàm Liêm, địa phương được phong tặng danh hiệu xã anh hùng từ năm 1972. Việc treo ảnh Bác được xác định không chỉ là hoạt động mang tính tuyên truyền, mà còn là cách giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống. “Chúng tôi không đặt nặng hình thức hay ép buộc. Điều quan trọng là để người dân tự hiểu, tự làm. Đến nay, phong trào đang dần trở thành thói quen, thành nếp sống của mỗi người dân”, ông Giang cho biết.

Điều đáng mừng là phong trào không chỉ lan tỏa trong các gia đình lớn tuổi, mà còn được lớp người trẻ tích cực hưởng ứng. Nhiều gia đình trẻ ở Hàm Liêm đã chủ động treo ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh như một phần trong nếp sống gia đình. Anh Lưu Văn Thông ở thôn Thuận Điền cho biết, ngay sau khi lập gia đình và có nhà riêng, anh đã thực hiện việc treo ảnh Bác ở vị trí trang trọng. “Đó không chỉ là cách giữ gìn nét văn hóa truyền thống, mà còn nhắc nhở tôi phải sống có trách nhiệm hơn với gia đình và xã hội”, anh Thông chia sẻ. Từ việc treo ảnh, anh còn thường xuyên kể cho con nghe những câu chuyện về Bác, qua đó giáo dục, định hướng lối sống cho con một cách tự nhiên.

Gia đình anh Thông chính là minh chứng cho sự lan tỏa của phong trào từ thế hệ lớn tuổi sang giới trẻ. Điều này cho thấy phong trào Treo ảnh Bác không mang tính hình thức, mà đang được tiếp nhận một cách chủ động, tự nguyện từ lớp người trẻ, những người giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì và phát triển giá trị văn hóa.

Từ những câu chuyện cụ thể trong từng gia đình, có thể thấy, phong trào Treo ảnh Bác ở Hàm Liêm không phát triển theo chiều rộng đơn thuần, mà đang đi vào chiều sâu. Bức ảnh Bác, vì thế, không chỉ kết nối quá khứ với hiện tại, mà còn trở thành một “không gian giáo dục” ngay trong mỗi mái nhà. Trẻ em lớn lên trong môi trường ấy sẽ tiếp cận lịch sử và đạo đức không qua những bài học khô cứng, mà từ chính đời sống thường ngày.